Batuhan Kızıl
@BTHZ
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Kısa anlatabilmek için çok şey bilmek gerekir
Sanatın Öyküsü, tek kelimeyle başlıktaki gibi açıklanabilir. Bilinen tarihin başından her şeyi temeline oturta oturta, hiç sıkmadan böyle güzel bir tarih yazımı ancak bir ustanın elinden çıkabilir. İşte Gombrich'te tam da böyle biri.
Sanatın niçin yapıldığı ile başlayan serüven, dönem dönem, yüzyıl yüzyıl nasıl bir gelişim ve değişime uğradığını gözülerimizin önüne sererek ilerliyor. Kitap ilerledikçe geriye dönüp karşılaştırma ve atıflarda bulunmak yoluyla dinamik bir tarih bilinci oluşturuyor. Açıkçası bu kitabı okuduktan sonra etrafımdaki nesnelerin estetiği ile alakalı ve sanata yonelik bakış açımdan çok büyük bir değişim olduğunu söylemeliyim. Öyle ki kitabı okuduktan sonra herhangi bir esere bakıp onun hangi dönemi denk geldiğini, arkasında yatan mentalitenin ne olduğunu bir nebze de olsa anlayabilmeniz mümkün olacak.
Benim gibi daha öncesinde sanatla hiç ilgilenmemişseniz, sanatın gelişimi, tarihi ve ne olduğu ile alakalı hiçbir bilginiz yoksa Sanatın Öyküsü size çok sağlam bir temel oturtacaktır. Şiddetle tavsiye ederim.
(Ancak kitabın sonlarına doğru çok sıkıldığımı, bunun sebebinin de modern sanatın beni hiç cezbetmemesi olduğunu düşünüyorum. Kitaba tek eleştirim bu olabilir.)
Komünizm'in Temel İlkeleri
Komünist Manifesto'ya, Marx ve Engels'in 1840'larda yazdığı, Komünizmin temel direklerini, birtakım konulara karşı fikirlerini ve belli durumlara karşı nasıl bir aksiyon alınması gerektiğini anlattığı Komünizmin başucu kitabı diyebiliriz.
Kitap başlarda, Feodalizm eleştirisi yapıyor, sonrasında gelişim ile birlikte Kapitalizm ve burjuvazinin Feodalizm'in yerini nasil aldığını, Kapitalizm'in dünya tarihine ve global hayata etkilerini, yer yer de tarihteki sınıf çatışmalarını anlatıyor.
İlerleyen bölümlerde ise Komünizm anlayışının neyin hedeflediğini, emellere nasıl ulaşılabileceği ile ilgili bilgiler veriyor. En sonda da Komünizm benzeri diğer siyasi akımların incelenmesi yer alıyor. Yetersiz kaldıkları için eleştiriliyor.
Kendi fikrimi belirtecek olursam bir çok argümanı temelinin sağlamca oturtulmadığını düşünmekteyim. Doğal ve bilimsel bir yaklaşımla yazıldığı iddia edilen bir kitapta, güçlülerin değil, zayıfların hayatta kalması ilkesinin olması da kitap boyunca hep ilgimi çekti. Kitapta sınıf çatışmasından, zor kullanarak yönetimi ele geçirmekten yani burjuvazi üzerine bir dominasyon kurmanın, özel mülkiyeti kaldırmanın nihai amaç olduğu belirtilirken, ezilenlerden, zayıf kalanlar olmaktan şikayet etmenin arasındaki çelişki bana hep bariz olarak göründü. Kurulmak istenen sistemin, en azından bu açıdan, devrilmesi gereken sistemden pek farklı olmadığını gördüm. Aynı şekilde tekilden tüme gidişlerin yani genellemelerin de (örneğin kapitalistlerin fuhuşçu olması, işçilerini cinsel amaçlarla kullanması, bu yüzden komünizmde kadının ortak kullanımı vb. açıklamalar) oldukça fazla bulunduğu, felsefi siyasi bir altyapıya uygun düşmediği kanaatindeyim.
İnsan emeği konusunda sadece işcilerin emeği olduğu fikri ise zaten gelecekte belki de işçi sınıfının yok olacağı