"Meadindir kamu eşya eder öz kendi zatından
Kimisi sim ü zer zahir kimi seng ü meder peyda"
Her şey bir türlü madendir aslında ve kendi cevherini gösterir. Şu kadar var ki kimisi altın ve gümüş gibidir, kıymetlidir; kimisi de taş ve çakıl cinsinden.
"Zevali gussasın çeksin deyu ni'met verir yohsa
Felek ehl-i dilin sanman ki mesrur olduğun ister"
Şeyhülislam Yahya
Bizim gibi gönül ehli olanlara bir nimet geldiği zaman sanılmasın ki sevindirmek için gelir. Bir gün nasıl olsa elinden çıkacaktır ya nimet, işte o zaman çekeceği ızdırap ziyadeleşsin diyedir.
Üç mertebe var derler: muhabbet, aşk, derd. Muhabbet ehli o ki mahbubunu görürse memnun, görmezse kaydında değil; aşk ehli o ki mahbubunu görünce memnun, görmezse mahzun; derd ehli o ki görse de mahzun görmese de mahzun.