Nevroza yol açan sıkı, sert bir üstben olduğuna göre eğitimde aşırı katı bir üstben gelişimine yol açan etkenlerden sakınılmalıdır. Sonradan üstbence içselleştirilecek olan eğitim araçları ılımlı tutulmalıdır; üstbenin özdeşleşme yoluyla kendine maledeceği ana-baba örneği gerçekte uygulanması imkânsız katı bir ahlak anlayışıyla göz boyamak yerine, çocuğa ana-babanın gerçekteki insani zaaflarını, dürtülere karşı hoşgörülerini de göstermelidir.
Hikâyenin sonuna dek hiçbir zaman hâkim olunmayacak bir ataleti vardır. Benim gibi güvensiz, kararsız ve yola çıkmaya hazır birilerini ister. Masumları.
Tüm yaşantımı yolculukta geçirdim, kendi bedenimde, kendi bacağımda yolculuk yaptım. İnce ince bir harita oluşturdum. İlk etkenlere göre testler yürüttüm. Kasları, tendonları, sinirleri ve kan damarlarını saydım. Çıplak gözlerimi de kullandım ama mikroskobun keskin bakışından da yararlandım. En ufak bir parçayı bile atlamadım sanıyorum.
Bu gün kendime “ne aradım?” diye sorabilirim, artık.