Semra Ok
@1280_
Ilgaz'ın annesi
Reklam
"İnsanda düş gücünü yok edecek bir yol bulmadıkça kazanamazsınız."
M.S. 26. yüzyılda, Tek Devlet'in egemenliğindeki bir topluluğu anlatıyor Biz: İki Yüz Yıl Savaşları'ndan sonra oluşturulan yeni sistemde, çekilen duvarların ardında her yerin camla çevrelendiği şeffaf bir ortamda yaşayan; insanlara isimler yerine numaraların verildiği; yemeden içmeye, yatmadan kalkmaya kadar tüm düzenin Zaman Tablosu'yla belirlendiği; müziğin fabrikalarda üretildiği; doğumun üretim amacıyla yapıldığı, doğan bebeğin devletin elinde şekillendiği; içinde "duygu" barındıran hiçbir öğenin olmadığı; düş gücünün, mutluluğun salgın hastalık olarak görüldüğü; tek tip giyildiği, tek bir gazetenin okunduğu vd. denetim altında tutulan totaliter bir düzen.
Tek Devlet'in başında "sayı" diye adlandırılan kişilerce adeta Tanrılaştırılmış Velinimet oturmaktadır. Kahramanımız D-503 de bu toplulukta yaşayan, İntegral adı verilen uzay gemisinin baş mühendisidir. "Matematiksel olarak doğrulanmış mutlak mutluluğu" getirmek için dizayn edilen gemiyle diğer gezegenler ele geçirilmek istenmektedir. Fakat, D-503 E-330'a tutulur. Bu tamamıyla düzene aykırı bir durumdur. "Özgürlük yanlısı" E-330'un çekilen duvarların ardındaki topluluklarla bağı vardır. Onlarla birlikte İntegral'i ele geçirip Tek Devlet'i ortadan kaldırmak için D-503'le yakınlaşmıştır. Sonrası mı?
Kitap içinde, düş gücünü ortadan kaldırmaya yönelik operasyonlar; Tek Devlet adına düzenlenen kurban sunma ayinlerinde Velinimet'in makinesindeki halka açık infazlar; pembe bilet karşılığında aşktan, sevgiden, zevkten uzak cinsel birliktelikler; devletin güvenliğini korumak için oluşturulan gaz odaları; polis sisteminin karşılığı olan Koruyucular; Birlik Günü adı verilen seçim şöleni vd. çok etkileyici sahneler yer alırken, Orwell'in 1984 ve Huxley'in
"Çok alâmetler belirdi, vakit tamamdır.
Haram sevaboldu, sevap haramdır."
Nâzım Hikmet
Karanlık "modern" bir çağda yaşıyoruz, insanlığımızı her gün biraz daha sorguladığımız, "kötülüğün normalleştiği" bir çağda. Kaostan beslenenler; çocuklara, hayvanlara, doğaya yapılan akıl almaz eziyetler nefes almamızı zorluyor. Boğuluyoruz.
Peki tüm olan bitenleri neden sadece izliyoruz? Neden sesimiz daha gür çıkmıyor? Neden hep ölüm uykusundayız? İşte bunun gibi birçok soruyu sorgulayan bir kitap Alâmetler Kitabı.
Tekinsiz sokaklarda, cezaevi koğuşlarında, lüks otelin koridorlarında, 14 yaşındaki çocuğun mülteci yüreğinde, çalınmış hayatların derinliklerinde gezdirirken yazar çığlıkları duymamak mümkün değil. Çaresizliğin, ötekileştirmenin, acının rengiyle yüzleşmemek de.
Sade anlatımlı cümleleriyle çok sözü olan kitabın yazarı Gaye Boralıoğlu, "insanlığın gidişatına dair alâmetleri kovalıyor": Birbirinden güzel 14 öyküden sonra yaralanıyorsunuz, öfkeleniyorsunuz, ağlanacak hallere gülüyorsunuz, hatta "trenin çufçuflaması" gibi kahkaha bile atıyorsunuz.
Kitabın sonunda yer alan Yükseliş adlı öyküyü Beyrut'taki büyük patlamadan sonra hayatını kaybeden Seher Fares'in ardından yazmış Boralıoğlu. Öykü kahramanının cenaze törenini mutlaka izleyin derim.
Kapağındaki görsel gibi pembe hayatlar çizmeyen öykülere kulak verin mutlaka. Belki gaflet uykusundan uyanmamıza bir nebze olsun yardımcı olur.
Köpek Kalbi, 20.li yaşlarımda okuduğum bir kitaptı. Anlam yükleyebildigim kadar okumuştum. Elimin altında epeydir durunca tekrar okumak istedim Şarik'in hikâyesini...
Şarik, çerden çöpten, yemekhanelerin verdiği artıklardan beslenen sokak köpeğidir. "Proleter" bir aşçının üzerine döktüğü kaynar suyla haşlanır. Giyimi kuşamından beyefendi izlenimi veren Filip Filipoviç tarafından evine götürülüp beslenilir. Tüm bu sevecenliğin kokusu sonradan ortaya çıkar.
Avrupa'da bile tanınan doktor olan Filipoviç deney peşindedir. 25 yaşlarında yeni ölmüş bir suçlunun hipofiz ve erbezlerini Şarik'e yerleştirir. "Artık köpek kalbi değil, insan kalbi taşımaktadır Şarik." Poligraf Poligrafoviç adını alacak olan köpek Şarik, yoldaş Şarikov'a evrilirken "insan haliyle profesörün hayatını cehenneme" çevirir.
Bulgakov'un oldukça dramatik bir hayatı var. Kendisi de 1917 Ekim Devrimi'ni destekleyen devrimcilerden. Tıp doktoru. Yazın hayatının tamamını Stalin döneminde sürdürmüş. Rejime yönelttiği eleştiriler zamanla Stalin'i rahatsız etmiş. Kitapları yasaklanmış. O da bu yasaklar karşısında hiciv yeteneğini konuşturduğu eserler üretmiş. "Ölümüne dek edebiyat çevrelerince dışlanmasına karşın, başyapıt niteliğinde ürünler" vermiş. Yurtdışına çıkmak için yazdığı mektuplar geri çevrilmiş.
1988 yılında Heart of a Dog adıyla sinemaya da uyarlanan, "Komünistlerin küçük burjuva değerlerinin üstünde yeni bir Sovyet insanı yaratma ideallerini hicveden Köpek Kalbi" Bulgakov'un en tartışılan eserinden biri sayılıyor.
1940 yılında, ardında birçok başyapıt bırakarak Moskova'da hayatına veda eden Bulgakov'un mizah yeteneğiyle mutlaka tanışın derim.
Rusça aslından çeviren: Mustafa Kemal Yılmaz.
