Tahsin Saraç

Tahsin Saraç

YazarÇevirmen
9.0/10
8 Kişi
·
41
Okunma
·
5
Beğeni
·
88
Gösterim
Adı:
Tahsin Saraç
Unvan:
Türk Yazar
Doğum:
Muş, Türkiye, 1 Ocak 1930
Ölüm:
İzmit, Türkiye, 29 Haziran 1989
1 Ocak 1930’da Muş’ta doğdu. 1952’de Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Fransızca Bölümünü bitirdikten sonra Paris’e gitti, Sorbonne’da Fransız dili ve edebiyatı ile sesbilim üzerine öğrenim gördü. Dönüşünde Gazi Eğitim Enstitüsü’nde asistan, daha sonra da Fransız dili ve edebiyatı öğretim görevlisi oldu. 1963-1965 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu üyeliği yaptı. Tercüme Bürosu’nda üye olarak yer aldı. Türkiye Öğretmenler Federasyonu ikinci başkanlığını yapan Saraç dönemin etkin meslek örgütü Türkiye Öğretmenler Sendikası’nın (TÖS) da kurucularındandır. Tercüme, Türk Dili ve Çeviri dergilerinin yazı kurullarında çalıştı. 12 Mart 1971 askerî darbesinden sonra siyasal düşüncelerinden dolayı iki kez gözaltına alındı, aklanarak salıverildi. Kasım 1971’de, Gazi Eğitim Enstitüsü Fransız dili ve edebiyatı öğretim görevliliğinden emekliye ayrılan Saraç sonraki yıllarda serbest yazar olarak yazınsal ve kültürel çalışmalarına devam etti.
Saraç’ın Ilk şiiri 1954’te Varlık dergisinde yayımlandı. 1956’dan sonra Türk Dili ve çeşitli öncü dergilerde çıkan şiirleriyle okur çevrelerinde tanındı. Direnmeler adlı şiir kitabıyla 1970’de TRT Şiir Kitabı Büyük Ödülü’nü kazandı. Fransızcadan Türkçeye, (Apollinaire, Char, Bonnefoy, Soupault, Reverdy vb.) ve Türkçeden Fransızcaya (Yunus Emre, Dağlarca vb.) çeviriler yaptı. Ülkeler arasındaki kültürel etkinliklere katkılarından dolayı kendisine 1968’de Fransız hükümetince Ulusal Liyakat Nişanı, 1976’da da Macar hükümetince Endre Ady Nişanı verildi. Dönemin uluslararası alanda önemli etkinliğe sahip yazarlar örgütü Asya-Afrika Yazarlar Birliği’nin Tunus’ta yapılan 8.ci Kongresinde, “üstün estetik düzeydeki yapıtları yanında, yaşamı boyu emperyalizme, ırkçılığa ve sömürgeciliğe karşı sürdürmüş olduğu ödünsüz savaşımdan dolayı” kendisine 1986 LOTUS Edebiyat Ödülü ile ödüllendirildi. Ezgiler Ezgisi adlı çevirisiyle 1963’te M.E.B. Üstün Başarı Ödülü’nü, Günümüz Fransız Şiiri adlı kitabı ile de 1964’te Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü’nü kazandı. Şiirleri birçok yabancı dile çevrildi, kitap olarak yayımlandı, dergi ve antolojilerde yer aldı. Saraç’ın uzun yıllara yayılan emeğinin ürünü Büyük Fransızca-Türkçe Sözlük (Birinci basım 1976, Türk Dil Kurumu) bu alandaki başat yapıtlardan biri (vazgeçilmez bir kaynak) olarak öğretim dünyasındaki en önemli başvuru kaynaklarından biri olma özelliğini günümüzde de korumaktadır.
Türkçe sevgisini şiirinin yapı harcı olarak değerlendiren Tahsin Saraç, özenli ve arı sözcük seçimi, mimari kurguya önem veren yalın anlatımı, lirik çizimlerle beslediği karmaşık olmayan imge zenginliğiyle toplumcu gerçekçi eğilimin özgün bileşimlerinden birini yaratmıştı. Özgürlük, kardeşlik, eşitlik umut ve tutkusu; bu yolda mücadele ve kavga azmi; yaşama sevinci, sevmek ve sevi bağlılığı; çocuklara duyarlılık ve güven; çağın bütününü belirleyen haksız lıklar ve ölüm karşısındaki eksilmeyen acı, Saraç’ın şiir dünyasının başlıca eğilim ve temaları arasında yer alır.
Küskün külrengi.
Buzlu kış akşamlarında yoksul bir doğu kenti
Kaykık bakışı sayrının; acı anı sökünleri
Yatılı okullarda o donuk pazar günleri
Sağır dilsiz bir yorgunluk, tastamam ölüm dengi
Küskün külrengi
Gün ağardı ağaracak
Geriniyor gökyüzü gümüş tellerle
Cıvıl cıvıl bir yaşama sevinci doğada.
Dudağında en sevdiğin sigara
Parmaklarında kalem
İlk harfini yazacakken şiirinin
Yüreğinin taç damarı tıkanmak
Uçuk sarı bir acıda kanı pıhtılaşmak
Yarı kalmış bir dizenin burukluğunda.

