Hakkında
Hindistan’daki en büyük Müslüman Türk Devleti olan Gürgâniyye Devletinin kurucusu. Asıl adı Zahireddin Muhammed Babür’dür. Timur Han soyundan gelip, babası, Sultan Ebu Said’in oğlu, Fergana hükümdarı Ömer Şeyh Mirza’dır.
14 Şubat 1483’te Fergana’da doğdu. 1493’te babasının ölümü üzerine, Fergana hükümetine varis oldu. 11 sene Özbek ve Tatar melikleri ile savaş edip, nihayet hakimiyeti sağlayamayacağını anlayarak güneye indi. 1504’te Kabil’i fethedip kendisine başşehir yaptı. Aynı zamanda Gazne’yi aldı ve kısa zamanda Afganistan’ın büyük bir kısmını içine alan bir devlet kurdu. 1511 Ekiminde Semerkant İmparatorluk tahtına oturdu. Bir ay sonra Taşkent’i, Buhara’yı aldı, bütün Maveraünnehir’e hakim oldu. Fakat, bir müddet sonra, Özbekler tarafından ata yurdundan kovuldu.
Babür Şah, 25 Aralık 1530’da Agra’da öldü ve vasiyeti üzerine pek sevdiği Kabil’e götürülüp, orada gömüldü. 1526’da kurduğu devlet 1858 senesinde İngilizlerin işgaline kadar, 332 sene varlığını sürdürmüştür. Kabri üzerine Şah Cihan tarafından 1646’da muhteşem bir türbe yaptırıldı. Babür Şah memleketin imarı için gayret gösterdi. Hindistan ve Afganistan’da birçok yollar, kervansaraylar ve medreseler yaptırıp, fethettiği yerleri mamur hâle getirdi. Âlim, edip bir zat olan Babür Şah, hayatını kendisi yazdı. Tüzük-i Baburî (Babürname) adını verdiği bu kitabı, Ekber Şah zamanında Çağatay dilinden Farsça’ya sonra İngilizce’ye tercüme edilerek neşredildi. Türkçe pek değerli bir Aruz risalesi yazdı ve kendisine doğduğu zaman Zahirüddin Muhammed adını veren zahirî ve batınî ilimlerin hazinesi büyük mutasavvıf Hace Ubeydullah-ı Ahrar hazretlerinin Farsça Hanefi fıkhı üzerine yazdığı Risale-i Validiyye’yi Türkçe nazma çevirdi. Yine Hanefi mezhebine ait fıkıh bilgilerini içine alan Mübeyyen adlı eseri yazdı. Şiirlerini Divan’da topladı. Orijinal yazı stili, ‘Hatt-ı Baburî’ adıyla meşhur oldu. Babür, Türkçe‘den başka pek mükemmel surette Farsça, Arapça ve Moğolca biliyordu. Ölümünden sonra ‘Hazret-i Firdevs-Mekani’ ve ‘Hazret- i Giti-Sitani’ (Cihan Fatihi) diye anılmıştır.
Tam adı:
Gazi Zahirüddin Muhammed Babur
Ünvan:
Yazar
Doğum:
14 Şubat 1483
Ölüm:
25 Aralık 1530
Okurlar
16 okur beğendi.
99 okur okudu.
5 okur okuyor.
136 okur okuyacak.
2 okur yarım bıraktı.
Okur demografisi
Kadın% 42.6
Erkek% 57.4
0-12 Yaş
13-17 Yaş
18-24 Yaş
25-34 Yaş
35-44 Yaş
45-54 Yaş
55-64 Yaş
65+ Yaş
Reklam
Alıntılar
Endican derken. Semerkand'ı elden çıkardık. Endican da elden gitmişti. Biz ("gâfil, buradan sürül-müş ve oradan mahrum kalmış") denilene benzedik. Bu fevkalâde ağır geldi. Çünkü padişah olduğumdan beri adamlarımdan ve vilâyetten böyle ayrıl-mamıştım. Kendimi hileliden beri bu kadar ıstırap ve meşakkat çekmemiştim.
Sayfa 83
Sâdî Şirâzî, Bostan ve GülistanEdebiyat
Yaralı gönüllerin derdinden sakın, çünkü gönülün yarası nihayet zuhur eder;
elinden geldiği kadar bir gönülü incitme, çünkü bir âh dünyayı alt üst eder.
Reklam
Reklam