Joseph Heller

Joseph Heller

Yazar
8.1/10
36 Kişi
·
72
Okunma
·
9
Beğeni
·
1.175
Gösterim
Adı:
Joseph Heller
Unvan:
Akademisyen, Yazar
Doğum:
Coney Adası, New York, ABD, 1 Mayıs 1923
Ölüm:
East Hampton, New York, ABD, 12 Aralık 1999
1 Mayıs 1923'te doğan Joseph Heller, Brooklyn, New York'ta geçen çocukluğu ve gençliği boyunca hep yazar olmak istemişti. 2. Dünya Savaşı sırasında Amerikan ordusunda bombardıman pilotu olarak İtalya'da görev yapıp altmış uçuş gerçekleştirdi. Burada yaşadığı deneyimler, daha sonra yazacağı Madde 22'nin zeminini oluşturdu. 1945 yılında terhis edilen yazar, New York Üniversitesi'ne girip İngiliz Edebiyatı öğrenimi gördü. Columbia Üniversitesi'ndeki master eğitiminden sonra Fullbright bursuyla İngiltere'ye gidip Oxford Üniversitesi'ne devam etti. 1950-1952 yılları arasında Pennsylvania Üniversitesi'nde profesör olarak ders verdikten sonra Time ve Look dergilerinde metin yazarı olarak çalıştı. İlk evliliğinden iki çocuğu olan Heller, boşanma sürecini yine aynı o alaycı üslubuyla No Laughing Matter adlı kitabına döktü. 1989 yılında hastayken tanıştığı bir hemşireyle yeniden evlenen yazar, 13 Aralık 1999'da geçirdiği bir kalp krizi sonucu Long Island'daki evinde yaşama veda etti.
- Artık beni uçuştan men edebilir, eve gönderebilirsin. Deli bir adamı ölüme göndermezler, değil mi?
- Başka kim ölüme gider ki?
Tek bir açmaz vardı, o da Madde 22'ydi.
Bu madde, insanın gerçek ve yakın tehlike karşısında kendi
güvenliği için endişelenmesinin zihnin rasyonel bir süreci
olduğunu belirtiyordu. Orr deliydi ve uçuştan men edilebilirdi.
Tek yapması gereken uçuştan men edilmesini talep etmekti;
ve bunu yapar yapmaz, deli olmadığı anlaşılacaktı ve başka
görevlerde uçması gerekecekti. Orr'un başka görevlerde uçması için
deli olması gerekirdi, aklı başında olsa uçmazdı; ama aklı başındaysa
uçmak zorundaydı. Uçarsa deli demekti ve uçmak zorunda değildi;
ama uçmak istemiyorsa aklı başındaydı ve uçmak zorundaydı.
Madde 22'deki bu şartın mutlak basitliği Yossarian'ı derinden etkiledi.
Saygıyla ıslık çaldı.

