Vejdi Bilgin, X hesabından şöyle paylaşım yapmış: Yabancılara "teşekkür ederim" diye öğretiyoruz ama bir türlü söyleyemiyorlar. Aslında resmiyet dışında biz "sağ ol" deriz. Uzakdoğu dilleri bir kenara, dünyada da genelde teşekkür birkaç heceyle ifade ediliyor: thank you, danke, merci, gracias, şükran, spasiba... Bizde 6 heceli, içinde "ü" ve "r" bulunan zor bir ifadedir.
"Sağ ol" ders kitaplarına alınmalıdır. "Sağ ol" aynı zamanda bir duadır. Hâl hatırımızı soran büyüğümüze "İyiyim, sağ olun" deriz.
YORUM
TDK, "sağ ol" sözünü şöyle açıklamış: İyilik, yardım veya hoşa giden bir davranış karşısında "çok yaşa, teşekkür ederim" anlamlarında söylenen bir söz.
"Sağ ol" sözü emir kipinde olmasına rağmen yanlış anlaşılmaz. Samimidir. "Teşekkür ederim" sözüne göre daha kısadır. Bu sözde gizli özne ikinci tekil şahıstır. Yani sendir. Bazıları da "sağ olunuz, sağ olasın" şeklinde kullanıyor.
Bir de "sağ olsun" diye bir sözümüz var. Bunun anlamı biraz farklı. TDK, iki maddede açıklamış:
1) Biri için sitem yollu bir şey söyleneceği zaman söyleyenin iyi niyetini belirtmek amacıyla sözün başına getirilen bir söz.
2) Bir kişiye güven duyulduğu zamanlarda kullanılan bir söz.
Son söz: Nezaket ve saygı bildiren her kelime değerlidir. İnsan olarak her şartta dil ve üslubumuza dikkat etmeliyiz. Atalarımız "tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır" demiş. Bu söz, "gönül alıcı, okşayıcı sözlerle karşımızdakinin inadı yenilebilir" anlamında kullanılır. Gönül alıcı söz beklentim yok insanlardan. Dengeli ve tutarlı davranmaları yeterlidir.
NOT: Ağustos 2024'ten beri Gürcistan'da yaşıyorum. Gürcüler, günlük hayatta "madloba" kelimesini çok kullanıyor. Teşekkür ederim, demektir. Hatta çoğu zaman "didi madloba" derler.