Büyük bir tedirginlikle aldığım ve vakit kaybı olmasından endişe ederek okumaya başladığım bu kitap; bana tüm romanlarını okumaya karar verdiğim yeni bir yazar kazandırdı. Upton Sinclair'in ismini nasıl olmuş da bugüne kadar duymamışım gerçekten şaşırtıcı. 1878-1968 yıllarında yaşamış, onlarca romanı olan ve sosyalist parti üyesi bir yazar bulmak çok zor bugünlerde...
"Sanayi Kralı" kurgusal yönü olmasa, biyografi denilebilecek bir roman. Henry Ford'un gerçek yaşam öyküsü ile, kurgusal karakter Ford işçisi Abner Shutt'ın hikayesini harmanlayan romanda; adına fordist üretim biçimi denilen yaklaşımın bireysel ve toplumsal etkileri iki farklı sınıf pozisyonundan önümüze konuluyor.
1800'lü yılların sonundan 1930'lara ilerleyen bir tarih kesitinde; idealist bir girişimci olan Ford'un zenginleşirken yaşadığı dönüşüm çok çarpıcı... Genç Ford'un idealist ve coşkulu başlangıcına sempati duymamak, onun toplumun tamamı için bir kahraman haline gelmesini, işçiler yararına yaptığı girişimleri, birinci paylaşım savaşına karşı çıkışını takdir etmemek mümkün değilken; büyüyen sermayenin kendi mantığını sadece işçilere değil patrona da nasıl dayattığını adım adım izliyoruz. Pasifizmden faşizm finansörlüğüne, işçi dostu özgüvenden sendika düşmanlığına ilerleyen bu macera, okuyucuyu soluksuz bırakıyor.
Kitabın bir diğer çarpıcı özelliği, ilk baskısının 1937 yılında Amerika Otomobil İşçileri Sendikası tarafından yapılmış olması: Ford sendikalara karşı sokak çetelerini örgütlerken ve işçiler daha sendikalarını patrona kabul ettirememişken... Vakit kaybetmekten korkarak elime aldığım bu kitap bana tüm yazdıklarını okumaya karar verdiğim bir yazar kazandırdı. Ne güzel...
Dünyanın işçileri birleşin...Edebiyat
Türkçe ilk baskısı Nisan 2017'de Sel Yayıncılık tarafından yayımlandı. 2017 yılında Kıvanç Güney tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Kitap kendi içinde konu bütünlüğü olan toplam 31 bölümde ele alınmıştır.
Pulitzer Ödüllü ABD’li yazar. 20. yüzyılın başlarında yazdığı eserlerle şöhrete kavuşmuş ve çok sayıda kitap yazmıştır. Özellikle 1906 yılında yazdığı ve dilimize Chicago Mezbahaları adıyla çevrilen The Jungle adlı eseri büyük yankı yapmış ve kamouyunun dikkatinin mezbahalardaki sağlıksız çalışma koşullarına çekmiştir. Eserin yayınlanmasından hemen sonra ABD?deki et sektöründe iyileştirme çalışmaları başlamış ve konuyla ilgili yasal düzenleme yapılmıştır.
Upton Sinclair'in bu çarpıcı eseri, Sanayi Devrimi'nin yol açtığı sömürü düzenini, göçmen işçilerin maruz kaldığı insanlık dışı koşulları ve kapitalizmin yıkıcı etkilerini belgesel bir gerçeklikle ortaya koyar.
Sinclair, Şikago mezbahalarında geçen bu romanında, kapitalizmin insan bedenini ve ruhunu nasıl tükettiğini gözler önüne serer. Toplumsal gerçekçi edebiyatın önemli bir örneği olan eser, estetik kaygıların ötesinde, sosyal adaletsizliği ve sınıf mücadelesini ele alır.
Sinclair, 1904'te Chicago'nun Packingtown bölgesinde iki ay geçirerek işçilerin yaşamını birebir gözlemlemiş ve bu deneyimlerini romanına aktarmıştır. Asıl amacı sosyalizmi savunmak ve kapitalizmin yozlaşmış yapısını teşhir etmek olsa da, kitap aynı zamanda gıda endüstrisindeki sağlıksız üretim süreçlerini de ifşa etmiş, bu sayede ABD'de gıda güvenliği yasalarının değişmesine yol açmıştır.
Şikago Mezbahaları yayımlandığında, özellikle et endüstrisindeki skandallar toplumu şoke etmiş ve ABD'de gıda denetim yasalarının (1906 Saf Gıda ve İlaç Yasası) çıkmasında kritik rol oynamıştır. Ancak Sinclair'in asıl hedefi, işçi sınıfının sömürüsünü gözler
Reklam
10/10
Beğendi
·2026 13. kitabı
Şikago Mezbahaları, kapitalist sistemin bizleri insan yapan değerlerimizi törpüleyip yalnızca birer hayvana dönüştürdüğü şu günlerde okuduğum çok güzel bir kitaptı. Kapitalizm, ana karakter Jurgis’in hayallerini ve emeklerini paramparça ederek onu bir makinenin dişlisine çeviriyor. Trajik aile hayatının ardından, yalnızca sistemin çıkarlarına hizmet ettiğinde geçmişin acı dolu anılarını gömeceğini düşünüyor; fakat kapitalizm, ona yandaşlık yapsa bile yine şiddeti ve acımasızlığıyla onu hep aynı yerden vuruyor. İnsanca yaşamak isteyen çoğunluğun örgütlenmesi, azınlık ama güç sahibi olanlar tarafından her türlü oyun ve hileyle bozuluyor.
