Bugün 13 Mayıs 2026 Dahvu'l-Arz günüdür.
DAHVU'L-ARZ NEDİR?
Dahvu’l-Arz (Arapça: دحو الأرض), bazı rivayetlere göre yeryüzünün (yerkürenin) yayılıp döşendiği gündür. Zilkade Ayının 25. Günü olan Dahvu’l-Arz günü, dini açıdan faziletli ve önemli günlerden sayılmaktadır. Bugünde dua, zikir ve oruç gibi bazı ibadetlerin yapılmasına vurgu yapılarak tekit edilmiştir.
Etimoloji
Dahvu’l-Arz, Kur’an ve hadis bilimi terimlerindendir. “Dahv” kelimesi, sermek, yaymak, ve bir şeyi kökünden kazımak ve sökmek anlamına gelir. “Dahvu’l-Arz” bileşimi ise yeryüzünün (yerkürenin) yayılıp döşenmesi anlamındadır.
Dahvu’l-Arz’dan maksat, yayılıp döşenmiş kuru zeminin sudan dışarı çıkmasıdır. Bazı rivayetlere ve eski İslami kaynaklara göre, yeryüzü ve zemin ilk önce sularla kaplıydı, sonra (sulardan) kurumuş zemin sudan dışarı çıkmıştır. Sulardan arınmış ve kurumuş yeryüzünün ortaya çıktığı güne (veya başladığı gün) Dahvu’l-Arz günü denmektedir. Nakledilen bazı tarihi rivayetlere göre, yeryüzünde kendini ilk gösteren ve dışarı çıkan yer Mekke ve Kâbe’dir. Dahvu’l-Arz gününün gerçek anlamı ve bu rivayetlerin senetlerinin sıhhati hakkında bazı anlaşmazlıklar ve kuşkular bulunmaktadır.
Dahvu’l-Arz’ın Tarihi ve Olaylar
Tıpkı rivayetlere ve fıkıh kitaplarına göre Dahvu’l-Arz günü, Zilkade ayının yirmi beşinci günüdür ve o gün oruç tutmak müstahaptır. Bazı eski kaynaklara göre, Dahvu’l-Arz günü İran aylarından Mehr’de (23 Eylül - 22 Ekim tarihleri arasında) gerçekleşmiştir. Rivayetlerde bugünde bazı büyük peygamberler hakkında bazı tarihi olaylar nakledilmiştir. Örneğin ilk semavi rahmetin Hz. Âdem (a.s)için nazil olması, Hz. Nuh’un (a.s) gemisinin Cudi dağına oturması, Hz. İbrahim ve Hz. İsa’nın (a.s) Zilkade ayının yirmi beşinci gecesi dünyaya gelmesi gibi.
Kur’an’da Dahvu’l-Arz
Kur’an-ı
KENDİ İÇİNDE MAHKÛM!..gökhanözcanyazıları
“Başkaları arasındaki sen ile yalnızkenki sen arasındaki o uçurum...”
Osamu Dazai, 
İnsanlığımı Yitirirken isimli kitabında böyle dramatik bir ayrımda bulunuyor insanın hâlleri ya da hayatımızın temel bir çelişkisi hakkında.
Haksız görünmüyor pek; hangimiz iddia edebiliriz başkalarına yansıttığımız kendimiz ile içimizde tuttuğumuz kendimizin tam olarak aynı kişi olduğunu. Dışarıya gösterdiğimiz, göstermek istediğimiz ya da incitilmekten, horlanmaktan, anlaşılmamaktan ve sâir başka sebeplerden dolayı oynamak/yaşatmak zorunda kaldığımız bir görünür kimliğimiz var. Herhalde bunu inkâr edemeyiz.
Bir de daha yalınkat, belki daha duyarlı, bu sebeple belki daha yalnız, sevmeye ve sevilmeye daha açık ve yine bu sebeple açığa çıkarmaktan korktuğumuz kimliğimiz var. İkisi de biziz aslında ve klinik seviyede olmayan bir şizofreninin içinden gelip geçiyoruz bir yönümüzle hepimiz.
