ÖZETLENMİŞ İNCELEME
Puan vermedi·128 syf.·
2026 15. kitabı
ÖZETLENMİŞ İNCELEME
Vitruvius’un Gölgesinde Kalan Kadın: Ralph Fox’un “Roman ve Halk”ında Eril Evrensellik ve Edebiyatta Kadının Yokluğu
Özet
Ralph Fox’un “Roman ve Halk” (1937) eseri, Marksist edebiyat eleştirisi içinde, kapitalist yabancılaşmaya karşı “Bütünlüklü İnsan” (The Whole Man) idealini öne çıkaran temel bir metindir. Ancak, Fox’un bu ideali inşa ederken temel referansı olan Rönesans hümanizmi ve onun simgesi “Vitruvius Adamı”, görünüşte evrensel, özünde ise derin bir şekilde eril (masculine) bir özne tasarımıdır. Bu makale, Fox’un “epik kahraman” ve “Bütünlüklü İnsan” arayışını, Vitruviusçu bir erkeklik kurgusu olarak feminist bir perspektiften eleştirmeyi amaçlamaktadır. Argümanımız, Fox’un evrensel olduğunu varsaydığı “İnsan” kategorisinin, aslında Batılı, erkek ve burjuva bir özneyi merkeze alarak, kadını bu evrensellik anlatısının dışına ittiği veya onu ikincil, tamamlayıcı bir konuma hapsettiği üzerine kuruludur. Makale, öncelikle Vitruvius Adamı imgesinin tarihsel ve cinsiyetçi doğasını ortaya koyacak; ardından Fox’un bu imgeyi edebiyat teorisine nasıl aktardığını ve bunun “kahraman”, “yaratıcı deha” ve “tarihin öznesi” gibi kavramları nasıl eril bir şekilde kodladığını analiz edecektir. Son olarak, bu eril evrensellik iddiasının, edebiyat tarihi ve eleştirisinde kadın yazarların, karakterlerin ve deneyimlerinin sistematik olarak “yok sayılması”, marjinalleştirilmesi veya çarpıtılarak temsil edilmesiyle nasıl doğrudan bir ilişkisi olduğu, Virginia Woolf, Simone de Beauvoir ve Elaine Showalter gibi feminist teorisyenlerin çalışmalarına atıfla gösterilecektir. Fox’un kapitalizm eleştirisi değerli olmakla birlikte, önerdiği estetik ideal, ataerkil tahayyüllerle iç içe geçmiş olduğu için, kadının edebi ve tarihsel varlığına dair kapsayıcı ve
Herbert Uelss - “Görünməz adam”
Siz heç görünməz olmaq istəmisiniz? Mən istəmişəm. Amma bu kitabdan sonra istəyimi bir daha nəzərdən keçirməyə qərar verdim. Çünki görünməzliyin insanın başına nələr gətirə biləcəyinə bu kitabda bir daha şahid oldum.
Kitabı sonuncu uşaq festivalından əldə etmişdim, üz qapağı və adı diqqətimi çəkmişdi. Kitab gözləntilərimi tam qarşılamadı amma pis kitab da deyildi.
Bir fizik alimi işıqla bağlı araşdırmalar edərkən təsadüfən görünməz olmağın yolunu kəşf edir və bunu öz üzərində yoxlayır. Lakin bu vəziyyət başına böyük bəlalar açır. Bir müddət sonra köhnə halına qayıtmaq istəyir. Kitab da bizə onun görünməzlikdən sonrakı həyatını və bu bəladan qurtulmaq üçün çəkdiyi əziyyətləri danışır. Kitab görünməz adamın Aypinq adlı qəsəbədəki mehmanxanada otaq tutması ilə başlayır. Məqsədi araşdırmalarını burada gizlicə davam etdirməkdir. Amma üz-gözünün sarğılarla bağlı olması, eynəyi və paltosu ilə dərhal diqqət çəkir. Görkəmi adama dəlini və ya polisdən qaçan birini xatırladır. Onun əslində kim olduğunu və niyə bu hala düşdüyünü isə ancaq oxuduqca öyrənirik.
Kiçik həcmli bu kitabı (128 səh.) sanki iki hissəyə bölmək olar. İlk 60-70 səhifəsi elə bil ancaq səs-küylü, hay-küylü qaçdı-tutdu səhnələrindən ibarətdir: Onu tutun, öldürün, o yıxıldı, bu durdu, o vurdu, bu qaçdı... Adam sağ qalmağa çalışır, qəsəbə camaatı isə onu tutmaq istəyir. İlk hissə ancaq belə keçdiyi üçün mənə bir az sıxıcı gəldi. Amma ikinci hissədə bu insanın niyə bu günə düşdüyü, indi nə etmək istədiyi kimi bütün sirlər aydınlaşır. Buna görə də kitabın ikinci hissəsi mənə daha maraqlı gəldi.
Kitab inandığı hər kəs tərəfindən aldadılan, avam kütlə tərəfindən qəddarcasına tənhalığa itələnən bir alimin həyatından bəhs edir. Bir tərəfdə çıxış yolu axtaran istedadlı alim, digər
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Dəhşət dərəcədə cansıxıcı kitabdı
Amazonda gəzəndə 6 il əvvəl oxumaq istədiyim kitabı görüb sifariş etdim. 11 günə bitirsəm də nəticə tam bir məyusluq oldu. Vaxt itkisindən başqa bir şey deyil. Xüsusilə obrazların dialoqları, qızın hər dəfə oğlana “bayım” deyə müraciət etməsi çox süni və yorucu idi. Bir sözlə, oxumağa dəyməz. OXUMAYIN!!!
