MİDAK SOKAĞI
(Roman)
Necib Mahfuz
1911–2006 yılları arasında yaşamış olan Mısırlı Arap yazar ve düşünür Necib Mahfuz’un dünyasına yolculuğumuza, ona Nobel Edebiyat Ödülü’nü getiren eseri Midak Sokağı ile devam ediyoruz.
Romanın olayları, yazarın çok iyi tanıdığı —belki de bizzat yaşadığı— Kahire’nin yoksul bir mahallesindeki Midak Sokağı’nda geçer. Herkesin birbirini tanıdığı bu dar sokağın sakinleri, roman boyunca canlı birer karakter olarak karşımıza çıkarlar. Zaafları, hayalleri, umutları, inançları, ekonomik ve kültürel durumları, tutkuları ve ihanetleriyle adeta elimizi uzatsak dokunacağımız kadar gerçek bir dünya kurulur.
“Midak” kelimesi “ilk adım”, “sokak” ise Arapçada “dar geçit, çıkmaz yol” anlamına gelir. Yazarın bu ismi seçişi oldukça anlamlıdır: Sokağın insanları sanki insanlık tarihinin ilk adımlarını atar gibidirler; fakat attıkları her adım onları bir çıkmaza sürükler. Üzerlerinde sürekli demoklesin kılıcı gibi sallanan bir kader hükmü hissedilir.
Bu karakterler, inkâr etsek de büyük insanlığın içindeki çeşitliliği ve çelişkileri temsil ederler.
Romanın karakterleri bu insanlık hâllerinin birer yansımasıdır:
• Hamide, güzelliğini ve arzularını takip ederek ihanetin ve cinselliğin peşine düşer.
• Onu maddi çıkar için kullanmak isteyen Ümmü Hamide, geleneksel bir çöpçatanlıkla geçinir.
• Kocasını erken kaybeden dul Saniye Afife, duygusal boşluğunu yeni bir evlilikle doldurmaya çalışır.
• Kahveci Ali Kirşa, bastırdığı eşcinsel eğilimleriyle ailesini yıpratır.
• Oğlu Hüseyin Kirşa, modern yaşamın cazibesine kapılarak İngilizlerin çalıştığı bölgeye gider; savaş dengeleri değişince tüm düzeni altüst olur.
• Hayatında kadın yüzü görmemiş berber Abbas, Hüseyin’in yönlendirmesiyle Hamide’ye talip olur; fakat nişan sonrası para kazanmak için sokaktan ayrılışı
Bizim Sokak : MidakEdebiyat
Midak Sokağı; dedikoduların çığ gibi büyüdüğü, insanlar ne der düşüncesiyle dolu insanların olduğu bi sokak. Çok farklı tipler, karakterler var.
Bir sokak düşünün içinde yaşayanlar arasında Para hırsı ve lüks bir yaşam için birçok şeyden vazgeçen Hamide, Hamideyi çılgınlar gibi seven naif bir berber Abbas, zenginliği ile övünen, kadın düşkünü ve bunu kullanan Salim Elvan, Hamide’nin üvey annesi Ümmü Hamide, eşcinsel kahveci Kirşa, dilenci olmak isteyenleri özenle sakatlayan Zaita, parayı seven Dr. Buşi, varlıklı dul Saniye Afife, mahallenin dervişi, tatlıcısı kamil amca, herkesin kapısını çaldığı Hüseyni ve niceleri hepsinin de kendine has hayat öyküleri beklentileri yaşamları….
Kitabı okurken sizde mahalleden bir birey oluyorsunuz kendinizi içinde bulup onlarla yaşıyorsunuz … İkinci dünya savaşının geçtiği sıralarda mahallede yaşayan insanların yaşam öykülerini bulmaktasınız… Akıcı dili ve anlatımıyla sizi içine çekmektedir … Okumanızı tavsiye ederek Allah kitaptan ayırmasın
"Kahire'nin yoksul bir semtinde geçen bu hikaye Necip mahfuz'un en önemli eserlerinden biridir. Mahallenin Şeyh Dervişi dilenci olmak isteyenleri para karşılığı sakatlayan Zaita genç berber Abbas zengin ve kadın düşkünü Elvan Salim eşcinsel Kahveci Kirşa arabulucu Ümmü Hamide ve lüks düşkünü kızı Hamide ile Midak sokağı büyülü Bir dünya ama bir cennet değil"
Yoksul bir semtin arka sokaklarında hoş görülen veya hoş görülmeyen Arzu ve tutkularıyla bir grup mahallelinin umutlarını umutsuzluklarını hayallerini değişik yaşamlara olan özlemlerini dile getiren ve bu çerçevede birçok değişik hayatın ve konunun etrafında dönen hüzünlü bir şarkının ezgisini andıran bir kitap
Çok zevk alarak okuyabileceğiniz bir kitap
Necib Mahfuz, anlatımıyla, dilinin sadeliğiyle, akıcı yazımıyla, samimiyetiyle ve betimlemeleriyle gerçekten kalemi çok kuvvetli bir yazar. Çoğumuzun bildiği üzere 1988 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi ve bu ödülü kazanan ilk Müslüman ve tek Arap yazardır. Kendisine “Ortadoğunu’nun Balzac’ı” derken kesinlikle abartmadıklarını düşünüyorum.
