Zeynep Dogan
@zeynepdogan_psy
9 okur puanı
Mayıs 2020 tarihinde katıldı
Burada Kant'ın kendi olgusal bilgi dizgesinin çatısını kuruş
biçimiyle keskin bir karşıtlık söz konusudur. Onun bu amaç
la kullandığı felsefi önermelerin en azından birçoğu, hiç-de
kapalı değildir; Sıradan bir olgu araştırmasının gelişimi için
de bu felsefi önermelerin değindiği türden şeylerin sözü edi
lebilir. Örneğin, «Her olayın bir nedeni vardır» önermesi ilk
kez felsefecilerce formüllendirilmemiştir.
Reklam
O, varolan herhangi bir dilin yapısı içinde
çalışarak olanaklı bütün dillerin sınırlarını kavramaya çalışıyordu. Bu sanki saydamsız bir hava kabarcığının içinde
yaşayan bir yaratığın, kabarcığın odağını bularak, olanaklı
bütün kabarcıkların genleşebileceği son büyüklüğü hesap
lamak için hidrolik bir formül kullanması gibidir.
Wittgenstein, bütün zorunlulukların mantıksal zorunluluk olduğunu ve mantığın zorunlu doğruluklarının boş eş
sözler (tautology) olduklarını savunur. Bu savlardan ikincisi, Wittgenstein’a göre Russell’ın mantıkta- gerçekleştirdiği
büyük gelişimin dibinde sonuçlandırmadan bıraktığı sorunun
çözümüdür
Kant’ın, döşemiş olduğu sınırların ötesin
deki kaypak ortamda düşüncenin zorunlu olarak durduğunu
savunması gibi, Wittgenstein da, kendi çizdiği çizgide dilin
zorunlu olarak durduğunu ve bu çizginin ötesinde yalnızca
sessizlik olabileceğini savunmuştur.
Kant’ın kendisi için saptadığı görev, düşüncenin sınırlarının çizilmesi iken, Wittgenstein’ın kendisi için saptadığı buna koşut görev, dilin sınırlarının çizilmesiydi. Wittgenstein’in yapmayı amaçladığı bu işin, mantığın temellerinin incelenmesiyle bir ilgisi yokmuş gibi görünebilir. Ancak o, bu iki girişim arasında yakın bir
ilişki görmüştür, çünkü mantığın zorunlu olarak doğru olan
ve dolayısıyla deney öncesinde söylenebilen,
ya da eski terimiylea priori olan her şeyi kapsadığına inanmıştı. Örneğin, ayın dünyadan küçük olduğu olumsal bir olgudur ve be
lirlenmesi için deney gerekmiştir: Ancak ayın dünyadan ya
büyük ya da küçük clduğu deneyden önce öne sürülebilen
a priori ya da zorunlu bir doğruluktur. Tabii, düşüncenin sı
nırları gibi, dilin sınırlarının da zorunlu sınırlar olmaları beklenecekti. Dolayısıyla, Wittgenstein’in geniş mantık anlayışı
acısından bu sınırları döşeyen de mantık olmalıydı, işte bu
yelin, onun mantığın temelleri üzerine yaptığı inceleme, di
lin sınırlarının araştırılmasını da kapsamıştır.
Reklam