Onların yeri başka, dedi Ribin. Köylü zenginleşince beye yanaşır, bey de yoksullaşınca köylüye... Cep delikse ruh ister istemez temizdir. Hatırlıyor musun Pavel, bir zamanlar, 'Kim nasıl yaşıyorsa, öyle düşünür,' demiştir bana. İşçi evet derse patron hayır demek zorundadır; ama işçi hayır derse patron doğası gereği, kesinlikle 'evet' diye bağırmalıdır. Yani köylüyle efendisinin doğası farklıdır. Köylünün karnı toksa bey gece uyuyamaz. Elbette, toplumda her sınıfın kendi itoğluitleri vardır, dolayısıyla her köylüyü savunacak değilim.
"Andrey ona gülerek, fabrikada propagandanın çok iyi gittiğini anlatınca tekrar yüzünü astı Vesovşçikov, boğuk bir sesle, 'Çok geç, çok,' dedi. 'Acele etmek gerekiyor.'"
"Ana baktı onun yüzüne, içinde bu adama karşı düşmanca bir duygunun kıpırdamadığını hissetti."
"Hayat at değildir ki dörtnala kalkması için kamçılayasın onu, dedi Andrey."
Ve uyanacaksın, çevrene bakacaksın, soğuk ve pislik... İnsanlar yorgun, öfkeli... Çirkin bir şey bu... oysa inanmamak gerekir insana, hatta korkmak gerekir ondan, nefret etmek. Yanlış yolda, insan. Oysa sen yalnızca sevmek istersin, peki ama nasıl mümkün olacak bu? Senin üzerine gelen vahşi bir hayvansa, canlı bir ruhun olduğunu kabullenmiyorsa, yüzüne tekme atıyorsa, nasıl bağışlayacaksın insanı? Bağışlamak olanaksızdır onu. Yalnızca benim adıma değil, kendi adıma her türlü aşağılanmayı bağışlayabilirim, ama zorbaların benim üzerimde başkalarına zarar vermeyi öğrenmelerini istemem, istemem.
"Toplantı dağıldıktan sonra sordu oğluna: 'Pavel'ciğim, sosyalist misin sen?'"
"Her zaman olduğu gibi kararlı, kendinden emin bir tavırla cevap verdi oğlu: 'Evet. Neden sordun?'"
"Ana derin bir iç çekti, bakışını önüne eğip sordu: 'Öyle mi, Pavel'ciğim?'"
"'Öyledir.' Ukraynalı bir ara içtenlikle, sinsi sinsi gülümseyerek şöyle dedi: 'Beyim, karnınızı tıka basa doldurdunuz, ama ağzınızdakini iyice çiğnemediniz, lokmanız gırtlağınızda takılı kaldı, önce onu yutun.'"
"'Ciddi ol,' dedi Pavel."
"'Ölü duasındaymışım gibi ciddiyim ben...'"
Biz başkaldıranların hepsine acımaya kalkışacak olursanız, yüreğiniz yetmez buna. Doğrusunu söylemek gerekirse, hiçbirimizin durumu iyi değil.