Kahire’nin yoksul bir semtindeki, Midak Sokağı’nı ve sakinlerini konu alan romanı, Mahfuz’un en bilinen kitaplarından biridir. Namını çok duymuş fakat tanışma şansını (üzülerek söylüyorum ki) yeni bulan bir okuyucu olarak yine de şanslı olduğumu düşünüyorum.
Resmen makine ile çekilmiş bir fotoğrafı incelermişçesine aşina oldum Kahire’nin sokaklarına, özellikle Midak Sokağı’na elbette. Arap kültürünü, mahalle yaşamını ve mahalle sakinlerinin hayatlarını, toplum baskısını, hırsı, aşkı, inanışı, intikamı, kavgayı, sevinci, hüznü, kini yani hayatı anlatmış aslında. Tüm bunlar hayatın içinden konular, lakin hikayeleme kısmına gelindiğinde bu konuları iç içe işleyip akıcı bir roman haline getirmek de elbette çok zor. Fakat Mahfuz bu zorlukları öyle güzel aşıp, öyle harika bir roman yazıyor ki hayran olmamak elde değil.
Para hırsı ve lüks bir yaşam için birçok şeyden vazgeçen Hamide, naif bir berber Abbas, zenginliği ile övünen ve bunu kullanan Salim Elvan, Hamide’nin üvey annesi Ümmü Hamide, eşcinsel kahveci Kirşa, dilenci olmak isteyenleri özenle sakatlayan Zaita, parayı seven Dr. Buşi, varlıklı dul Saniye Afife ve nicelerinin hayatı ve Mahfuz’un bu hayatları akıcı bir dille anlatması.
“Sokak benim için bütün bir dünyanın sembolüdür, dünyayı nasıl görüyorsam sokağı da öyle biçimlendiririm.”
Necib Mahfuz
Alelade bir sokağın mükemmel bir anlatıcıyla hayat bulması…
Muhteşem bir roman, mutlaka okunmalı diyor ve şiddetle tavsiye
Kahire’nin yoksul bir semtinde bir arka sokak ve bu sokağın sakinleri, Necib Mahfuz’un bu çok sevilen romanının dokusunu oluşturuyor. Para hırsıyla fahişeliği seçen güzel Hamide’nin çevresinde dönen romanda Necib Mahfuz, Midak Sokağı’nın insanlarını kuşatan acıları, sevinçleri, kinleri, heyecanları ve aşkları canlı tablolarla, bir Doğu masalının büyülü havasıyla veriyor. İngiliz egemenliğinin hüküm sürdüğü dönemde yaşanan olaylarda, Kahire’nin bu arka sokağı her sayfada kendini hissettiriyor, ruhuyla, atmosferiyle, karakterleriyle okurun belleğine kazınıyor. Halkın telaşlı, kavgalı-gürültülü yaşamı sesini duyuruyor. Mahfuz’un da içinden geldiği bu hayat, romanı besleyen malzeme oluyor.
Mahallenin Şeyh Derviş’i, dilenci olmak isteyenleri para karşılığı sakatlayan Zaita, genç berber Abbas, zengin ve kadın düşkünü Elvan Salim, eşcinsel kahveci Kirşa, arabulucu Ümmü Hamide ve kızı Hamide ile Midak Sokağı, büyülü bir dünya ama bir cennet değil; Mısır’ın küçük ve eksiksiz bir kopyası.
O kadar gerçekçi ve güzeldi ki... Nitekim Mahfuz bu kitabıyla Nobel'i kazanmıştı. Gerçekten okunması gereken güzel bir kitap. Üstelik yazıldığı dönemi göz önünde bulundurursanız kitaptan daha da keyif alırsınız.
İngiliz işgalindeki Mısır'da, Kahire'de Midak sokağının sakinlerinin yaşamlarını anlatan bir kitap. Hamide adındaki genç kızın kalıbına sığmayan istekleri, para hırsı onu çok farklı yollara götürmektedir. Bu durumdan şikayetçi olmayan Hamide sadece aşkın özlemini çekmektedir. Abbas ise Hamide'ye aşık bir gençtir ve onunla evlenebilmek için çok para kazanmak için mahalleden ayrılır. Onun ayrılmasıyla Hamide farklı yollara sapar. Abbas geri döndüğünde Hamide artık yoktur.
Escinsel Kahveci Kirşa, Para hırsı olan oğlu Hüseyin, Mahallenin diplomasız dişçisi Dr. Burşi, Dilenci olmak isteyenleri sakatlayan Zaita, Mahallenin kadınlarına evlilik için çöpçatanlık yapan Ümmü Hamide, Şeyh Derviş ve diğerlerinin yaşamlarından kesitler sunuyor bu kitap.