Mendel'in keşfini değerlendirebilmek için onun en basit sorularından birini ele alalım: Mor çiçekli bir bezelyeye beyaz çiçekli bir bezelye aşıladığınız zaman neden yavrularının hepsinin çiçekleri mor oluyor, ama bu mor çiçekli bitkiler birbirlerine aşılandığında bir sonraki kuşağın çiçeklerinin çoğu mor renkte birazı da beyaz renkte açıyor? Başka bir deyişle, tümü mor çiçekli olan birinci kuşakta beyaz çiçekleri saklama "emri" nereden geliyor? Ayni durum öteki özellikler için de geçerliydi. Taneleri yeşil olan bir bezelyeye sanı tanelisini aşılarsanız, ilk kuşakta tüm bitkilerin taneleri sanı oluyor. Bunları birbirlerine aşılarsanız ikinci kuşağın çoğunda taneler san renkli, ama bir kısmında da yeşil renkli oluyordu. Birinci kuşakta yeşil tanelerin gizlenmesi emri nereden kaynaklanıyordu? Bunun şaşırtıcı yanıtı ancak Mendel'in kuşaklar boyu binlerce kişisel özellikleri titizlikle belgelendirip sınıflandırmasından sonra aydınlandı. İkinci nesilde garip bir oranlama ortaya çıktı: 3 e 1. Her 3 mor çiçekli bitkiden 1 beyaz çiçekli bitki; her 3 sarı bezelyeli bitkiden 1 yeşil bezelyeli bitki. Her 3 uzun bitkiden 1 bodur bitki vb.