Serhat Demir
@yorukdemir
4 okur puanı
Şubat 2018 tarihinde katıldı
Söze başlarken, henüz okuyabildiğim "Milliyetçilik Kuramları" isimli kitabın, derli toplu bir kitap olduğunu ve kuramcıların hiç de yabana atılamayacak tezleri ve bunlara dair eleştiriler olduğunu söylemeliyim. Eleştirinin eleştirisini de kimi zaman müellif yapmış.
Kitabın kaynakçası'nda gözüme çarpan sadece bir tane Türkçe kaynak vardı. O da Özkırımlı'nın kendi yazdığı bir makale. Bunu da milliyetçilik kuramının ilmî olarak henüz 70'lerden itibaren tartışıldığına ve Türkiye'de bu kuram üzerine çalışmaların yok denecek kadar az olduğuna bağlıyor. Elbette bahsettiğimiz konu üzerine müellfin de dikkat çektiği gibi çalışmaların az oluşu, sanıyorum yanıltıcı bir durum olsa gerek. Bunun nedenini de kendi gözlemim eşliğinde, efrădını cămi ağyarını măni bir şekilde dile getirmeye çalışacağım.
Müellif, Milliyetçilik Kuramlarını üç ana başlık altında toplar. Bunlar:
1)İlkçi (Kadimci) Görüş
2)Modernist Görüş
3)Etno-Sembolcü Görüş
Bu üç kuram da temsilcileri bağlamında pek çok farklık arzeder. Bu bir tarafa, bu üç görüşün de sağlam ve zayıf yönleri kitapta vurgulanır. Ben bu teorileri okurken aklımda somutlaşan hadiseler vardı. Bilhassa heveskăr sıfatiyle çalıştığım II. Meşrûtiyet ve erken Cumhuriyet devirleri bu somutlaştırmanın temerküz ettiği devirlerdi. Bu dönemde tartışılan konuların mühim denebilecek bölümünü milliyetçilik tartışmaları oluşturur. Bu bağlamda yöntem/kuram açısından değil belki ama, ilkçi, modernist, etno-sembolcü kategorilere bağlanabilecek yapıtların inşăsı bakımından mebzul miktarda eser mevcut olduğu güçlü bir şekilde iddia olunabilir.
Elbette millet, milliyetçilik gibi kavramların ne olduğu, bunların altını nelerle doldurmak gerektiği, üzerinde mutabık olunamayan konulardır. Mutabakatı bir kenara koyalım, milliyetçilik lafzını
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Çelik yayınları'nın cep boy, 8 cilt halinde neşrettiği İhya u Ulumiddin nam güzide eserin ilk 3 cildini okuyabildim. Din psikolojisi, Din sosyolojisi, din felsefesi, Kelam, hadis, tasavvuf gibi pek çok disiplini muhtevî olan eser demir leblebi meseleleri ayrıntılı ve gayet de anlaşılabilir şekilde anlatmış. Selçuklu ve Osmanlı entelektüel geleneğinin ve din tasavvurunun temeli olan bu eserin kıymeti kendiliğinden ortaya çıkıyor. İsmet İnönü'nün "irtica'dan kurtulmak için evvelen Gazali'den kurtulmak gerek" mealindeki sözleri bir yana, Fatih Şeker Hoca'nın geleneği oluşturan mühim şahsiyetlerden Kutadgu Bilig Müellifi Yusuf Has Hacib ve Kitabüt Tevhid Müellifi Maturidi'yi Gazali'nin halefi sayıp, ihya müellifini bu iki mühim şahsın açtığı vadide ilerlediğini ve onlardan aldığı mirası genişlettiğini söylemesi de yabana atılacak bir yorum değil. Bu eserin henüz 3 cildini okumama rağmen oryantalistlerin ve onların ülkemizdeki şubeleri olan "aydınların" bizleri adeta kandırdığını hayretle müşahede ettim. Klasik bir eser üzerine yazılan araştırma eserler genellikle kendi lokmamızı başkasına çiğnetmek ve onun ağzından yemek gibi birşey oluyor. Ol sebepten klasikleri bizzat okuyup sonra bunlar üzerine yazılanları okumak lazım geliyor kanaatindeyim. Çelik yayınları'nın bu neşri gayet güzel bir tercüme ve üslupla okurlarını bekliyor.
''Baksa Kăbe görüngăn bassa yirler turülgăn
Ledün ilmi birilgăn Hăcem Ahmed Yesevî"
Merhum Köprülü'nün her yazdığı eser kıymet bakımından Ă'lî mertebededir hiç şüphesiz. Fakat Hazreti Köprülü'nün kıymetli eserleri içinde de en kıymetlisi fikrimce '' İlk Mutasavvıflar''dır. İkinci kez okudum. Unuttuğum ve dikkatimden kaçan pek çok yer olmuş. Kadîm kitap okuma geleneğimizde bir eser pek çok kez okunurmuş. Neşriyat bolluğunun ve kıl tüy pek çok kitabın sadece ağaç israfı olduğu bu devirde, pek çok kitap okuyup zihinleri müzahrefatla doldurmaktansa, az eseri çok okumak evladır kanaatimce. Bunun değerini bir kez daha bu eserle anladım. Bizi heyecanlandıran da bu...
Nasipse Millî Mecmûa'nın ikinci sayısı'nda bu kıymetli eserden hareketle bir yazı hazırlayacağız... Hoca Ahmed Yesevî ve Yûnus Emre'yi bilmek isteyenler, bu sofraya buyursun...
"Türk içinde Hăce Ahmed Yesevî
Olar irür göb meşăyıh serveri"
