Önce Ekmek, Orhan Kemal’in toplumcu gerçekçi anlayışını açık biçimde yansıtan bir öykü kitabıdır. Yazar, yoksulluk, işçilik, emek ve geçim derdi gibi temaları merkeze alarak sıradan insanların hayat mücadelesini sade ve gerçekçi bir dille anlatır. Hikâyelerde büyük kahramanlıklar değil, günlük yaşamın içindeki küçük ama anlamlı çatışmalar yer alır.
Orhan Kemal, karakterlerini yargılamadan sunar; onların çaresizliklerini, umutlarını ve insani yönlerini ön plana çıkarır. “Önce ekmek” düşüncesi, yani insanın önce karnını doyurma zorunluluğu, kitap boyunca toplumsal bir eleştiri olarak hissedilir. Bu yönüyle eser, bireysel sorunlardan çok toplumun yapısal problemlerine dikkat çeker.
Kısaca Önce Ekmek, sade anlatımı, güçlü gözlemleri ve emekçi sınıfa duyduğu empatiyle Türk edebiyatında önemli bir yere sahip, düşündürücü bir eserdir.