Mikszath

Mikszath

Yazar
8.0/10
5 Kişi
·
10
Okunma
·
0
Beğeni
·
134
Gösterim
Adı:
Mikszath
Tam adı:
Kálmán Mikszáth
Unvan:
Yazar
Doğum:
Nograd, Szklabonya, 1847
Ölüm:
1910
K. Mikszath, Nograd ilinde Szklabonya'da (bugün Mikszath köyü) 1847'de doğdu. Küçük soylu sınıfından olan babası meyhanecilik ve -o çağlarda çok kez bu sanatla birlikte yürüyen- kasaplık yapardı. Öğrenimini Kuzey Macaristan'ın protestan okullarında yaparak hukukçu oldu, sonra il memurluğuna girdi. 1881'de “Slovak Kentdaşlar”, 1882'de “Babacan Paloclar” yapıtlarını çıkarınca birden ün kazandı. Daha sonra milletvekilliğine seçildi ve 1910'da, ölümünden az önce bütün ülke büyük bir coşku içinde yazarlık yaşamının kırkıncı yıldönümünü kutladı.
Mikzsath'ın yazın çalışmaları Macar klasikçiliğiyle Macar kentsoylu klasikçiliği sınırı üzerinde köylü, küçük kentsoylu ve “gentry” sınıflarının yaşamlarını yansıtır.
Bunlar içinde Mikszath en çok köy betimlerinde yükselmiştir. “Slovak Kentdaşlar”, “Babacan Paloclar” adlarıyla çıkan köycü öykülerinde gençlik çağının bütün gücünü ve ateşini göstermiştir. Kuzey Macaristan'daki karışık Macar - Slovak köylü halkının bu betimlemeleriyle Mikszath yalnızca halk betimlemelerinde yeteneğinin en yüksek noktasına erişmekle kalmamış, onun sayesinde Macar yazınının halkçılık sanatı da doruklarından birine yükselmiştir.
Mikszath köycü öykülerinde halkı bize bütün kültür maskelerinden sıyrılmış olarak olduğu gibi gösterdiği halde birçok romanında sık sık karşılaştığımız küçük kentsoylu betimlerinde daha çok “anormal”i aradığını, bu yapıtlarda garip tiplerin egemen olduğunu görürüz. Küçük kentsoylu dünyasının bu biçemdeki betimlemelerinde Mikszath, herhalde Dickens ve Balzac'ın etkileri altında, XIX. yüzyıl Avrupa yazınında egemen olan küçük kentsoylu betimciliğine kapılmaktan başka bir şey yapmamıştır.
Fakat buna karşılık Mikszath köy betimciliğinde olduğu gibi “gentry” betimciliğinde de tümüyle özgündür. “Gentry” betimciliğindeki en baş özellik, küçük kentsoylu betimciliğindeki yadırgatıcılık ve “anormal”lik yerine “tragicomicum”dur.
Aklını kaybettiysen senin de onun peşinden gitmene ne lüzum vardı. Çoçuklarına yetecek kadar akıl yok muydu?
Mikszath
Sayfa 114 - Yeni İnsan Yayınevi
Uzak ve yabancı memleketlerde, yabancı insanlar arasına seyahat edip de çehrelerin başka, hayvanların başka, otların başka, hatta göğün başka, her şeyin başka olduğunu görünce, kısır ve korkunç kimsesizliğim ve yalnızlığım içinde, artık bu dünyada değilim kuruntusuna kapılıyorum.
Mikszath
Sayfa 29 - Yeni İnsan Yayınevi, Papaz Janos
Geceye sığınmak yerindedir. Gyuri ondan öğüt istemekle iyi etti. O inceleme yapanların ve kafa yoranların dostudur.
Mikszath
Sayfa 165 - Yeni İnsan Yayınevi, Gyuri
214 syf.
·9/10
Macar Edebiyatı fazlasıyla farklı bir kulvar olmasına rağmen Türk okurunun ilgisini çekecek bir kitap Türkçe'mize kazandırılmış. Hikayede yabancı olunamayan, ülkemizle çağrışım yapmamıza vesile olacak, fazlasıyla malzeme var. Ayrıca hikayenin sıcak ve samimi havası, mizahi faktörlerin eşliğinde okuru adeta kendisine bağlıyor. Tabii ilk satırdan son satıra kadar merakı canlı tutan güzide anlatıyı da söylemeden geçemeyeceğim. Kalman Mikszath efsane bir eser vücuda getirmiş. Kitabın arka kapağı okumak adetimdendir. İlk orayı okuyup fazlasıyla iddialı buldum ama okuduktan sonra bu iddialı yazıya yüzde yüz hak verdiğimi gördüm ve arka kapakta dediği gibi nasıl oldu da bu romanı daha önce fark etmedim. :) Ha her şey bu kadar güzel değil elbette eserde azımsanmayacak kadar yazım yanlışı mevcut (Keşke olmasaydı)
144 syf.
Konuşan kaftan öyküsü kecskement isimli bir mazcar ova kentinin,Türk Osmanlı egemenliğinde iken yaşamını gözümüzün önünde canlandırmaktadır.Tarihi geçmişi canlandırması ve 150 yıl Osmanlı egemenliği altında yaşamış macarların Türklere bakış açısını gözler önüne seriyor.
214 syf.
·Puan vermedi
Kalman Mikszath’ın Macar edebiyatına kazandırdığı romanı Aziz Petrus’un Şemsiyesi yazar olarak ünlendiği dönemde yazdığı başarılı eserlerindendir. Hatta 1910 yılında dönemin Amerika Birleşik Devletleri Başkanlığı’nı yapmış Theodore Roosevelt, kitaptan aldığı keyfi bizzat söylemek adına Avrupa seyahati esnasında Kalman Mikszath ile görüşmüş ve kitaba olan hayranlığını dile getirmiştir.

