PİSAGOR:Topluluk, hem bir okul hem de bir kardeşlik derneği gibi işlev görüyordu. Pisagor'un öğrencileri kendilerini "Pisagorcular" olarak adlandırıyorlardı. Pisagorcuların iki yüzyıl sonra Öklid'in Ögeler adlı eserinde yazdığı aksiyomatik geometrinin başlangıcında etkileri olmuştur.
Pisagorcuların çiğnenmesi durumunda cezasının ölüm olduğu sessizlik kuralları vardı. Çünkü bir insanın sözlerini genellikle dikkatsizce söylediğine inanıyorlardı, bir insan eğer ne söyleyeceği konusunda kuşku duyarsa susmalıydı. Diğer bir kural ise, acısı çoğalırken bir adama acısını unutması konusunda ısrar etmemekti, çünkü kaygısızlığı desteklemek büyük bir suçtu. Ayrıca Pisagorcular biri evden çıktığında öfke onun uşağı olmasın diye geri dönmemesini söylerlerdi. Bu aksiyom onlara matematik, tanrı ve evren konusunda hiçbir şeyi öğrenmemenin yine bunlar hakkında çok az bir şey bilmekten daha iyi olduğunu anlatıyordu.
Pisagorcular ikiye ayrılıyordu: Matematikçiler ve dinleyiciler. Matematikçiler daha ayrıntılı bir eğitim görürken, dinleyiciler Pisagor'un yazılarının özetlerini duyabiliyorlardı. Dinleyicilerin Pisagor'u görmeye ve tapımın sırlarını öğrenmeye izinleri yoktu. Genelde davranış kurallarını ve erdemi öğreniyorlardı.
Pisagor, kadınların bir eşya gibi görüldüğü ve işlerinin sadece evi yönetmek olduğu bir zamanda onların toplulukta eşit şekilde çalışmalarına izin verdi. Orfeusçu tapımın üyesi olan Brontinus'un kızı ve Pisagor'un eşi olan Theano da bir matematikçiydi.
Krotonlu Theano, kadın filozoflar arasında önemli bir yere sahip. Çünkü o tarihte bilinen ilk kadın filozoftu. M.Ö. 500’lü yıllarda yaşadığı biliniyor. Ancak ne yazık ki Theano’nun nerede doğduğu ve ailesi hakkında net bilgiye sahip değiliz. Bazı çevreler onun Pisagor’un eşi olduğunu söylüyor.
Theano, Pythagoras öldükten sonra okulun yönetimini üstlenmişti. Bu da onun ne kadar yetenekli bir filozof olduğunu gösteriyor. Felsefenin dışında tıp ve matematik üzerinde de çalıştı. Hatta altın oran hakkında yazdığını iddia edenler olmuş ancak bu durum, hiçbir zaman tam anlamıyla netlik kazanmamıştır😞
Ona atfedilen birçok eser vardır ancak onun Dindarlık Üzerine adlı eserinden bir bölüm günümüze ulaşabilmiştir. Bu bölümde Theano’nun Pythagoras’ın sayılarla ilgili öğretisini daha açık hale getirdiği görülür.
Kadın Filozoflar
Tarih boyunca kadınlar çeşitli alanlarda ilgilenmişlerdir. Felsefe de bu alanlardan bir tanesidir. O dönemler kadınlara ikinci sınıf muamelesi yapıldığı için çalışmaları göz ardı edilmiş, yok sayılmıştır. Orta Çağ’da bilim ve düşünme üzerinde çalışma yapan kadınlar ‘büyücülük’ ve ‘cadılık’ ithamlarında bulunup, cezalandırılmıştır. Fakat bu suçlamalara rağmen kadınlar felsefe alanında birçok eserler bırakmışlardır.Sizler için kadın filozofları bir araya getirdik. Haydi bir göz atalım.
*Krotonlu Theano
Antik Çağ'ın biline ilk kadın filozofudur. M.Ö. 600-550 yılları arasında yaşadığı tahmin edilmektedir. Krotonlu Theano en ünlü Pisagorcu kadın olarak tarihteki yerini almıştır. İlk kadın düşünürlerin Pisagor’un çevresinden çıktığı inancı vardır. Bu çevredeki düşünürlerin, onun matematik bilgilerini ve felsefeye dair düşüncelerinin destekleyicisi ve yayıcısı olduğu kabul edilmektedir. Kendisi Pythagoras'ın (Pisagor) eşi, öğrencisi ve ilk takipçilerinden biridir. Matematik, geometri ve felsefe ile uğraşmış, reenkarnasyon öğretisini savunmuştur. Eşinin ölümünden ardından Pythagoras Okulu’nu yönetmiş ve kız öğrencilere ders vermiştir.
*Miletli Aspasia
aspasia Sokrates'in kendisinden ders aldığı ve felsefe ve retorik bilgisinin çok derin olduğu söylenmektedir. Hem Platon'un hem de Aristophanes ve Xenophon'un eserlerinde kendisinden söz edilmektedir.
*Hypatia
M.S. 370 yılından sonra yaşayan Hypatia, Yeni Platonculuğun revaçta olduğu bir dönemde İskenderiye’de yaşamıştır. Önemli bir filozof olmasının yanı sıra astronomi ve matematik ile de ilgilenen Hypatia, zor bir dönemde varlığını sürdürmüştür. Bu dönemde yeni yeni Hristiyanlaşmanın sonucunda Hristiyan olmayanlara karşı düşmanlık mevcuttur. Bu durumdan Hypatia da nasibini almıştır. Felsefenin bu
Atina dışında da felsefe ile uğraşan başka kadınlar vardır. Örneğin adını çokça andığımız Pythagoras’ın karısı Theano da bir matematikçiydi. Karısı ve kızları, onun kurduğu topluluğun diğer 28 kadın üyesi arasında idi. Topluluk dağıldığında, Theano geride kalanların rehberi ve hamisi oldu. Yaşamı hakkında çoz az şey bildiğimiz Pythagoras, öğrencilerine yönelik dersleri dışında
kızı Damo ile görüşlerini paylaşıyor ve bu bilgilerin bir sır gibi saklanmasını istiyordu. Damo, topluluğun dağıtılmasından sonra, babasının hiçbir zaman yayımlanmamasını istediği yazılarını ve notlarını muhafaza etti. Böylece Pythagoras’un düşünceleri günümüze ulaşma olanağı buldu.
Atina'daki Demokrasiden Orta Çağa Kadının Dünyası ve Kadın Filozoflar, Prof. Dr. Rukiye Akkaya Kia
- " (...) Bir şey hakkında konuşmak güzelse, susmak çirkindir!
Ve hakkında konuşmanın çirkin olduğu yerde, susmak güzeldir...
(Krotonlu Theano- Kadın Filozof)
-Felsefi Düşün Dergisi, sayı 13, Felsefenin Tarihinde Ege-