Birinci kimliğimiz, doğrudan bir zorlama ya da dayatma olduğu görünmüyorsa bile alttan alta toplum tarafından şekillendirilen, çekip çevrilen, çeşitli çekincelerle olmaya teslim olduğumuz bir kimlik büyük ölçüde. Doğal olarak ikinci kimliğimiz de aşikar kıldığımız ilkinin perde gerisine ittiği, içimizde saklanmaya mahkum ettiği "ben"e âit...
Daha çok içimize gizlediğimiz kişiyiz biz aslında; birinci kimliğimiz daha çok başkalarınca uygun görüldüğüne inandığımız ve nihayet bu fikre kendimizi alıştırdığımız bir kurgu karakter... En azından büyük ölçüde böyle bu...
Bu ikilem, belki derinliğine daha uygun bir nitelemeyle bu uçurum, yaşarken hepimizi belki de en çok hırpalayan, örseleyen, kıran, inciten şey...
**İçinin gitmek istediği istikamete gidemeyen, kendini aksi istikamete zorlayan bir dış benlik... Kalabalıklar içindeyken kendinin de uzağında yaşamak zorunda hisseden bir insan... Buradan bir ruhî
Osamu Dazai, İnsanlığımı Yitirirken isimli kitabında böyle dramatik bir ayrımda bulunuyor insanın hâlleri ya da hayatımızın temel bir çelişkisi hakkında.
Haksız görünmüyor pek; hangimiz iddia edebiliriz başkalarına yansıttığımız kendimiz ile içimizde tuttuğumuz kendimizin tam olarak aynı kişi olduğunu. Dışarıya gösterdiğimiz, göstermek istediğimiz ya da incitilmekten, horlanmaktan, anlaşılmamaktan ve sâir başka sebeplerden dolayı oynamak/yaşatmak zorunda kaldığımız bir görünür kimliğimiz var. Herhalde bunu inkâr edemeyiz.
Bir de daha yalınkat, belki daha duyarlı, bu sebeple belki daha yalnız, sevmeye ve sevilmeye daha açık ve yine bu sebeple açığa çıkarmaktan korktuğumuz kimliğimiz var. İkisi de biziz aslında ve klinik seviyede olmayan bir şizofreninin içinden gelip geçiyoruz bir yönümüzle hepimiz.
Birinci kimliğimiz, doğrudan bir zorlama ya da dayatma olduğu görünmüyorsa bile alttan alta toplum tarafından şekillendirilen, çekip çevrilen, çeşitli çekincelerle olmaya teslim olduğumuz bir kimlik büyük ölçüde. Doğal olarak ikinci kimliğimiz de aşikar kıldığımız ilkinin perde gerisine ittiği, içimizde saklanmaya mahkum ettiği "ben"e âit...
Daha çok içimize gizlediğimiz kişiyiz biz aslında; birinci kimliğimiz daha çok başkalarınca uygun görüldüğüne inandığımız ve nihayet bu fikre kendimizi alıştırdığımız bir kurgu karakter... En azından büyük ölçüde böyle bu...
Bu ikilem, belki derinliğine daha uygun bir nitelemeyle bu uçurum, yaşarken hepimizi belki de en çok hırpalayan, örseleyen, kıran, inciten şey...