Aziz Petrus’un Şemsiyesi’nde, hikayeyi toplumdaki küçük kusurları, alaycı bir şekilde dile getirerek anlatmış. Mikszath, karakterleri, halkın içinden alarak mizahi ögelerle zenginleştirmiş. Macar günlük hayatının gelenekselliğini, günümüzde de rahatlıkla okunacak sadelikle başarıyla işlemiştir.

Yazarın biyografisi

Adı:
Mikszath
Tam adı:
Kálmán Mikszáth
Unvan:
Yazar
Doğum:
Nograd, Szklabonya, 1847
Ölüm:
1910
K. Mikszath, Nograd ilinde Szklabonya'da (bugün Mikszath köyü) 1847'de doğdu. Küçük soylu sınıfından olan babası meyhanecilik ve -o çağlarda çok kez bu sanatla birlikte yürüyen- kasaplık yapardı. Öğrenimini Kuzey Macaristan'ın protestan okullarında yaparak hukukçu oldu, sonra il memurluğuna girdi. 1881'de “Slovak Kentdaşlar”, 1882'de “Babacan Paloclar” yapıtlarını çıkarınca birden ün kazandı. Daha sonra milletvekilliğine seçildi ve 1910'da, ölümünden az önce bütün ülke büyük bir coşku içinde yazarlık yaşamının kırkıncı yıldönümünü kutladı.
Mikzsath'ın yazın çalışmaları Macar klasikçiliğiyle Macar kentsoylu klasikçiliği sınırı üzerinde köylü, küçük kentsoylu ve “gentry” sınıflarının yaşamlarını yansıtır.
Bunlar içinde Mikszath en çok köy betimlerinde yükselmiştir. “Slovak Kentdaşlar”, “Babacan Paloclar” adlarıyla çıkan köycü öykülerinde gençlik çağının bütün gücünü ve ateşini göstermiştir. Kuzey Macaristan'daki karışık Macar - Slovak köylü halkının bu betimlemeleriyle Mikszath yalnızca halk betimlemelerinde yeteneğinin en yüksek noktasına erişmekle kalmamış, onun sayesinde Macar yazınının halkçılık sanatı da doruklarından birine yükselmiştir.
Mikszath köycü öykülerinde halkı bize bütün kültür maskelerinden sıyrılmış olarak olduğu gibi gösterdiği halde birçok romanında sık sık karşılaştığımız küçük kentsoylu betimlerinde daha çok “anormal”i aradığını, bu yapıtlarda garip tiplerin egemen olduğunu görürüz. Küçük kentsoylu dünyasının bu biçemdeki betimlemelerinde Mikszath, herhalde Dickens ve Balzac'ın etkileri altında, XIX. yüzyıl Avrupa yazınında egemen olan küçük kentsoylu betimciliğine kapılmaktan başka bir şey yapmamıştır.
Fakat buna karşılık Mikszath köy betimciliğinde olduğu gibi “gentry” betimciliğinde de tümüyle özgündür. “Gentry” betimciliğindeki en baş özellik, küçük kentsoylu betimciliğindeki yadırgatıcılık ve “anormal”lik yerine “tragicomicum”dur.

Yazar istatistikleri

  • 10 okur okudu.
  • 1 okur okuyor.
  • 6 okur okuyacak.