Ö.Yücel Ulukanoğlu
@yclulukanoglu
Öd Tengri aşar kişi oglı köp ölgeli törümiş
𐰢𐰇𐰤𐰏𐰚𐰀∶𐱅𐰭𐰼𐰃𐰘𐰤∶𐰚𐰇𐰲𐰓𐰼
Ulu Tanrı buyurdu ki:
Adımı andıkça sen, Ulusum olacaksın,
Bana tâbi kaldıkça, Kut bulup dolacaksın!...
...
Görür benim gözlerim, bütün iyilikleri!
Gözümden de hiç kaçmaz, silin kötülükleri!..
...
Benim adımı hep an, tenine güç geldikçe,
Başkasına yaptırma, kötü şeyi bildikçe!
Ölenlerin mirası, herkese eşit olsun,
Fayda bulsun öksüzler, herkesle eşlik bulsun!
Adı çıkmışsa eğer, bir Hakan iyi diye,
Sen sanma, inanma hiç, halkı da iyi diye!
Öğret insanlara sen, her dem iyi olmağı,
Öğret oltayla balık, ağla balık tutmağı.
Hayvan beslemenin de, öğret yolu ne ise,
Öğret sincap tutmağı, yapsınlar bir elbise.
Sevket insanları hep, yollara senden iyi!
Ben varmışım gibi, eğit hep, hem benden iyi!”
Fatih Mehmet Yiğit
Fatih Mehmet YiğitReklam
Altaylılar kurt uluduğu zaman, "Kuday'dan yiyecek istiyor" (Kudaydarj mal surap yat), derler. Kurt, yalnız Kuday buna izin verdiğinde malı boğazlar. Altaylılar saygıdan dolayı, çok nadir zamanlarda kurda Pörü derler, genelde ise diğer saygılı isimleri tercih ederler: Aratu, okoyok veya abakay gibi Kurt malı boğazladığı zaman, Altaylılar hayvanın başını alıp kafatasının üzerine kömür ile dizgin çizerler. Bu işlem, mal sahibinin mal sus'u (cenin) takip ettiği anlamına gelir.
Her davul, şamanın ölümünden soma, ormana götürülüp parçalana-rak bir ağacm dalına asılır, genellikle şamanın cesedi de bu ağacm yanına gömülür.
Şamanın defnedilmesi sıra-smda özel dinî törenler yapıknaz, dua okunmaz. Şamanın mezan yol-dan ve ayıldan mümkün olduğunca uzak, evcil hayvanların otlanırken ulaşamayacağı, dağlık bir yerde yapı-lır. Bazen ölen şamanın vasiyeti üze-rine akrabaları yeni bir davul yapa-rak ayılın alışılmış bir yerine koyarlar. Bu gelenek şaman tarafından uygulanır, böylece ayıllarda iki davul olur, biri tören ayin (kam la niya) için kullanılır, diğeri ise bir köşede sakla-nır. Müstesna hallerde şamanlar davul yerine yay (yölgö) kullanırlar Fakat yölgö ayinin tamamında değil de, koruyucu ruhların arzuları-nın öğrenildiği bir bölümünde kulla-nılır.