Tüm insanlık için, bütün dünya için tek bir çare kalmıştır: Dünyanın bütün işçilerinin birleşmesi...
Kapitalist dinamikleri anlatan, herkesin okuması gereken çok güzel bir kitap.
Upton Sinclair ‘in 1906 yılında kaleme aldığı Şikago Mezbahaları bugüne kadar okuduğum en iyi sistem eleştirisiydi.
Yazar , kapitalizmin tüm vahşi doğasını göçmen bir ailenin hikayesi üzerinden bizlere sunuyor. Jurgis ve ailesi daha özgür ve refah yaşayacaklarını düşünerek Litvanya’dan Amerika’ya göç ediyor. Burada hayatta kalabilmek için tüm aile çok sağlıksız ve insan onuruna aykırı koşullarda çalışmak zorunda kalıyor. Daha güzel bir hayat hayalleri zamanla kabusa dönüyor. Ailenin çöküşünü okurken bir yandan da sağlıksız çalışma koşulları , emlak sistemindeki çöküş, insan sağlığının hiçe sayılması, hukukun ve adaletin temel yapı taşlarının yağmalanışı , kamudaki yolsuzluk ve görevi kötüye kullanmalar , kamu düzeni için gerekli olan yasaların kamuyu korumak yerine siyasi erkleri koruması ve çok daha fazlası hikayenin şekillenmesinde rol oynuyor.
Hikayenin sonunda ise daha insani şartlarda yaşamanın mümkün olduğu bunun da sömürü düzenini yıkarak, sınıf bilincini yayarak , işçi sınıfına asıl üreten ve var edenin kendileri olduğu ama üretim araçlarının bir avuç azınlığın elinde olduğu için üç kuruşa mahküm edildiklerinin hatırlatılmasıyla son buluyor. Kahramanımız Jurgis çok heyecanlanıyor tanıştığı bu yeni kavramla. Sonra böyle eşit ve adaletli bir yaşamın gerekli olduğunu bende düşünüyordum ama böyle bir sistem olduğunu bilmiyordum diyor.
Artık biliyor!
Çok etkileyici ve önemli bir roman. Yazar 1906 yılında sistemin insanları nasıl kuşattığını ve hem bedenen hem ruhen nasıl tükettiğini çok derinlikli ve detaylı anlatmış. Bugün yani 2026 yılında çürümüşlüğün hala devam ediyor olması , sistemin insanoğluna farklı araçlarla ama aynı baskıyı hala yapıyor oluşu da çok üzücü.
Yani bitmedi sürüyor aynı kavga !
Bu romanda mesele sadece bir işçinin hikâyesi değil aslında şunu söylüyor: örgüt dediğin şey yukarıdan kurulan bir makine değil, aşağıdan, sıradan insanların inadından doğan bir şey. Jimmie karakteri tam da bu yüzden güçlü. Kahraman değil, lider değil, hatta çoğu zaman ne yaptığını tam bilmiyor. Ama sadakatle, inatla, küçük küçük adımlarla bir mücadelenin parçası oluyor.
Kitapta beni en çok çarpan taraf şu:
Sistem, Jimmie gibi adamları “önemsiz” gösteriyor ama aslında onların omuzlarında yükseliyor her şey.
Daima kitapla kalın.
Okuduğum muazzam kitaplardan biriydi. Gerek dili gerek anlatım tarzı gerek bahsettiği konuşlarıyla çok güzeldi. İnanılmaz derecede heyecan verici bir şekilde okuduk. Ben okumayı başladıktan sonra biraz kitabı Germinal kitabına benzettim. Kitap yazıldığı dönemde çok ses getirmiş yasa değişikliğine sebep olmuş bir kitap. İşçi ve emekçi sınıfını anlatan mezbahaların gerçek yüzünü gösteren insanların nasıl yoksulluklara nasıl kötülüklere maruz kaldığını gördüğümüz bir kitap. Yazar kimliğini gizleyerek bu yerlere gidip bizzat tanık olmuş olanlara. Bu durum insanı daha da çarpıyor aslında. Kitabımız Jurgis ve Ona’nın düğünü ile başlıyor. Ardından Jurgis’in Ona’nın ailesiyle tanışmasını ve bir Amerikan rüyası anlatılan Şikago’ya gelmeleri bu gelmek için çabaları sırasında başından geçenler yaşadıkları gasplar aşağılamalar ile devam ediyor fakat kitabın asıl başladığı nokta Şikago’ya geldikten sonra başlıyor. Aile bir ev bulmak için uğraşıyor. Ev buluyorlar ama evin verilme koşulları o kadar saçma ki bu evi ellerinde tutabilmek için herkes dişini tırnağına takıyor. Mezbahada iş bulan Jurgis işi elinde tutabilmek için çok çalışmak gücünü kaybetmemek zorunda olduğunu yoksa yerini saniyesinde birine kaptırıp bir çöp gibi atılabileceğinin çok kısa sürede farkına varıyor. Kitabı daha fazla anlatmadan kitap ile ilgili söyleyebileceğimiz şeyler kadının toplumdaki yeri asla değişmiyor. Kadın bir mal pazarlanması gereken bir eşya gibi görülüyor. Fikirleri sorulmayan ölmemek işsiz kalmamak için bedenlerini feda eden kişiler oluyor. Din siyaset sendika kavramlarını bunların altında yatan şeyleri gösteriyor yazar bize. Zengin ve fakir arasındaki uçurumu çok acı bir şekilde okumak zorunda kalıyoruz. Dışarıdan normal bir çalışma ortamı gibi görünen mezbahaların içinde neler olduğunu neler
Reklam
Reklam