İnsanlar, bir koşmadır tutturmuşlar, ne bir şey öğreniyorlar ne bir şey görüp değerlendiriyorlar; çünkü ne zamanları var ne de istekleri. Bastıkları toprağın ne zengin olduğu, onun bağrında ne akla şaşkınlık verici şeylerin bulunduğunu bilseydiler göğüsleri sevinçten öyle kabarırdı ki!
"Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla...
Hamd, her mektubun ve sözün başında kendisine hamd edilen Allah'a mahsustur. Salât da nübüvvet ve risâlet sahibi Muhammed Mustafa'ya ve onun, insanların dalaletten kurtularak hidayete ermelerine vesile olan ehl-i beytine ve ashabınadır."
(Giriş kısmında yer alan bu duayla başlamak en güzeli olacaktı.)
Dalaletten çıkış yolunu -onun da belirttiği gibi- biz merak ettik diye İmam Gazali hazretleri de bizlere kendi yürüdüğü yolu, hissettiğim bir samimiyetle açıklamış.
Bizler insanız ve yaradılışımızın getirdiği bir fıtrata sahibiz. Hepimiz doğduğumuz ailenin inancıyla, yaşantısıyla şekilleniyoruz. Müslüman bir ailede Müslüman olarak, Hristiyan, Yahudi ya da hangi inanca mensup ise aile, yetiştirdikleri de o inançla büyüyor. Tâki akli melekeleri gelişip bir şeyleri sorgulamaya başlayana kadar.
Burada bir kırılma yaşanır ve şu seçenekler çıkar karşımıza:
1) Ya sorgulama yeteneğine sahip değilizdir ve taklitten öteye gitmeyen bir inançla yaşarız.(Tabi taklidçi olduğumuzu da bilmeyiz. #200044971)
2) Sorgularız ve bir takım bunalımlar yaşarız
3) Arayışın sonunda inancımızı tasdik ederiz, reddedip yeni bir yola gireriz ya da gaflette isek farkına varırız ve içimizdeki putlar kırılır birer birer.
İşte burada İmam Gazali'nin yaptığı aslında bize sorgulama kabiliyetini öğretmek, bunu bir sisteme oturtmak.
"Ben düşündüm aklım almadı, bence böyle olmalıydı ya da olmamalıydı" gibi sağlam bir temele dayandırılmadan, basit ve acemice yöntemlerle bir sonuca varmak değil de sorgulamanın nasıl ustaca ve inceliklerle yapılması gerektiğini bizlere öğretiyor esasında. Bir şeye inanıyorsak ya da bir şeyi reddediyorsak o konuda yetkinleşmek gerektiğini öğütlüyor ve bunu bizzat kendisinden örnekler vererek yapıyor.
İmam