Bu yazımızda sözümüze konu edeceğimiz kitabımız: Filistin’e Musevi Göçü ve Siyonizm (1880-1914) kitabıdır. Kitabın yazarı Ömer Tellioğlu, yayınevi ise Kitabevi Yayınları.
Söz konusu Filistin olunca aslında kitabi bilgilerden daha çok aklıma gelenler davranışsal anlamda eylemlere tekabül ediyor nedense. Gözümün önüne gelenler ise kitaptan, yazıdan daha çok resimler ve görüntülerden ibaret. Etkilenme aşaması etkileyici gibi dursa da bilgi dağarcığı galiba bununla tam tersi yerde barınıyor ve burada da aslında neden bu ikili tercihte, istenilenlerin arzu edilenlerin yerine dayatılanların yahut basit olanların geldiği sebebi yatıyor gibi. İşte bu sebeple bu kitaba ilişkin bir yazı yazma gayreti gösterdim. Bir diğer etken ise böyle hassas bir konuyu basit ve sıradanlıkla yoğrulmuş duygusallık yerine belgeli ve araştırmaya dayalın nedensel bir çabaya dayandırma gayreti olmuştur.
Kitabımız üç ana bölüm altında birçok dallanmaya dayalı olarak temel plana oturtulmuştur. Bu üç bölümü; “Filistin’e Musevi Göçün Hazırlayıcıları”, “Filistin’e Musevi Göçün Uygulanması” ve “Göçe Karşı Duyulan Tepkiler” olarak sıralayabiliriz.
İlk bölüm içinde Siyonizm olgusu ele alınmış çeşitli sınıflandırmalara tabi olarak kavram etraflıca (efradını câmi ağyarını mani) bir değerlendirmeye tabi tutulmaya gayret edilmiştir. Siyonizm kelimesi “Musevilerin, tekrar Filistin’e dönerek Süleyman mabedini yeniden inşa etme idealini sembolleştiren bir kavram olarak kullanılmaktadır” (s.21) şeklinde tanımlanmış ve bu kavram politik, kültürel, sosyalist, pratik, Hristiyan Siyonizm olmak üzere açıklanmıştır. Dikkati çeken bir mesele ise Siyonizm akımının ortaya çıkan zaman dilimi içerisinde bir yerleşimin vaki olmasına rağmen bu yerleşimi ve yerleşenleri adeta hiçe sayması ve bu coğrafyayı tamamen boş bir