**İçinin gitmek istediği istikamete gidemeyen, kendini aksi istikamete zorlayan bir dış benlik... Kalabalıklar içindeyken kendinin de uzağında yaşamak zorunda hisseden bir insan... Buradan bir ruhîReklam
HEY GİDİ ÜNİVERSİTE YILLARI
SELİM GÜRBÜZER
Üniversite yılları kendimi bulduğum yıllardı. Çünkü üniversite öncesi çileli bir hayat söz konusuydu. Kâh tuğla ocaklarında, kâh tarla tumpta, kâh inşaatlarda çalışmakla üniversiteyi kazanamama riski doğuracağı endişesi tüm benliğimi içten içe saran bir duyguydu. Geçimini çiftçilik ve at arabacılık yapmakla geçindiren bir ailenin çocuğuydum. Ailenin en büyüğü ağabeyim kendini Fransa'ya atmakla geleceğini kurtarmıştı. Benimde bir şekilde kendimi kurtarmam gerekiyordu, aksi takdirde baba himayesi altında kendi kendime kurguladığım hedeflere erişmek mümkün olmayacaktı. Hayalimde kurguladığım tutku öyle çok büyüktü ki, her defasında tarlada tırmık çekip deste yaparken Bayburt Trabzon kara yolu hattı üzerinde Ankara ve İstanbul’a doğru otobüsler seyir halinde geçtiklerinde içimden uzak diyarlara gitme arzusu bürürdü hep. Liseyi bitirmiştim ama ilk sene kazanamamıştım, bu böyle devam edemezdi elbet. Mutlaka harçlık biriktirip gelecek sezon için yeniden üniversite sınavlarına hazırlanıp kazanmam gerekiyordu. Üstelik bu hazırlık hem dershanesiz, hem de sınavı kazandığımda üniversite için harçlık biriktirmeye yönelik alın teri bir bedeni hazırlık olmalıydı. Değim yerindeyse bir taşta iki kuş vurmaya yönelik hedefti bu. Fakat bu hedefin gerçekleşmesi Bayburt’ta pek mümkün gözükmüyordu. Çünkü doğup büyüdüğüm memleketimde kışın inşaat çalışmasına elverişli iklim şartlarına sahip değildi. Malum, karasal iklimde kışın ne tarla ekilir, ne de inşaat çalışması olurdu. Neyse ki, Bayburt’ta yaz sezonu inşaatlarda zaman zaman beraberce çalıştığım bir arkadaşın bir gün bana Giresun organize sanayi inşaatında Bayburtlu hemşehrilerimizin çalıştığından söz
HEY GİDİ ÜNİVERSİTE YILLARI
SELİM GÜRBÜZER
Üniversite yılları kendimi bulduğum yıllardı. Çünkü üniversite öncesi çileli bir hayat söz konusuydu. Kâh tuğla ocaklarında, kâh tarla tumpta, kâh inşaatlarda çalışmakla üniversiteyi kazanamama riski doğuracağı endişesi tüm benliğimi içten içe saran bir duyguydu. Geçimini çiftçilik ve at arabacılık yapmakla geçindiren bir ailenin çocuğuydum. Ailenin en büyüğü ağabeyim kendini Fransa'ya atmakla geleceğini kurtarmıştı. Benimde bir şekilde kendimi kurtarmam gerekiyordu, aksi takdirde baba himayesi altında kendi kendime kurguladığım hedeflere erişmek mümkün olmayacaktı. Hayalimde kurguladığım tutku öyle çok büyüktü ki, her defasında tarlada tırmık çekip deste yaparken Bayburt Trabzon kara yolu hattı üzerinde Ankara ve İstanbul’a doğru otobüsler seyir halinde geçtiklerinde içimden uzak diyarlara gitme arzusu bürürdü hep. Liseyi bitirmiştim ama ilk sene kazanamamıştım, bu böyle devam edemezdi elbet. Mutlaka harçlık biriktirip gelecek sezon için yeniden üniversite sınavlarına hazırlanıp kazanmam gerekiyordu. Üstelik bu hazırlık hem dershanesiz, hem de sınavı kazandığımda üniversite için harçlık biriktirmeye yönelik alın teri bir bedeni hazırlık olmalıydı. Değim yerindeyse bir taşta iki kuş vurmaya yönelik hedefti bu. Fakat bu hedefin gerçekleşmesi Bayburt’ta pek mümkün gözükmüyordu. Çünkü doğup büyüdüğüm memleketimde kışın inşaat çalışmasına elverişli iklim şartlarına sahip değildi. Malum, karasal iklimde kışın ne tarla ekilir, ne de inşaat çalışması olurdu. Neyse ki, Bayburt’ta yaz sezonu inşaatlarda zaman zaman beraberce çalıştığım bir arkadaşın bir gün bana Giresun organize sanayi inşaatında Bayburtlu hemşehrilerimizin çalıştığından söz
