Kemal Karpat, bu kıymetli eserinde Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde patlak veren milliyetçilik hareketlerini, içerideki sosyo-ekonomik dinamikler üzerinden masaya yatırıyor. Kitabın en çarpıcı yönü, milliyetçiliği gökten inme bir fikir akımı olarak değil; Osmanlı toprak düzeninin (tımar sisteminin çözülüşü), ticaret yollarının ve taşradaki güç dengelerinin (ayanlar) değişmesiyle ortaya çıkan organik bir sonuç olarak ele alması. Karpat; Balkanlar'da ve imparatorluğun diğer bölgelerinde yükselen etnik bilincin arkasında, ticaretle zenginleşen ve kendi pazarını, dolayısıyla kendi devletini kurmak isteyen yeni bir orta sınıfın (burjuvazinin) doğuşunu harika bir analitik dille anlatıyor. Klasik millet sisteminin bu yeni ekonomik gerçeklik karşısında nasıl yetersiz kaldığını ve dönüştüğünü görmek, tarih okumalarımıza bambaşka bir boyut kazandırıyor. Osmanlı modernleşmesini, ulus-devletlerin ortaya çıkış sancılarını ve bugünkü Orta Doğu ile Balkanlar'ın sosyolojik kökenlerini anlamak isteyen her okurun mutlaka kütüphanesinde bulunması gereken bir başucu eseri. Sadece ne olduğunu değil, "neden ve nasıl" olduğunu merak eden tüm tarih ve sosyoloji meraklılarına şimdiden keyifli okumalar. "Milliyetçilik, eski toplumsal yapının çöküşü ve yeni bir sınıfın, kendi kimliğini ve çıkarlarını korumak adına kitleleri arkasından sürüklemesiyle ete kemiğe bürünmüştür."

1000Kitap

Osmanlı’da Milliyetçiliğin Toplumsal TemelleriKemal H. Karpat · Timaş Yayınları · 201734 okunma

Reklam

İleri