Mizah kavramı; hiciv, satir, komedi, espri, şaka, halt, gülmece, ironi ve nükte gibi
terimlerin birbirleriyle kesişen, her zaman tam olarak ayırt edilemeyen anlam alanlarının yarattığı terminolojik karmaşa içindedir.
Çoğu yazar ya da araştırmacı, bu kavramlar arasındaki farklılıkların farkında olmaksızın tercihte bulunmaktadır. Güldüren sanat türleri içinde espri, gülmece, halt, hiciv, ironi, komedi, nükte, satir ve şaka ayrıntılardaki farklıklarıyla birbirlerinden ayrılır. Hiciv, satir, alay ve ironi, diğer türlere göre daha saldırgandır; toplumsal alanda ve genellikle le moda, yeni kültürel etkinlik, modernite gibi olgulara tepki olarak kullanılır
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Gülme eyleminin en özgür ve sınır tanımaz şekillerine karnavallarda rastlanmaktadır. Karnaval kelimesi köken bakımından, İtalyanca carne 'et' ve levare 'çıkarmak,kullanmamak' kelimelerinden oluşur, 'ete veda, et yememe' karşılığındadır. Hristiyanlıkta Hz. İsa'nın dirilişini ifade eden
Paskalya'dan önce, kişinin zihinsel ve bedensel arınmasını amaçlayan kırk günlük perhiz uygulanır.Karnaval, bu perhiz öncesinde yapılan eğlencelerdir.
Karnaval
Karnavallar; yaşamın kurallarının askıya alındığı, değer yargılarının, toplum kurallarının ters yüz edildiği bir dönüşüm aracıdır. Halkın, her şeye ve herkese rağmen özgürlüğünü ilan ettiği karnavallar, toplumsal hiyerarşi ve toplumsal cinsiyet rollerini de içeren kurulu düzenin tersine çevrilmesidir. Hiyerarşik toplumlarda sembolik alt üst olma, en üsttekinin aşağıda ve en alttakinin yukarıda olduğu ters yüz edilmiş bir dünyayı ifade eder.
Mizah
Mizah, keskin bir zekanın; sıra dışı, aykırı, ani ve beklenmedik, kimi zaman eğlendirici, kimi zaman sorgulayıcı biçimde, kimi zaman da acımasızca kazandığı sessiz zaferdir. Mizah, haddini aşan ciddiyete yapılan saldırıdır. Mizah, mantığa dayalı hayallerdir. Mizah, zayıfın güçlüye karşı silahıdır. Mizah, karşı duruştur. Mizah, bilgece eleştiridir. Mizah, kurulu düzene, kurallara karşı zincirleri kırarak özgürleşmedir. Mizah, komik olmayanla eğlenmektir. Mizah, isyandır. Mizah, ötekidir. Mizah, insanoğlunun hayatı algılaması, zorluklarla mücadele etmesi,
bazen kendine bile itiraf etmekten çekindiği duygu ve sorunlarla yüzleşmesidir. Mizah, çoğu zaman yüzleşmekten çekindiğimiz toplumsal gerçekliktir. Mizah sosyal sistemin bir parçası ve aynı zamanda sistemi değiştiren bir sosyal olgudur, sosyal yapıyı analiz etmede de önemli veriler içerir. Mizah, yaşanan ya da bilinen gerçek ile beklentiler arasında aniden ortaya çıkan aykırılıktır.
Kalıpları kıran bir güç olarak mizah, sosyal düzene karşı gelmenin simgesidir. Mizah, gizli bir anlaşma sistemidir. Mizah, evrensel bir deşarj olma yöntemidir. Mizah, bazen de saçmalıktan ve anlamsızlıktan alınan hazdır. Ve mizah, gerçek dünyanın malzemesiyle oluşturulan bir kurmacadır.
Fars edebiyatının ünlü şairi Feridüddin Attar'ın Mantıku't-Tayr'ında 'Suret, ahlattan başka bir şey değildir. Surete kapılan adam, ilerisini düşünen bir adam değildir. Ahlattan daha güzel olana düşer aşık olursan, işte buna, sevda derler.'