Astrostitch
@Astrostitch
Uzay sessizdi, ama seninle aynı cümlede olmak her şeyi anlattı.
10 okur puanı
Temmuz 2025 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Okuduktan sonra 'şu ana kadar bu kitabı nasıl okumamışım' diyerek kendime çokça sitem ettiğim bir kitap Fareler ve İnsanlar. Bu kadar az sayfaya sahip bir kitap insanı nasıl bu kadar etkileyebilir? Etkileyiciliğin gücünün, karakterlerin hayatlarına şahit olma miktarından ziyade olayların çarpıcılığında olduğunun kanıtı bu kitap. Başlarda hikaye o kadar sadece ve basit bir şekilde anlatılıyor ki tamamen yaşadığımız bir mahallede şahit olabileceğimiz derecede sıradan ve olası bir yaşam. Bu "bizden" öykü hikayeyi rahat ve akıcı bir şekilde okutuyor. Kitabın sonlarına doğru gelince bir şeyler olacağı belli oluyor fakat öyle bir ters köşe yapıyor ki yazar, başta olacağından emin olduğun olaylar seni öyle bir yarı yolda bırakıyor ki... İnsan bitirdikten sonra birkaç dakika hiçbir şey yapamıyor. " Ben az önce ne okudum, nasıl oldu bu , nasıl böyle bir sona geldi..." soruları kafanda dönmeye başlıyor. Normalde okuduğum çoğu kitabı yıllar geçince unutan bir insanım ama eminim ki bu kitabı ve sonunu yıllar sonra bile çok net hatırlıyor olacağım.
Reklam
Edgar Alan Poe, her zamanki gibi öyküleri ile her sayfada insanı bambaşka hayatların içine çekiyor. Hikayeler çok kısa olmasına rağmen sayfada birkaç satır ilerledikten sonra sanki bir romanın tam ortasındaymış gibi hissediyor insan. Sanki günlerdir okuduğu kalın bir kitabın tam yarsındaymış gibi... O karakterlerin hayatlarına çocukluğundan yetişkinliğine kadar şahit olmuş gibi... Ve yaklaşık her 10 sayfada; bizi bambaşka dünyalara , bambaşka hayatlara götürmesi kitabı inanılmaz derecede akıcı yapıyor bence. Az ve öz yazının tanımı bence kesinlikle bu öyküler. İnsan "Bu öyküler kısaymış ya hemen 5-10 dakikada bitiririm."" gibi düşünüyor ama her öykü adeta üzerine düşülmesi gereken bir felsefi metin niteliğinde. Kitabın sayfalarını çevirmeye başladığınız an evrenler arasında geçiş yapabileceğiniz bir tünele girdiğinizin farkında olun.
Bu kitabın ne anlattığını özetleyebileceğimi hiç zannetmiyorum. Ama bana neler hissettirdiğini ve neler düşündürdüğünü anlatabilirim belki. Bir kere her cümle ama cidden her cümlenin altında saklanan yüzlerce kelime daha var. Cümleleri sanki ders notu inceler gibi incelemek gerekiyor. Bazen cümledeki metaforlara, göndermelere ve daha birçok söz sanatın hem şahit oluyor hem de şaşkınlıktan hayret içinde kalıyor okuyucu. Resmen kelimelerle oyun oynuyor yazar. Aynı cümlede hem bilime hem sanata hem topluma ait bir sürü parça buldukça Nietzsche'nin kelimelere olan hakimiyetinin bir sınırı olmadığını anladım. Hatta bazı yerler oluyor ki gerçek anlamda mı yazmış yoksa ironi bir anlamı mı var ya da aslında başka birilerinin anlayışını yansıtmak mı istiyor o cümlede... Anlamak çok zor. ( Özellikle kadınlar hakkındaki cümlelerinde) Nietzsche'nin yazdıklarını anlayabilmek için kesinlikle önce Nietzsche'yi anlamak gerekiyor. Bu kitap bana kendi sınırlarımı bulmayı öğretti. Şimdiye kadar olan sınırlarımın aslında benim değil de içinde yaşadığım çevrenin, ailenin, toplumun sınırı olduğunu fark ettim. Ve bu sınır değişken bir sınır. A şehrinde değil de B şehrinde yaşıyor olsam sınırlarım çok daha farklı olurdu mesela. Bana sorgulamayı öğretti Zerdüşt. Bana göre mantıklı olan ne, ben ne yapmak istiyorum sorularını sordurttu. Doğruluğuna inandığımız ir görüş ve onun tüm getirilerine uymak zorunda olmadığımızı anladım. Benim kendi görüşüm olmalı içerisine istediğim kadar çeşitli görüş sığdırabildiğim. Kısacası bu kitap bana balık vermedi balık tutmayı öğretti. Hayatımı derinden etkileyen bir kitap oldu yani. Bir farklı boyutu daha var bu kitabın. Kitabı önceki yıllarda okumuştum ama beni bu kadar etkilememişti, hatta sevmemiştim bile. Fakat bu kez hayatıma çok farklı bir boyut
Kitabı okurken en çok hissettiğim şey kitabın çocuk kitabı olduğu oldu. Dili çok basit ve anlaşılır. Bazı yerlerde konudan çok hızlı zıplamalar ve ''plot convenience'' denilen, olayın bi anda tesadüflerle olağanüstü bir şekilde çözülmesi durumu var, fakat çocuk kitabı olduğunu göz önüne alıp bu tarz şeylere fazla takılmadan okuduğunuzda eğlenceli bi kitap.
Çocukların yaşadıkları bir sürü sıkıntılara rağmen umutlarını kaybetmemeleri ve birbirlerine olan bağlılıkları, yeni çevrelerine alışma sürecinde gösterdikleri pozitiflik, her yaşanan olaya iyi taraflarından bakmaları ve küçük şeylerden mutluluk bulmaları kitabın özeti diyebiliriz.
Aşkta gurur olmaz mı cidden, birbirine zıt mıdır bu ikisi? Aşk ve ilişkiler iki kişilik değil midir? Peki ya o kişilerin çevresi, hayatı, ailesi... Etkilemez mi bunlar? İlk birkaç sayfadan sonra çoğu karakterin özelliklerini rahatlıkla tahmin edebileceğimiz bir kitap. Gururundan asla taviz vermeyen, insanları yaşadığı ortama göre yargılayan ve yanına "bazı özelliklere" sahip olmayan insanları yakıştırmayan birisi de olsa aşk gurur tanımıyor. Yeri geliyor kendine gururun kalmayacak bir duruma düşüyorsun ama yine de aşkından vazgeçemiyorsun. Bence aşk insanın zaafı. Ve zaaf da insana en çok taviz verdirten şey. Bu ister gurur olsun ister özsaygı... Aşık olan insan kendinde yeni bir ben keşfeder. Ne yargıları ne de prensipleri anlam ifade etmez. Aşk ile en çok zıtlaşan insani durum da gurur. Kitapta ne olursa olsun, unutmaya çalışsan da, kaçsan da gerçekleri yüzüne yüzüne vursan da en sonunda aşk galip geliyor.
Gerçek hayatta da böyle midir? Sevgi için kendimizden ne kadar feda ederiz, ne kadar etmeliyiz? Sınırı var mı? Çoğu mu kötü azı mı? Peki en önemli soru: Hep aşk mı kazanır yoksa sadece kitaplarda mı böyledir?
"Geçmişin sadece hatırlamaktan zevk aldığınız kadarını düşünün."
Reklam