Refet; küçük yaşta yetim kalmış, annesiyle fakirlik içinde büyümüş bir kızın hayatını anlatıyor. Karakterimiz aynı zamanda çalışkan, dürüst, ahlaklı olup çevresinde de sevilen biridir. Azmi ve çalışkanlığı sayesinde öğretmen olmuştur.
Eserin dili; sade ve günlük konuşma diliyledir.
Eseri okurken Charlotte Bronte'nin Jane Eyre adlı eseri ile benzediğini farkettim. Jane Eyre'de de fakirlik sebebiyle yaşanan sıkıntılar, zengin akrabaların yardım etmeyişi, karakterin azmi ve çalışkanlığı sayesinde öğretmen olması, ayrıntılı doğa betimlemeleri gibi konuları işleyişiyle bu iki eser oldukça benzer.
Türk Edebiyatında okunması gereken nadide eserlerden biri.
Bugün zenginiz! Sonradan fukara olmayacağımıza dair bir teminatımız var mı? Mülk ve gelirlerimize sahip olduğumuza dair elimizde birer senedimiz varsa da o mülklerin yanmayacağına, paralarımızın ve mücevherlerimizin çalınmayacağına, bu sağlam vücutlarımızın hastalıklı olmayacağına dair elimizde bir senedimiz var mı? Ne büyük servetler bir anda mahvoluyor, ne zenginler ne kısa sürede fakir kalıyor. Ya biz de fakir oluversek, ya biz de o halde hastalansak!
Benim kazanmaya çalıştığım huy ve faziletlerinse en büyük ve en güzel süsleri yüce düşüncelerle buruşmuş alın ve ilim tahsil uğrunda ağarmış saçlardır.