Herakleitos’un işaret ettiği bir başka nokta, dünyanın her
zaman karşıtlıklar tarafından belirlendiğiydi. Hiç hasta olmasak,
sağlığın ne olduğunu da bilemeyecektik. Hiç açlık çekmesek,
tokluğun keyfini çıkaramazdık. Hiç savaş olmasa, barışın değeri
ni bilmezdik ve eğer kış hiç gelmese, baharın da geldiğini fark et
mezdik.
Bütünün içinde hem iyinin hem de kötünün zorunlu bir ye
ri vardı Herakleitos’a göre. Karşıtlar arasındaki bu sürekli oyun
olmadan dünya da var olamazdı.
Herakleitos “Tanrı hem gece hem gündüzdür, hem kış hem
de yazdır, hem savaş hem de barış, hem açlık hem de tokluktur,”
demişti. “Tanrı” sözcüğünü kullanıyor, ama tabii kastettiği mit
lerdeki tanrılar değil. Herakleitos’a göre Tanrı -ya da tanrısallık-
bütün dünyayı kapsayan bir şeydir.