Marx ve sömürgecilik
Marx'ın kullandığı terminolojinin üzerindeki boyayı kazıyacak olursak, karşımıza çıkacak olan ontolojik astar, Marx'ın kimi düşüncelerinin, kolonyalist akılla ortaklaşan yönlerini gösterir. Bu konudaki ortaklığı meşrulaştırmak adına, diyalektik veya tarihsel materyalizmi "bilim ve bilimselliği" de kapsayan bir çatı olarak öne sürmek fikir bazında kaygan bir zeminde hareket etmek gibidir, etik boyutuysa daha sevimsiz bahislere konu olabilir. Geçim sıkıntısı çeken Marx'ın, 1853-1861 yıllarında New York Herald Tribune gibi bir burjuva gazetesi için muhabirlik yaptığını, makaleler yazdığını biliyoruz. Bu makaleler/raporlarla sıkça bizim coğrafyamıza değindiği de görülebilir.
New York Herald Tribune için Londra'da kaleme aldığı şu rapora bakınız:
marxists.org/archive/marx/wo...
Edward Said, 1978'de kaleme aldığı Oryantalizm'inde, Marx'ın bu raporlarına, makalelerine sıklıkla değinir ve onu pro-kolonyalist olarak nitelendirir. Said'in eleştirilerine gelmeden önce, yukarıdaki raporda, Marx'ın "Hindistan'da İngiliz sömürgeciliği"ni nasıl anlamlandırdığını ele verdiği birkaç paragrafını çevirip alıntılamak istiyorum. Zaten raporun başlığı da "Hindistan'da İngiliz Yönetimi". New York Herald Tribune için kaleme aldıklarını ilkin Almanca yazdığı, bağlantılı olduğu Alman kökenli bir Amerikan gazetecinin bunları İngilizceye çevirdiği söyleniyor. İngilizce yazmakta mahir olduğundan, kısa süre sonra mütercime gerek duymadan, yazılarını İngilizce kaleme aldığı da sabit. Söz konusu raporu Almanca mı İngilizce mi yazdığını bilmiyorum fakat yukarıya bıraktığım bağlantıyı baz alacağım. Çarpıcı bulduğum kısımları kalın karakterlerle göstereceğim.
*
"I share not the opinion of those who believe in a golden age of Hindostan, without recurring, however, like Sir