HEY GİDİ ÜNİVERSİTE YILLARI
SELİM GÜRBÜZER
Üniversite yılları kendimi bulduğum yıllardı. Çünkü üniversite öncesi çileli bir hayat söz konusuydu. Kâh tuğla ocaklarında, kâh tarla tumpta, kâh inşaatlarda çalışmakla üniversiteyi kazanamama riski doğuracağı endişesi tüm benliğimi içten içe saran bir duyguydu. Geçimini çiftçilik ve at arabacılık yapmakla geçindiren bir ailenin çocuğuydum. Ailenin en büyüğü ağabeyim kendini Fransa'ya atmakla geleceğini kurtarmıştı. Benimde bir şekilde kendimi kurtarmam gerekiyordu, aksi takdirde baba himayesi altında kendi kendime kurguladığım hedeflere erişmek mümkün olmayacaktı. Hayalimde kurguladığım tutku öyle çok büyüktü ki, her defasında tarlada tırmık çekip deste yaparken Bayburt Trabzon kara yolu hattı üzerinde Ankara ve İstanbul’a doğru otobüsler seyir halinde geçtiklerinde içimden uzak diyarlara gitme arzusu bürürdü hep. Liseyi bitirmiştim ama ilk sene kazanamamıştım, bu böyle devam edemezdi elbet. Mutlaka harçlık biriktirip gelecek sezon için yeniden üniversite sınavlarına hazırlanıp kazanmam gerekiyordu. Üstelik bu hazırlık hem dershanesiz, hem de sınavı kazandığımda üniversite için harçlık biriktirmeye yönelik alın teri bir bedeni hazırlık olmalıydı. Değim yerindeyse bir taşta iki kuş vurmaya yönelik hedefti bu. Fakat bu hedefin gerçekleşmesi Bayburt’ta pek mümkün gözükmüyordu. Çünkü doğup büyüdüğüm memleketimde kışın inşaat çalışmasına elverişli iklim şartlarına sahip değildi. Malum, karasal iklimde kışın ne tarla ekilir, ne de inşaat çalışması olurdu. Neyse ki, Bayburt’ta yaz sezonu inşaatlarda zaman zaman beraberce çalıştığım bir arkadaşın bir gün bana Giresun organize sanayi inşaatında Bayburtlu hemşehrilerimizin çalıştığından söz
HEY GİDİ ÜNİVERSİTE YILLARI
SELİM GÜRBÜZER
Üniversite yılları kendimi bulduğum yıllardı. Çünkü üniversite öncesi çileli bir hayat söz konusuydu. Kâh tuğla ocaklarında, kâh tarla tumpta, kâh inşaatlarda çalışmakla üniversiteyi kazanamama riski doğuracağı endişesi tüm benliğimi içten içe saran bir duyguydu. Geçimini çiftçilik ve at arabacılık yapmakla geçindiren bir ailenin çocuğuydum. Ailenin en büyüğü ağabeyim kendini Fransa'ya atmakla geleceğini kurtarmıştı. Benimde bir şekilde kendimi kurtarmam gerekiyordu, aksi takdirde baba himayesi altında kendi kendime kurguladığım hedeflere erişmek mümkün olmayacaktı. Hayalimde kurguladığım tutku öyle çok büyüktü ki, her defasında tarlada tırmık çekip deste yaparken Bayburt Trabzon kara yolu hattı üzerinde Ankara ve İstanbul’a doğru otobüsler seyir halinde geçtiklerinde içimden uzak diyarlara gitme arzusu bürürdü hep. Liseyi bitirmiştim ama ilk sene kazanamamıştım, bu böyle devam edemezdi elbet. Mutlaka harçlık biriktirip gelecek sezon için yeniden üniversite sınavlarına hazırlanıp kazanmam gerekiyordu. Üstelik bu hazırlık hem dershanesiz, hem de sınavı kazandığımda üniversite için harçlık biriktirmeye yönelik alın teri bir bedeni hazırlık olmalıydı. Değim yerindeyse bir taşta iki kuş vurmaya yönelik hedefti bu. Fakat bu hedefin gerçekleşmesi Bayburt’ta pek mümkün gözükmüyordu. Çünkü doğup büyüdüğüm memleketimde kışın inşaat çalışmasına elverişli iklim şartlarına sahip değildi. Malum, karasal iklimde kışın ne tarla ekilir, ne de inşaat çalışması olurdu. Neyse ki, Bayburt’ta yaz sezonu inşaatlarda zaman zaman beraberce çalıştığım bir arkadaşın bir gün bana Giresun organize sanayi inşaatında Bayburtlu hemşehrilerimizin çalıştığından söz
Reklam
Reklam