sıla kays
@silasyu
Ama ben şiir seviyorum azizim ne yapim...
Derin pisikanalizlerin yapıldığı ve karekter anlaizlerinin fazlasıyla iyi olduğu bir kitap. Üslup ve tarz konusunda fazlasıyla beğeni toplamış olan bir yazar. Hikeyesi ilginç olmakla birlikte biraz zor. Ben bir kitabı ormanın derinliklerinde gezmeye benzetirim. Gezip gördüğüm herşey beni korkutmakla birlikte bende hayranlık uyandırabilmeli. Ve yeni yerler keşfederken bir daha unutmamak kaydıyla zihnimde yer edinmeli. Bu kitapta fazlasıyla bunu yaşadım. Ve uzun zamandır böyle içten ağlamamistim.
Tarih derslerinde yüzeysel okuyup ya da anlatıp geçtiğimiz ekonomik Buhran, insanların yaşamış olduğu acılarla, açlıkla, bir kuruş kazanabilmek için göçebe gibi oradan oraya sürüklenen insanlarla, zengin toprak sahiplerinin fakiri ezişiyle hiçte yüzeysel ele alınacak bir konu olmadığını gösteriyor. Bir zamanlar yaşanmış olan bu durumu ya da herhangi bir tarihsel olayı anlayabilmeniz için evvela kendinizi o insanların yerine koymanız gerekir. Ben Kitap boyunca o insanlarla yaşadım, o insanlarla toprağımdan sürüldüm, o insanlarla birlikte aç kaldım, o insanlarla kamyona binip iş aradım durdum. Ve en acısı da neydi biliyor musunuz? Bebeğimi ben kaybettim ve onu emziremediğim sütümle aç kalmış ölmek üzere olan adamı yaşasın diye kendi sütümle ben emzirdim.
İşte burada insanın içi burkuluyor değil mi? Burkulsun, burkulsun ki insan olduğumuzu tekrar ve tekrar hatırlayabilelim.
Cümlelerimin sonuna doğru yaklaşırken şunlara da değinmek istiyorum. Kitap bizlere tarih-sosyoloji-psikoloji vs. derslerinde kolay kolay öğrenemeyeceğimiz şeyleri bizzat yaşatarak öğretiyor. Herkesin okuması ve bu acılara şahit olması gerekiyor. John Steinbeck yine muhteşem bir yazar olduğunu Gazap Üzümleri ile çok net bir biçimde göstermiş. Kitaptan bir alıntıyla sözlerimi bitirmek istiyorum:
“Gece karanlıkta ortalıklarda olacağım. Bakabileceğin her yerde olacağım. Aç insanların karnını sayesinde doyuracağı bir kavga varsa ben orada olacağım. Nerede polis birini dövse ben orada olacağım. İnsanların çılgına dönüp haykırışında ben olacağım.
uyanır, “her sabah parlak işler tasarlar ve gün boyu budalalık eder.” Tıpkı hepimizin hayatımızın bir noktasında yaptığımız gibi. Kitabı ilk elime aldığımda “tembelliğe dair bir kitap, sıkılmam umarım” demiştim ama Oblomovluk hali tembellik midir yoksa sisteme karşı bilinçli bir karşı duruş mudur diye düşünmeden edemiyorum. Eğer hepimiz Oblomovsak ve kitabı okurken hepimiz Oblomov’a bu kadar kızıyorsak, bir durup düşünsek fena olmaz mı? Kitapta olay örgüleri aslında fazlasıyla sade, ama Gonçarov’un dildeki ustalığı kitabı inanılmaz sürükleyici kılıyor. Gereğinden fazla yapılan betimlemelerin akıcılığı öldürdüğüne inanan ben, kitabı okurken betimlemelere hayran kaldım. Betimlemeler kitap boyunca benim kendimle yüzleştiğim, yer yer hesaplaştığım ve aynı zamanda okuduğum metinden inanılmaz keyif aldığım bölümlerdi. Gançarov, nasıl başarmış inanın benim de aklım almıyor, dağı taşı sayfalarca betimlemeden bizi anlattığı ortamın içine çekmeyi ustalıkla başarmış bir yazar. Okuyucuyu fazlasıyla sade ama bir o kadar da dolu dolu sayfalarda sürüklemek Gonçarov’un çok büyük bir başarısı. Kitabı okurken dil sizi kesinlikle sıkmıyor, aksine tam anlamıyla içine çekiyor.
Yazar karakterleri analiz ederken okuyucuyu bunaltmadan öyle derin tasvirlerde bulunmuş ki, kitabı okurken size eşlik eden karakterler yer yer kızdığınız yer yer anlayış gösterdiğiniz birer dostlarınız haline geliyorlar.
İçinizdeki Oblomov’dan kurtulun!
Eğer kitabı okurken kendimizi bu kadar Oblomov hissediyorsak ama bir o kadar da Oblomov’a kızıp sinirleniyorsak dönüp kendimize bakmamız gerekmez mi? Gerekir!
Bilinmeyen ada yok, sadece senin kafanda bir düşünce olarak var o, kralın haritacıları tüm haritaları gözden geçirdiler ve bilinmeyen ada kalmayalı uzun yıllar olduğunu duyurdular, Öyleyse, benimle denize açılmak yerine şehirde kalmalıydınız, Biz yaşayacak daha güzel bir yer arıyorduk ve senin seyahatini fırsat bildik, Siz denizci değilsiniz, Hiç olmadık ki, Tek başıma idare edemem ben bu gemiyi, Bunu kraldan bir tekne istemeden önce düşünmen gerekiyordu, deniz sana nasıl yelken açacağını öğretmez....
Şiirlere karşı aşırı hassasiyetim vardı. Siirleri ile tanıdığım bir yazardı. Romanının çıktığını duyunca hiç düşünmeden aldim. Normal de bir kitapta altını çizebileceğiniz cok az cümle vardır. Eger bunu çok yapıyorsanız yazarın sağlam bir kalemi vardır demektir. Tabi iyi bir roman icin bunlar yetmez ayni zamanda sağlam bir konu ve kurguya da ihtiyacınız vardır. Cok az işlenmiş bir konuyu ele almanın yanı sıra bunu çok iyi işlemesi kitabı bir solukta bitirmenizi sağlıyor. Bir de dilinin bir samimiyeti var ki anlatamam okurken iliklerinize kadar hissediyorsunuz. Kendinizi kitabin icinde gezen nefes alan bir seyler yasayan karekterlerin arasinda buluyorsunuz. Ben çoğu zaman oyle hissetim. Hatta şöyle söylim size ben kendimi çoğu zaman Aynurla sohbet ederken buldum. İnanin yaralarima bile sarildim yaralarimi bile sevmeye basladim kitaptan sonra. Bazi kitaplar insanin yuregine dokunabilir hayatını degistirebilir. Ben bu kitaptan bir kitaptan alabilecegim çoğu şeyden cok daha fazlasını aldim.
