Hediye Gökçe Baykal
@Allegrande
Avukat
32 okur puanı
Şubat 2019 tarihinde katıldı
Öncelikle bu platformda kitabı ilk okuyan olmanın mutluluğunu sizlerle paylaşmak isterim.
Latin Amerika edebiyatı biz yine şaşırtmıyor. Kitap sonundaki bir yorumda da denildiği gibi: “Kısa ama son derdece güçlü bir okuma; yeniden okumayı ve didiklenmeyi talep ediyor.”
Fernanda Trías
Ruhların Sonbaharı, sessiz bir kitap. Büyük olaylar yok, büyük laflar hiç yok. Dil sade, hatta yer yer çok düz. Duygular bağırmıyor, dramatik sahneler yok. Ama yalnızlık, yaşlılık ve birine ihtiyaç duyma hali yavaş yavaş içine işliyor. Addie ile Louis’in ilişkisi romantik değil; daha çok “insan insana” bir yakınlık.
Aynı etkiyi kitbaın film uyarlaması olan Our Souls at Night’ta da görmek mümkün. Robert Redford ve Jane Fonda’nın oynadığı film, kitabın o sade ve kırılgan havasını bize yansıtıyor.
Şimdi Buradaydı, okurun sabrını sınayan ama sonunda karşılığını veren bir roman. Başlangıçta okuma gerçekten zor; Yankı ile Birkan’ın iç içe geçen, sınırları bilinçli olarak belirsizleştirilmiş düşünce akışları metni yorucu kılıyor. Kim konuşuyor, kim düşünüyor, zaman nerede kırılıyor derken metne tutunmak emek istiyor. Zileli burada okuru konfor alanından özellikle çıkarıyor; anlatının dağınıklığı bir kusur değil, bilinçli bir tercih olarak duruyor.
Ama bir noktadan sonra roman ritmini buluyor ve tam da o anda elinizden düşmüyor. Travma, suçluluk, yüzleşme ve suskunluk; hepsi karakterlerin zihninde ağır ama çok sahici bir yük olarak taşınıyor. Finalde karşımıza çıkan yüzleşme ve gerçeklik ise sarsıcı; geriye, zor okunan ama kolay unutulmayan bir metnin ağırlığı kalıyor.
Claire Keegan’ın Böyle Küçük Şeyler aslında büyük bir utancın ve uzun yıllar gizlenmiş bir adaletsizliğin hikâyesini anlatıyor: İrlanda’daki Magdalen çamaşırhanelerinin…
Kadınların, kız çocuklarının “ıslah” adı altında çalıştırıldığı, hapsedildiği, doğum yaparken ya da çocuklarını kaybederken kimsenin duymadığı o sistem… 1996’da kapatılmış olsa da, orada yaşananların yankısı hâlâ sürüyor.
Keegan’ın romanı, bu travmayı doğrudan anlatmıyor; ama bir babanın vicdanı üzerinden, toplumsal sessizliğin ne kadar yıkıcı olabileceğini gösteriyor.
Beni en çok sarsan, kitabın sonunda yer alan nottu:
“Bu kurumlarda kaç kız çocuğunun ve kadının alıkonulduğu, tutsak edildiği ve çalışmaya zorlandığı bilinmiyor. En az on bin, daha isabetli bir tahminle otuz bin.”
Bugün bizler, kadınların emeğinin, bedeninin, sesinin nasıl sistematik olarak bastırıldığını konuşurken; Keegan’ın bu “küçük şeyleri” hatırlatması aslında adaletin nerede başladığını gösteriyor:
Birinin görmezden gelmeyi reddetmesinde.
