Tolstoy hukuk sistemine derin bir analiz getirerek yazmış bu kitabı. Okuduktan sonra bazı şeyleri sorgular hale geliyorsunuz. Birçok hukukçu da okumalı bunu.
---Spoiler'---
Kitabın sonunda Katyuşa'nın diğer adamla evlenmesi, onu tercih etmesi beni pek şaşırtmadı zira kitabın başından beri Nehlüdov hapse her geldiğinde ona onunla evlenmek istemediğini belli ediyordu. Nehlüdov'un inadı fazla uzun sürdü, sırf geçmişteki hatasını telafi etmek için onun için uğraştı fakat sonunda istediğini elde edemedi, bunun böyle olacağı da belliydi. Katyuşa'ya zamanında yaptığın kötülükten dolayı kadın yıllarca bambaşka biri haline gelmiş. Eski saf kız yok ki artık. Evrilmiş. Hayata küstürmüşsün, 10 yıl sonra da çıkıp ben iyi biriyim, değiştim, senin için uğraşıyorum, evlenelim demek de ütopik hayal. Yine de onun için uğraşması hiç uğraşmamasından daha iyiydi.
Rusların o zamanlarki hukuk sistemi, hiyerarşisi, sistemi de aynı şu an ülkemizdeki gibi. Bu evrensel bir şey sanırım. Torpiller, rüşvetler, yalanlar, insanlara yapılan eziyetler...
Ama hapse giren sanki herkes masummuş gibi görünmesine de karşıyım. Aralarında sırf düşüncelerinden ötürü girenler, bunu hak etmiyor elbette. Veya sistemin bozukluğu yüzünden ölmek üzereyken hırsızlık yapan insanın da içeride olması doğru değil. Fakat bazı insanlar da gerçekten hırsız olmak için var. Yani kuru ekmek çalan insan ile çok büyük paralar çalan insanın yaptığı hırsızlık aynı safhada değerlendirilemez. Birincisi sistemden fakat ikincisi karakter bozukluğundan.
Yolda yürüyen insanların sıcaktan ölüp gitmesi de insanlar tarafından artık olağan hayata bürünmüş. İçler acısı. Dünya çok zalim, insan hayatı bu kadar değersiz olmamalı.
----Spoiler bitti.----
İçinde mantıklı çıkarımlar olan, bakış açısını değiştirebilecek olan güzel bir eser.