"İyi açmazmış Madde 22 açmazı."
"Var olan en iyi açmaz," diye onayladı Doktor Daneeka.
Joseph Heller
Sayfa 7 - İthaki Yayınları 50. yıl edisyonu - ÖNSÖZ
Meçhul askerler hakkında bilinen tek şey buydu - hiç şanslarının olmadığı.
''Beni öldürmeye çalışıyorlar.''
-Kimse seni öldürmeye çalışmıyor.
''O zaman neden bana ateş ediyorlar?''
-Herkese ateş ediyorlar, herkesi öldürmeye çalışıyorlar.
''Bunun ne farkı var peki?''
"Ne demek istedin," diye sordu yavaşça, "seni cezalandıramayacağımızı
söylemekle?"
"Ne zaman, komutanım?"
"Soruları ben sorarım. Sen de yanıtlarsın."
"Evet, komutanım. Ben..."
"Seni buraya soru sorasın ve ben de yanıtlayayım diye mi getirdiğimizi
sanıyorsun?"
"Hayır, komutanım. Ben..."
"Seni buraya neden getirdik?"
"Soruları yanıtlamam için."
"Çok haklısın," diye kükredi albay. "Şimdi, ya hemen yanıtlamaya
başla ya da lanet kafanı kırayım. Seni cezalandıramayacağımızı
söylediğin zaman ne demek istedin, seni piç?"
"Öyle bir cümle sarfettiğimi hiç sanmıyorum, komutanım."
"Lütfen sesini yükseltir misin? Seni duyamadım."
"Evet, komutanım. Ben..."
"Lütfen sesini yükseltir misin? Seni duyamadım."
"Evet, komutanım. Ben..."
"Metcalf."
"Efendim?"
"Sana aptal çeneni kapalı tutmanı söylememiş miydim?"
"Evet, komutanım."
"O zaman, sana aptal çeneni kapalı tutmanı söylediğimde
aptal çeneni kapalı tut. Anladın mı? Lütfen sesini yükseltir misin?
Seni duyamadım."
"Evet, komutanım. Ben..."
"Metcalf, üzerine bastığım senin ayağın mı?"
"Hayır, komutanım. Teğmen Scheisskopf'un ayağı olmalı."
"Benim ayağım değil," dedi Teğmen Scheisskopf.
"O zaman belki de benim ayağımdır," dedi Binbaşı Metcalf.
"Çek ayağını."
113/647
"Başüstüne komutanım. İlk önce sizin ayağınızı çekmeniz
gerekecek, Albayım. Benimkinin üzerinde duruyor da."
"Bana ayağımı çekmemi mi söylüyorsun?"
"Hayır, komutanım. Ah, hayır, komutanım."
"Yaşlı."
"Ben yaşlı değilim."
"Her görev uçuşunda ölümden birkaç santim uzaktasın. Bu yaşta daha ne kadar yaşlı olabilirsin ki? Bundan yarım dakika önce de liseye başlıyordun ve kopçası açılmış bir sutyenden daha yakın bir cennet hayal edemiyordun. Ondan bir saniyenin beşte biri kadar önce küçük bir çocuktun ve yüz bin sana kadar uzun gelen ama yine de göz açıp kapayana kadar geçip giden on haftalık yaz tatili seni bekliyordu. Zıp! Roket kadar hızlı. Zamanı daha ne kadar yavaşlatabileceğini sanıyorsun?"
Bazı kitaplar vardır, dünyanız öyle sarsılır ki kafanızı mı sallıyorsunuz yoksa deprem mi oluyor anlayamazsınız. Veya bir an metroda kıkırdamak istemediğinizden kitabı bırakır, yirmi sayfa sonra üzüntüden gözyaşlarınızı durduramazsınız. Bazen bıkıp okumak istemez, bazen de çabuk bitmesin diye gözlerinizi zorla ayırmak zorunda kalırsınız.
Bazen yazara neden diye bağırır, ve ancak yeniden okuduğunuzda, veya okuduktan iki hafta sonra anlar, ve anlamını anca kavrarsınız. Veya belkide kavramazsınız.
Hani kitap biter ama anlatım bitmez, anlatımı dinlemek için köşeye çekilip beklersiniz. Kitap çeviriyi hakeder ama çeviri kitabı haketmişmidir bilinmez. İşte bu kitap o tür kitaplardan.
En büyük açmaz : Madde 22.
‘Eğer biri tehlikeli savaş uçuşlarını yapmaya gönüllüyse aklını kaybettiği düşünülür ama görevlere katılmak istemediğini belirten resmi bir başvuruda bulunursa delirmediği ortaya çıkar ve böylece görevine devam etmek zorunda kalır’

Joseph Heller’in acı bir gerçeği kara mizaha bürüyüp sunduğu okunası bir eser.
2. Dünya savaşının baştan sona saçmalığını anlatan, alay eden bir kitap. Sadece savaş karşıtı hikayesiyle değil, ordunun yozlaşmasını ve ordu içi hiyerarşiyi de hicveden, dili hafif, bir o kadar eğlenceli, okurken hiç sıkılmayacağınız bir roman. Kalın olması ilk başta gözünüzü korkutan bir unsurken, okudukça "iyi ki bu kadar kalın bir kitapmış" diyeceğiniz nitelikte. Okudukça yazarın nasıl bir kafada olduğunu anlayacak ve yaptığı tespitlerde ona hak vereceksiniz. Tabi birde bol bol güleceksiniz. Bildiğiniz savaş romanlarını unutun ve ilginç kurgusuyla dikkat çeken Yossarian'ın hikayesini dinleyin.
Kafayı yediğini düşünüyorsan askerlikten men edilmeyi isteyebilirsin..Kafayı yediğinin farkında olman halen akıl sağlığının yerinde olduğunu gösterir..

