Din ve Psikiyatri1000Kitap
Puan vermedi·64 syf.·
2025 28. kitabı
DİN VE PSİKİYATR
Irvin D. Yalom
Yahudi asıllı Amerikalı bir psikanalist, psikiyatrist, psikoterapist ve yazar olan Irvin D. Yalom’un Din ve Psikiyatri adlı kitabını elime aldığımda, din ve psikiyatrinin ayrı değerlendirilmemesi gerektiğini, aralarındaki farkların modern psikiyatrinin açıklayamadığı birkaç konudan ibaret olduğunu savunacağını düşünmüştüm. Fakat daha 12. sayfada, yazarın Schopenhauer’dan yaptığı bir alıntıyla karşılaştım:
> “İnanç kapasitesi, çocuklukta en yüksek seviyededir. Bu yüzden dinler, o hassas yılları her şeyden önce ele geçirmeye kendilerini adarlar... Bundan dolayı erkenden zihne yerleştirilen inanç gibi bir yükü hiç sırtlanmadım.”
Ne kadar yanlış bir düşünce olduğunu kelimelerle anlatmak zor.
Ama inancı bir “yük” olarak görmek, insanın en derin ihtiyacını — anlam arayışını — ve en önemlisi yaşama nedenini yok saymaktır. Din, birçok insan için korku değil huzur; belirsizlik değil yön bulma kaynağıdır.
Sayfa 33’te ise Yalom, şu ifadeleriyle dikkat çekiyor:
> “Tanrıların bizi yaratmasından ziyade, kendi rahatımız için tanrıları bizim yarattığımız apaçık ortada. Ayrıca filozofların yazının icadından beri belirttiği üzere, tanrıları kendi suretimizde yaratıyoruz. Tıpkı Sokrates öncesi özgür düşünür Ksenofanes’in 2500 yıl önce yazdığı gibi: ‘Eğer aslanlar düşünebilseydi, tanrılarının yeleleri olurdu ve kükrerlerdi.’”
Bu yaklaşım, İslam düşüncesinde kabul görmez. Biz Müslümanlar, Allah’ı kendi suretimize göre düşünmeyiz. Peygamber Efendimiz’e (s.a.v.) atfedilen bir rivayette şöyle buyrulur:
> “Allah’ın zatı hakkında düşünmeyin, O’nun nimetleri hakkında düşünün” (Aclûnî, Keşfü’l-Hafâ, c.2, s.195).
Her ne kadar bu rivayet sened yönünden zayıf kabul edilse de, anlam olarak insanın Allah’ı sınırlı aklıyla kavrayamayacağını ortaya koyar. Allah’ın
Her gün yorgunluktan ölene kadar çalışınca, başka şeyler için endişe edecek vaktiniz kalmıyor.
