-Sükût Psikolojisi-
Doğru yerde¸ doğru zamanda sükût etmeyi becerebilirsek¸ kendimizi daha çok güvende hissederiz. Çünkü olayları¸ çevremizde olup bitenleri doğru ve sağduyulu okuyabilir¸ kontrolü elimizde tutabiliriz. Nitekim Feridüddin Attar “Pendname” adlı öğüt kitabındaki bir şiirinde bu durumu şöyle anlatır.
Dört şey meydana gelir dört şeyden
İyi öğren bunları.
Susmayı alışkanlık hâline getiren
Kaygı duymaz hiç.
İstiyorsan selamet¸ sus.
Susmak¸ iletişimsiz olmak demek değildir. Çünkü iletişimde olmak¸ insanlarla belli oranda yakınlık duygusu geliştirmek¸ sadece konuşmakla olmaz. Öyle olsaydı¸ en çok konuşanların en çok ünsiyet kurabilme özelliğine sahip kimseler olmaları gerekirdi. Oysa gerçekte çoğu kez insanlar¸ çok konuşan kimselerden uzaklaşmayı tercih ederler. Hiç şüphesiz kendine güven duymadığı için¸ kendini ifade edememe kaygısıyla konuşmaktan çekinen ve susmayı tercih eden kimseler de¸ çok konuşan kimseler gibi başkalarıyla ünsiyet oluşturmada zorluk yaşarlar. Yani kastımız¸ psikolojik¸ kişilikle ilgili sorunlar nedeniyle geliştirilmiş sorunlu susmayı tercih etme davranışı değildir. Kastımız¸ konuşabildiği hâlde gerekmediği için¸ kendi iradesiyle susmayı tercih eden güven veren kişiliklerdir. İnsanlar¸ bu tip insanlarla yakın olmayı daha çok tercih ederler.
Çok konuşmak¸ çoğu kez¸ bireyin kendi kendisiyle çok fazla meşgul olması¸ kendi kendisiyle doğru ve sağlıklı ilişki kuramaması ve açıkça yüzleşememesi nedeniyle tercih edilen bir kaçış yoludur. Gerektiğinde susmayı ve gerekmedikçe konuşmamayı becerebilenler¸ hem özgüveni hem de dış dünyaya güven duymayı¸ başkalarıyla güven tesis edebilmeyi daha güçlü bir şekilde başarabilirler. Çok konuşmaktan kaynaklanan muhtemel söz hatalarının esiri olmayacakları gibi¸ sükût etmenin insana kattığı olgunluğa
Rind- i aşksız hâsılı Nef’î bî-perva gibi
Âşinaya âşinâ bigâneye bîgâneyiz.
Biz Nef’î gibi aşk rindiyiz
Bizi tanıyanı bizde tanırız,bize yabancılık gösterene bizde yabancılık gösteririz.