22 nolu çıkmazımız böyle bişey.

2nci dünya harbinde bir Amerikan savaş uçağı birliğinde yaşanan ilişkilerin ve karakterlerin derinlemesine anlatıldığı, okurken yüzünüzden tebessümün hiç düşmeyeceği, öte yandan insanı düşüncelere sürükleyen bir kitap. Olayların çoğu en başta son derece komik ve absürt görünmesine karşın, günlük hayatın veya anılarımızın içinde de benzerleri olduğunu fark ediyorsunuz. Aslında çivileri çıkmış hayatın kendisini anlatıyor bu kitap. Karakterler harika betimlenmiş. Heller'in anlatım dili çok başarılı. İkili ilişkiler ve bilhassa laf cambazlığı üzerine kendini geliştirmek isteyenlere özellikle öneririm.
Eğlenceli bir kitaptı, yıllar önce okumuştum. Aklımda kalan ilk şey beni güldürdüğüydü. Tekrar okursam aynı şeylere güler miyim bilmiyorum. Bir savaş durumunda madde22 ile ilgili eleştirisel bir bakış vardı, aklımda bunlar kalmış...
Okumak için çok kötü bir zamanlama yaptığım kitaplardan oldu kendisi. Mutlaka tekrar okuyacağım. Katıla katıla güldüm çoğu zaman. Şiddetle tavsiye ediyorum.
Kitabı okurken Kurt Vonnegut okudugumu düşündüğüm zamanlar oldu. Yazarın tarzını Kurt Vonnegut kara mizahına benzettim ve zaten arkadaş olduklarını öğrendim. Savaş karşıtı ve savaşın sorgulanması açısından kült bir kitap. İçindeki mizah ve absürd olaylar beni güldürürken düşündürdü. Olay örgüsü ileri giderken aralarda geri sarıyor ve bazı konular temelleniyor. Ana konu Yossarian adlı savaş uçağı pilotunun sırf komutanlarının üstlerine yaltaklanması için sürekli uçuş sayısını yukarı çekmesine isyan etmesidir. Yossarian bir yandan madde 22 açmazından kurtulmaya çalışırken bir yandan korkarak uçmaktadır. Bir sürü eğlenceli ve ilginç karakter ayrım yapılmadan kitapta karşımıza çıkıyor. Dunbar, Orr, Papaz, Binbaşı Major Major, Nately ve Milo gibi renkli karakterler içeren bu kitap bugün bile güncelliğini koruyor.

Yazarın biyografisi

Adı:
Joseph Heller
Unvan:
Akademisyen, Yazar
Doğum:
Coney Adası, New York, ABD, 1 Mayıs 1923
Ölüm:
East Hampton, New York, ABD, 12 Aralık 1999
1 Mayıs 1923'te doğan Joseph Heller, Brooklyn, New York'ta geçen çocukluğu ve gençliği boyunca hep yazar olmak istemişti. 2. Dünya Savaşı sırasında Amerikan ordusunda bombardıman pilotu olarak İtalya'da görev yapıp altmış uçuş gerçekleştirdi. Burada yaşadığı deneyimler, daha sonra yazacağı Madde 22'nin zeminini oluşturdu. 1945 yılında terhis edilen yazar, New York Üniversitesi'ne girip İngiliz Edebiyatı öğrenimi gördü. Columbia Üniversitesi'ndeki master eğitiminden sonra Fullbright bursuyla İngiltere'ye gidip Oxford Üniversitesi'ne devam etti. 1950-1952 yılları arasında Pennsylvania Üniversitesi'nde profesör olarak ders verdikten sonra Time ve Look dergilerinde metin yazarı olarak çalıştı. İlk evliliğinden iki çocuğu olan Heller, boşanma sürecini yine aynı o alaycı üslubuyla No Laughing Matter adlı kitabına döktü. 1989 yılında hastayken tanıştığı bir hemşireyle yeniden evlenen yazar, 13 Aralık 1999'da geçirdiği bir kalp krizi sonucu Long Island'daki evinde yaşama veda etti.

Yazar istatistikleri

  • 9 okur beğendi.
  • 72 okur okudu.
  • 14 okur okuyor.
  • 261 okur okuyacak.
  • 4 okur yarım bıraktı.