Kitab 355 səhifədir (mətn 9-cu səhifədən başlayır)
Ayın 3ü 21 səhifə
Ayın 4ü 55 səhifə
Ayın 5i 20 səhifə
Ayın 6sı 46 səhifə
Ayın 7si 34 səhifə
Ayın 9u 20 səhifə
Ayın 10u 46 səhifə
Ayın 11i 31 səhifə
Ayın 12si 30 səhifə
Ayın 13ü 28 səhifə
Ayın 14ü 15 səhifə
SOLGUN ATEŞ
I
Solgun Ateş, John Shade adlı bir şairin 999 mısralık otobiyografik şiiri ile bu şiire komşusu Charles Kinbote tarafından yazılan alışılmadık dipnotlardan oluşan, iç içe geçmiş bir kurgusal yapıdır. Şiir, Shade'in hayatını ve kızı Hazel'ın intiharını konu alırken; Kinbote, bu mısraların aslında kendi hayali krallığı Zembla’nın ve sürgündeki Kral Charles’ın hikayesini anlattığını iddia ederek metni kendi fantezileri doğrultusunda yorumlar. Kitabın sonunda Shade, Gradus adında bir suikastçı tarafından –Kinbote’un iddiasına göre aslında kendisine yönelen bir kurşunla– öldürülür; ancak yakalanan katilin Shade ile hiçbir ilgisi olmayan sıradan bir akıl hastası olduğu ortaya çıkar. Sonuçta eser, dipnotlar aracılığıyla asıl metni (şiiri) ele geçiren "güvenilmez bir anlatıcının" narsisistik saplantılarını ve gerçeklik ile kurmaca arasındaki ontolojik çatışmayı belgeler
II
Solgun ateş, Nabakov’un İsmini bir Shakespeare’in dizen devşirdiği, farklı katmanlar arasından mekik dokuyan genel itibariyle karışık ve zor bir kitap. Öyle ki ilk yayınlandığında G. Steiner, “ukalaca ve sıkıcı” bir kitap diye atletmiş, D. Macdonalt ise, iyiden iyiyi “okunması mümkün olamayan bir kitap” olarak görmüştür. Fakat daha sonra üstüne hatırı sayılır çalışma yapılarak kitabın hakkı teslim edilmiştir. Bu çalışmaların da belirttiği üzere Nabakov’un en girift ve yenilikçi kitabıdır.
III
Peki, neden girift ve yenilikçi bir kitaptır? Öncelikle kitap, kitabın yazarının Charles Kimbote’nin önsözü ile başlayıp kitabın esas konusu olan bir şairin jhon Shade’ın 999 mısralık şiirinin çözümlenmesiyle ve arkasından bir yazın dizi oluşturulmasıyla bitmektedir. Kitap akademik taslak gibi dizayn edilen bir romandır. Daha önce de belirttiğimiz üzere kitap farklı katmanlar arasında uyanık bir okumayı
Həqiqətən bu kitab mənə çoooooox maraqlı gəldii lakin mənə ən çoox maraqlı gələn isə Zaman Səyyahının sonudur ; o , öldü yoxsa yaşadı və yaxud da yenidən zamanda səyahət etdi?! 
H. G. Wells 
Zaman Maşını
H. G. Wells Zaman Maşını
H.G. Wells-in 1906-cı ildə yazdığı "Divardakı Qapı" (The Door in the Wall) hekayəsi, müəllifin ən lirik, fəlsəfi və psixoloji dərinliyə malik əsərlərindən biridir. Bu qısa hekayə uşaqllığın itirilməsi, həqiqi xoşbəxtliyin axtarışı və real həyatla ideal arasındakı ziddiyyət kimi mövzuları işləyir.
Hekayənin Xülasəsi
Hekayə uğurlu bir siyasətçi olan Lionel Wallace’ın dostuna etdiyi etirafla başlayır. Wallace uşaqlıqda Londonun adi bir küçəsində aşkara çıxan yaşıl bir qapı tapdığını və bu qapının arxasında fövqəltəbii bir bağ olduğunu danışır. Bu bağda mükəmməl gözəllik, xoşbəxt uşaqlar və hər şeyi anlayan böyüklər var. Lakin Wallace bir dəfə bu bağdan çıxdıqdan sonra, onu həyatı boyu axtarır. Real həyatdakı bütün uğurları (siyasi karyera, sosial status) ona mənasız gəlir. Hekayə Wallaceın bu qapını nəhayət yenidən gördüyü, lakin ona çata bilmədiyi faciəli bir sonla bitir.
H.G. Wells-in "Divardakı Qapı" hekayəsi sadə bir fantaziyadan çox daha dərin bir əsərdir. Bu, müasir insanın varoluşçu tənhalığının, məna axtarışının və qaçılmaz itkilərin əks olunduğu psixoloji tədqiqatdır.
Hekayə əsas sualı verir: "Həqiqi xoşbəxtliyi bir dəfə dadandan sonra, adi həyata necə davam etmək olar?" Wallaceın faciəsi bu suala cavab tapa bilməməsindədir.
Bu hekayə təkcə ədəbi bir əsər deyil, həm də hər bir insanın öz "yaşıl qapısını" düşünməyə dəvət edən fəlsəfi bir mətn kimi qiymətləndirilə bilər.
"Divardakı Qapı" oxucunu həyatın ən mühüm sualları ilə üz-üzə qoyan, hər oxunuşda yeni mənalar kəşf etdirdən, çoxqatlı və zamana davamlı bir ədəbi incidir.
