Thebai üçlemesi 2
Oidipus, bu tragedyada gerçekleri sindirmiş, isyan ve inkârdan arınmış bir bilgeliği temsil eder. Acıları onu tüketmemiş, aksine olgunlaştırmıştır. Bu kabulleniş, trajedinin yıkıcılıgı karşısında ruhun nasıl dinginleşebileceğini hissettirir. Eser, vefa ve adalet kavramlarını da en saf haliyle işler. Sadakatin sadece sözde değil, zor zamanlarda gösterilen emekten doğduğunu öğretir. Duygusallığa yenilmeyen, hakikati ve vicdanı temel alan bir adalet anlayışı sunar. Zor durumlarda bile karakterinden ödün vermeden onurlu bir duruş sergilemenin mümkün olduğunu tüm gerçekliğiyle gösterir. Kitap, dua ve inanc atmosferiyle de birleşince okura şu hissi bırakır:
Bir insan vicdanını, vefayı ve adaleti rehber edindiğinde, ölümü bile bir yok oluş değil, ardında kalanlar için manevi bir mirastır.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Thebai Üçlemesi 1
Antik Yunan'ın en çarpıcı tragedyalarından biri olan Kral Oidipus, insanı kader ve irade noktasında sorgulamalara iten, her karakteri farklı bir perspektif ile anlamayı gerektiren derin ve trajik bir eser. Oidipus, kehanetin gerçekleşmemesi için yola çıkan, sevdiklerine zarar vermemek için onlardan vazgeçen, kaderinden kaçmak için mücadele eden ama kaçarken aslında kaderine koşar adımlarla gittiğinin farkında olmayan bir karakter. Onu hakikatine yaklaştıran ise onun erdemleri yani adil olması, dürüstlüğü, cesareti..
Oidipus’un bilmeceyi çözerek thebai şehrini kurtarması, onun zekâsını gösterir ancak bu, kehanetin gerçekleşmesine giden yolu da açmıştır. Daha öncesinde öldürme eyleminde bulunması ise sadece kişisel bir suç değil, aynı zamanda eski düzenin yıkılması ve yeni bir düzenin kurulması için atılan sembolik bir adımdır. Yani bir şeylerin yıkılışı yeni bir şeylerin kuruluşuna zemin hazırlar, diyebiliriz. Burada baba figürü otoriteyi simgelemiş olabilir.
Bu eserde insan tepkilerini evrensel olarak ele alabiliriz. Örneğin, İokaste'nin gerçeği sezdikçe yaşadığı korku, hakikat karşısında bilinçli olarak kör kalma arzusunu temsil eder. Kreon'un olaylar karşısında soğukkanlı davranması ise, gücümüzün yetmeyeceği durumlar karşısında kendimizi yıpratmanın manasız olacağını gösteriyor olabilir.
Tragedyanın en etkileyici ve trajik sahnesi ise Oidipus un gerçeği öğrendiği an'dır. Aslında kör kâhinin her şeyi görmesi(bilmesi) ama gözleri gören Oidipus’un gerçekleri görememiş olması, sonrasında ise gözlerini kör etmesi,
"Hakikati gördüm, artık görecek bir şeyim kalmadı" der gibi.
Olay örgüsü hakkında bilgi vermemeye çalışsam da eserin girişinde, yaşanacak olaylar okuyucuya söyleniyor zaten. Yani sonunu bilerek okuyorsunuz. Her bir karakter, olaylara farklı bir bakış açısıyla
Ünlü bir gazeteci aynı zamanda öğretim üyesi, daha önce birlikte çalışmış oldukları Muhsin Kızılkaya'ya ne yaptığını sorar. Muhsin Kızılkaya da "Kürtçe bir romanın çevirisini yeni bitirdim" der. Bunun üzerine ünlü gazeteci hayretle bakar,
"Kürtçe'de bir roman yazacak kadar kelime var mı?" der.
Bu sorunun cevabını merak eden varsa kitabı okuyup, kararı kendi versin.
Yıllar yılları kovalıyor, neredeyse ömür bitiyor.
Mrs.C. kendisini anlayabileceğini düşündüğü bir insana bile denk gelemiyor daha doğrusu yirmi dört yıl sonra denk geliyor. Ne kadar da acınası. Bizler için de öyle. Sırf yargılanırız, küçümseniriz, eleştiriliriz diye biriktirdiğimiz ne çok şey var.
Mrs.C. 'nin de yirmi dört yıl önce belki de artık üstünü örtmüş olduğu o yirmi dört saat; Bayan Henriette'nin sayesinde tekrardan gün yüzüne çıkıyor. Mrs.C. Bayan Henriette'ye olan ahlaksız yakıştırmalar, olumsuz yorumlar içinde olaya farklı ve olumlu bakan birini görünce biraz şaşırıyor. Hatta bu kişinin fikrinin gerçekten böyle olduğuna inanmak için türlü sorular soruyor. Anlatıp anlatmamak konusunda çok zorlansa da en sonunda yükünü hafifletmek için de olsa tüm dürüstlüğüyle anlatmaya karar veriyor.
Mrs.C. , kararını veriyor fakat hâlâ tam anlamıyla anlaşılamayacağını düşünüyor. Yer yer duraksiyor dürüst olduğunu ifade ediyor, yanlış anlaşılma korkusuyla kendini açıklama gereksinimi hissediyor. Ben bu kısmı kendimle bağdaştirdim..
~Onu anlayacak biri olduğunu düşünmesine rağmen, anlatma cesaretini göstermesine rağmen hâlâ da bazi yerlerde duraksayip dürüst olduğunu vurguluyor.~
Yazar özellikle bundan sonra duyguları o kadar güzel işlemiş ki.. Yeri geliyor yoğun bir tutku duygusunun içinde bulabiliyoruz kendimizi. 24 saate sığdırılan çaresizlik, korku, tutku, minnet, fedakarlık ve vefasızlık çok güzel hissettiriliyor.
Kelimelerin gücü de diyebiliriz sanırım:)
Kitaptaki olay örgüsü fikrimce sıradan bir olay.
Sizleri bir tutam geçmişinize götürebilir. Yazarın kalemi sayesinde size onu hissettirebiliyor. Duyguları ince ince sayfalara dökmesiyle, kitap bittikten sonra kendinizi bir süre tavana dalgın dalgın bakarken bulabilirsiniz. Biraz da mübalağa yahu .d :)
Son
Bir Kadının Yaşamından Yirmi Dört SaatStefan Zweig · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2024151,1bin okunma