Ö.Yücel Ulukanoğlu
@yclulukanoglu
Öd Tengri aşar kişi oglı köp ölgeli törümiş
𐰢𐰇𐰤𐰏𐰚𐰀∶𐱅𐰭𐰼𐰃𐰘𐰤∶𐰚𐰇𐰲𐰓𐰼
Üzerinde yaşamakta olduğumuz yere Altaylılar çın yer (gerçek yer) de-mektedirler. Bu yerin altmda bir yer daha vardır ki, orada sonsuz karanlık hâkimdir. Orası altıngı oroon (alt dünya) veya alış yer (uzak, ırak yer)'dir.
Gerçek yer, şu an, varlığının ikinci aşamasını yaşamaktadır. Altaylılar ikinci aşamanın başlangıcını tufan (yayık)a dayandırmakta ve bununla ilgili ola-rak şunu anlatmaktadırlar:
Tufanın olacağını ilk olarak demir boynuzlu gök (tüylü) bir teke (tem ir miiüstüii kök-tekke) haber vermişti.
Gök teke yedi gün boyunca k u d ur m uş ca sına meleyip koşarak yer yü-zünü dolaşmış.
Yedi gün deprem oldu.
Yedi gün dağlar ateş püskürdü.
Yedi gün yağmur yağdı.
Yedi gün fırtına oldu ve dolu yağdı.
Yedi gün kar yağdı.
Bundan sonra soğuklar başladı. Yedi kutsal kardeş vardı. Bunlar tufan olacağını bildiler. Onların en büyüğü Erlik, diğeri ise Ulgen idi. lllgen'e üstün tanrısal yetenekler verilmişti ve o nomçı (kitapçı) olarak bilinmekteydi.
Kardeşler bir kerep1 yapmışlar ve bu gemiye her cins kuş ve hayvandan birer çift almışlar.
Tufan sona erdiğinde Ulgen gemiden bir horoz (takaa) salıvermiş. Ama horoz soğuktan ölmüş. Sonra bir kaz göndemıiş. Kaz gemiye geri dönmemiş. Ulgen üçüncü kez kuzgunu (kuskun) göndermiş. Kuzgun da geri dönmemiş, çünkü leş bulup yemeye başlamış...
Yedi kutsal kardeş gemiden çıkmışlar.
Ülgen'in, 1) Karşıt, 2) Puura-Kaan, 3) Yajıl-Kaan, 4) Burça-Kaan, 5) Kara Kuş (kartal), 6) Paktı-Kaan ve 7) Er-Kaanmı olmak üzere yedi oğlu vardır.
Altaylılar her zaman, özellikle de hastalık hüküm sürdüğü dönem-lerde Erlik'ten çok korkarlar. Doğrudan adım söylemekten sakınarak ona kısa-ca kara neme (kara bir şey) olarak seslenirler. Bundan başka onu küstah, edepsiz (Kal Erlik ) inatçı, uyumsuz olarak da (Pos Erlik) adlandırırlar.
Altaylılarda, insanlar ve hayvanlar için en ağır ve salgın hastalıklar (kızamık, tifo gibi) ile korkunç felaketler (katını yobol, aç kıyal) Erlik'in adıyla bağdaştırılır. O, insanı kendisine kurban kesmesi için zorlamak amacıyla bu hastalıkları gönderir. Eğer insan onun arzusunu yerine getirmez, kurban sun-maz ise Erlik onu ölümle cezalandırır.