Bir ölümü bin kez ölmek
Yarınsızlığın kara mutsuzluğu.
Ve acı
Duymak her an ensesinde
Soğuk, sinsi, anlamsız bir göç soluğu.
Kısa çöpün uzun çöple kavgası
süre gelmiş çağlar boyu
ama şimdi son evrede, dönemeçte, yargıda.
..
Oysa benim
hep yüreğim sargıda.
Yazı yabanda şu sıra içimiz.
Oysa sevmelerin ustasıyız biz
Bir de alçaklıklarla kavganın.
Alıcıkuş kesiliriz ve de ense kökünde
göğsümüzdeki o sıcak güvercini
kara dirgen elleriyle
boğmaya kalkışanların.
Demir zırhlar altındaki bu çiçek yürekle
En ufak bir gölgeyi bile ezemeyiz biz.
Silahlardan, kanlardan, vuruşmalardan uzak
Dingin yeşil sularda yıkanıp arınmaktır
Yıllardan özlemimiz.
Yazara henüz inceleme eklenmedi.

Yazarın biyografisi

Adı:
Tahsin Saraç
Unvan:
Türk Yazar
Doğum:
Muş, Türkiye, 1 Ocak 1930
Ölüm:
İzmit, Türkiye, 29 Haziran 1989
1 Ocak 1930’da Muş’ta doğdu. 1952’de Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Fransızca Bölümünü bitirdikten sonra Paris’e gitti, Sorbonne’da Fransız dili ve edebiyatı ile sesbilim üzerine öğrenim gördü. Dönüşünde Gazi Eğitim Enstitüsü’nde asistan, daha sonra da Fransız dili ve edebiyatı öğretim görevlisi oldu. 1963-1965 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu üyeliği yaptı. Tercüme Bürosu’nda üye olarak yer aldı. Türkiye Öğretmenler Federasyonu ikinci başkanlığını yapan Saraç dönemin etkin meslek örgütü Türkiye Öğretmenler Sendikası’nın (TÖS) da kurucularındandır. Tercüme, Türk Dili ve Çeviri dergilerinin yazı kurullarında çalıştı. 12 Mart 1971 askerî darbesinden sonra siyasal düşüncelerinden dolayı iki kez gözaltına alındı, aklanarak salıverildi. Kasım 1971’de, Gazi Eğitim Enstitüsü Fransız dili ve edebiyatı öğretim görevliliğinden emekliye ayrılan Saraç sonraki yıllarda serbest yazar olarak yazınsal ve kültürel çalışmalarına devam etti.
Saraç’ın Ilk şiiri 1954’te Varlık dergisinde yayımlandı. 1956’dan sonra Türk Dili ve çeşitli öncü dergilerde çıkan şiirleriyle okur çevrelerinde tanındı. Direnmeler adlı şiir kitabıyla 1970’de TRT Şiir Kitabı Büyük Ödülü’nü kazandı. Fransızcadan Türkçeye, (Apollinaire, Char, Bonnefoy, Soupault, Reverdy vb.) ve Türkçeden Fransızcaya (Yunus Emre, Dağlarca vb.) çeviriler yaptı. Ülkeler arasındaki kültürel etkinliklere katkılarından dolayı kendisine 1968’de Fransız hükümetince Ulusal Liyakat Nişanı, 1976’da da Macar hükümetince Endre Ady Nişanı verildi. Dönemin uluslararası alanda önemli etkinliğe sahip yazarlar örgütü Asya-Afrika Yazarlar Birliği’nin Tunus’ta yapılan 8.ci Kongresinde, “üstün estetik düzeydeki yapıtları yanında, yaşamı boyu emperyalizme, ırkçılığa ve sömürgeciliğe karşı sürdürmüş olduğu ödünsüz savaşımdan dolayı” kendisine 1986 LOTUS Edebiyat Ödülü ile ödüllendirildi. Ezgiler Ezgisi adlı çevirisiyle 1963’te M.E.B. Üstün Başarı Ödülü’nü, Günümüz Fransız Şiiri adlı kitabı ile de 1964’te Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü’nü kazandı. Şiirleri birçok yabancı dile çevrildi, kitap olarak yayımlandı, dergi ve antolojilerde yer aldı. Saraç’ın uzun yıllara yayılan emeğinin ürünü Büyük Fransızca-Türkçe Sözlük (Birinci basım 1976, Türk Dil Kurumu) bu alandaki başat yapıtlardan biri (vazgeçilmez bir kaynak) olarak öğretim dünyasındaki en önemli başvuru kaynaklarından biri olma özelliğini günümüzde de korumaktadır.
Türkçe sevgisini şiirinin yapı harcı olarak değerlendiren Tahsin Saraç, özenli ve arı sözcük seçimi, mimari kurguya önem veren yalın anlatımı, lirik çizimlerle beslediği karmaşık olmayan imge zenginliğiyle toplumcu gerçekçi eğilimin özgün bileşimlerinden birini yaratmıştı. Özgürlük, kardeşlik, eşitlik umut ve tutkusu; bu yolda mücadele ve kavga azmi; yaşama sevinci, sevmek ve sevi bağlılığı; çocuklara duyarlılık ve güven; çağın bütününü belirleyen haksız lıklar ve ölüm karşısındaki eksilmeyen acı, Saraç’ın şiir dünyasının başlıca eğilim ve temaları arasında yer alır.

Yazar istatistikleri

  • 5 okur beğendi.
  • 41 okur okudu.
  • 1 okur okuyor.
  • 46 okur okuyacak.