Adile YILDIRIM
@Adelpdr
Psikolojik danışman
Lisans
İzmir
19 okur puanı
Kasım 2020 tarihinde katıldı
Bugünün topraklarından başlayıp Paris’e kadar uzanan bir öykü…
Birinci Dünya Savaşı’ndan İkinci Dünya Savaşı’na dek birbirine zincirlerle bağlı hayatlara tanıklık ediyoruz. Kitap, tarihin birbirine düşman ettiği kültürlerin halk cephesinde nasıl yaşandığını — ya da yaşanamadığını — gözler önüne seriyor.
Osmanlı padişahının intiharı ya da şüpheli ölümüyle başlayan İffet’in hikâyesi, Paris’te aynı kandan gelen Kitabdar’ın sahnesiyle son buluyor. Aile ilişkileri üzerinden kültürel çatışmalara, savaşın yıkıcılığına ve siyasetin bozuk terazisine değiniliyor.
Yazar, karakterlerin iç dünyasına derin bir bakış sunarken Doğu’daki kadın figürü üzerine de düşündürücü tahliller yapıyor. Ana karakter İsyan ile kardeşi arasındaki çatışma, Habil ile Kabil hikâyesini anımsatıyor. Bu noktada “Evlat vezir de eder, rezil de.” sözü ister istemez akla geliyor.
Benim için keyifli ve etkileyici bir okuma oldu. Hatta yazarla tanışma kitabım diyebilirim.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Okumak bir yolculuktu. Kitabın ilk sayfasını açtım ve şunu dedim: Ben bu kitabı nasıl bitireceğim? Sayfalar aktı, anlatım beni esir aldı. Yanlış anlaşılmasın rızaya dayalı bir tutsaklık bu. Yazar öyle bir dil kullanmış ki adeta şiirsellik var. Okur olarak diyorsun ki dur bu cümleyi anla, içselleştir. Demem o ki yazar adeta bizi durduruyor, bilinçli olarak soluklandırıyor. Karakterler desen birbirinden farklı. Özellikle kalbimden şunu hissediyorum; yazar kendini kitaba işlemiş adeta. Tepeden bakan bir anlatımla değil de olayların içinde nefes alan bir karakter olarak kendine bir yer edinmiş. Demem o ki yazarı da İhsan karakteri de İhsan. Nasıl yapmış bilemiyorum ama yazarın kitaptaki karakterin (Uzun İhsan), zihninde yarattığı (Bünyamin) karakterin, nasıl oluştuğunu, onla kurduğu duygusal bağı okuyoruz. Yani ben bu durumu anlatamadım bile… Kitapta ne yok ki masal, hikaye, felsefe, tarih , mistisizim…. Daha çok şey yazmak anlatmak istiyorum ama susup içselleştirmek daha iyi gelecek:)
Bugün, Çanakkale zaferinde adını hiç duymadığım Cemal Efendi’yi, Ertuğrul adlı uçağın savaşın seyrini nasıl değiştirdiğini, savaşın ortasında büyümüş Ali Ali’nin aslında kim olduğunu, yarasının kabuk bağlamasını bekleyen abisini izleyen çocuk Rıfat Ilgaz’ı anlattım.
Öğretmenler Günü gelecek, Cumhuriyet Anıtı’nın önünde çocuk haklarını savunan Nakiyye öğretmeni anlatacağım. Gülen Gözler filminde Şener Şen’i izleyecek ve Vecihi Hürkuş böyle bir pilot değildi, diyeceğim.
Toprağını almak isteyen krala Berlin’de hâkimler var, diyebilecek adalet sistemi içinde yaşayan değirmenciyi anacağım; hem de bugünden, Cumhuriyet Türkiye’sinden…
Bir öğretmen olarak bu kitabı okurken kendime sürekli şu soruyu sordum: “Ben öğretmen olan mıyım, yoksa sadece öğretmenlik yapan mı?”
İşte bu yüzden hayatımda ayrı bir yeri var bu kitabın. Sınıfta, koridorda, öğretmenler odasında, yürürken, konuşurken bu soruyu kendime tekrar tekrar sordum.
Beni en çok etkileyen kavram ise “tanıklık yapmak” oldu. Onu da cebime koydum. Artık hayatımdaki herkese biraz daha dikkatle bakıyor, gözlerimi dört açıyorum adeta…
Bu kitap çok şey söylüyor insana. Bazen de sistemin parçaladığı öğretmen kavramına karşı içten içe isyan ettiriyor.
Ve kitabın son sayfalarını okurken bir haber düştü: Fatma öğretmen…
O anda elimdeki kitapla gerçek hayat arasında derin bir çelişki hissettim.
Sussan olmuyor, konuşsan duyulmuyor… İşte öyle bir duygu.
Viktor Hugo daha gençlik yıllarında bir idama şahit olur ve yıllar sonra eleştiri niteliğinde bu kitabı yazar. Kitap mahkumun dilinden son anlarını bize aktarır. Dönemin devlet anlayışına (O dönemde Fransa’da giyotin ile cezalandırmalara başvuruluyordu) ve halkın adeta dizi izlermişçesine şak şakçılığına eleştiri yapıyor.
Kitapta mahkumun kızına yazdığı bir mektup vardı ki kalbimi bıraktım o kısma… Alın okuyun, okutun…
