Uzun zamandır böyle sürükleyici bir polisiye kitabı okumamıştım. İşsiz kalan bir gencin seri katile dönüştüğünü anlatan ve işlenilen cinayetlerin peşine düşen hevesli bir polisin hikayesi anlatılıyor. Karakterlerin kurgusu oldukça başarılıydı. Kitabı okurken sürprizler sizi beklemiyor. Haliyle başlangıçta cinayetleri nasıl işlediklerini anlatırken adrenalini yüksek tutup, bazı cinayetleri oluştururken nasıl bir süreçten geçtiği zannederim ki yazar bilinçli bir şekilde anlatmamış. İşlenilen cinayetler ve akabinde gelişen olaylar daha detaylıca anlatılabilirdi. Kitabın sonlarını çok güzel bağlamış. Genel olarak baktığımda romanın akışını beğendim. Kitabı okumak için kesinlikle şans verilmeli.
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Falih Rıfkı Atay’ın romandan ziyade kendi yaşamını konu aldığı anı kitabı olan ve ileride kurulacak Cumhuriyetimizin ne tür bir zorluklardan geçtiğini anlatmaktadır. Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde Kudüs yakınlarındaki ‘Zeytindağı’ olarak bilinen bir dağın tepesinde Cemal Paşa’nın kumanda ettiği 4. Karargahına yedek subay vazifesi ile gitmesiyle başlamaktadır.
Bu kitabın önemli olmasının nedeni Talat Paşa’nın özel kalem memurluğunu yapması, Cemal Paşa’nın 4 yıl boyunca emir subaylığını yapması ve bu zaman diliminde Enver Paşa ile tanışması ve sonrası Mustafa Kemal Atatürk ile çalışmasıdır. İmparatorluğun son dönemlerini ve Cumhuriyetimizin kurulmasında etkisi olan paşalar ile birlikte yaşaması, başkalarından değil duyduklarını gördüklerini birinci ağızdan anlatması bakımından önemli bir kitaptır. Bu önemli şahısların hal ve tavırlarıyla İttihat ve Terakki Cemiyeti hakkında da bilgiler vermektedir. Ayrıca İttihat ve Terakki partisindeki insanların Cemal Paşa’nın adamı, Enver Paşa’nın adamı, Talat Paşa’nın adamı diye adamcılık damgalamaları bu paşaların birbirlerini siyasi rakip olarak görmeleri, bazı konularda anlaşmazlıkları ve şahsi çıkarlarını görebilmek mümkündür.
Bu kitapta yazarın savaşın seyrini değiştiren ilginç bir tespitinden bahsetmek isterim. Koskoca imparatorluğu yönetmeye aday 3 paşaların savaşa bakış açısı çok enteresandır. Cemal Paşa’nın Fransızlara, Enver Paşa’nın Almanlara olan yakınlığının nedeni onların dillerini bilmesidir. Ayrıca Cemal Paşa’nın Suriye’yi Konya yapma sevdasından bahsedilmiştir. Savaş sonrası İstanbul’a dönüşte Cemal Paşa’nın Anadolu’nun fakir topraklarına bakarak; ‘keşke buralarda vazife almış olsaydım, kalırsam Anadolu’da vazife almayı talep edeceğim.’ diyerek pişmanlığından bahsetmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu’nun bu
Şemseddin Sami’nin roman alanındaki tek eseri olan kitabın ana karakteri Talat Bey ile Fıtnat Hanım’ın etrafında dönmektedir. Bu ana karakterler tesadüfen karşılaşarak ilk görüşte aşık olup sonu hüsranla biten aşklarının acıklı hikayesini anlatmaktadır. Olay örgüsü İstanbul’da geçmekte olup, dönemin şartlarına uygun gerçekçi anlatılmasıyla beraber dış ortamlar detaylı anlatılmamaktadır. Ataerkilin ön plana çıktığı, kadının aile içinde ve toplumda söz sahibi olmadığını, kız çocuklarının belli bir yaştan sonra okutulmaması ve evlendirilmeye çalışılması, devlet dairelerinde çalışan memurların kafalarına göre izin alıp çıkmaları açıkça belli olup dönemin şartları hakkında fikir vermektedir. Günlük konuşma dili ise fazlaca kullanılmıştır. Kullanılan dil duygu ve düşüncelerin aktarılmasında bir vasıta olarak kullanılmıştır. Kurgusu basit olmakla birlikte genel bakışta güzel sürükleyici bir örgüsü olduğunu söyleyebilirim. Haliyle edebiyatımızın ilk yerli roman olması nedeniyle teknik bakımından kusurlar öne çıkması gayet doğaldır. Dönemle ilgili fikir edinmesi amacıyla okunabilir.
Servet-i Fünun ve Cumhuriyet döneminin en önemli yazarlarından biri olan Halid Ziya Uşaklıgil’in yayımlamış olduğu en başarılı eserlerinden biri olup ilk Batılı eser olarak bilinmektedir. Kurgusu ve olay örgüsü toplumsal olaylardan daha çok aile içi aşk, kişisel duygular içerisinde betimleme üzerinden anlatılmıştır.
Konusunun geçtiği mekân İstanbul olup dönemin gerçekliğine uygun bir mekandır. Romanda kişilerle ilgili psikolojik tahliller başarılı olup döneme uygun Batılı yaşama özentilik oldukça gerçekçidir.
Kitabın kurgusu baş karakter Nihal ve onun etrafında dolaşan yasak aşk ön plana çıkmıştır. Bihter’in hep hayalini kurduğu zenginliğe ulaşmasına rağmen tatmin olmaması ve Adnan Bey’den aradığını bulamaması üzerine Behlül ile yaşadığı yasak aşk, Nihal’in ruhunda derin yaralar açmasına yol açmıştır.
Üzerinden ne kadar zaman geçerse geçsin daha da önem kazanabilen bir eser olmasının yanı sıra televizyon dizisinde anlatılanlardan farklı bir eserdir.
