İslamı yücelten Müslümanlar değildi; tam tersine Müslümanları yücelten İslam'dı. Fakat onlar için inançları, kasten izlenen bir hayat programı olmaktan çıkıp da bir alışkanlık haline gelir gelmez medeniyetlerinin temelinde yatan yaratıcı dürtü de körelmeye başladı ve giderek yerini miskinliğe, kısırlığa ve " kültürel yozlaşmaya" bıraktı.