Boran Şahin
@Boran_
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Aytmatov'un ilk eserlerinden biridir, Cemile. Ama o ilk eser acemiliği falan yok. Bu da Aytmatov'un pek güzel başyapıtlarındandır. Kitapta bir Cemile karakteri var. Daha sonrasında savaş çıkıyor, Cemile'nin nişanlısı Sadık savaşa gidiyor. Ve Cemile küçük Seyit ile Danyar'la zorluklara göğüs geriyor.
Cemile köyüne ziyade çok yenilikçi biridir. Hiç kimseye boyun eğmez. Bu nedenle Cemile yenilikçi olanları ifade eder. Aytmatov'un bir çok kitabında gelenek ve görenekleri korumamız gerektiği anlatılır. Bu nedenle bazı insanlar Aytmatov'a gerici, sağcı vbg. ifadeler kullanırlar. Ama bunlar hikâyedir. Tıpkı Cemile'nin de hikâye olması gibi, ama Cemile gayet güzel bir hikâye iken, insanların uydurduğu, "Aytmatov sağcı ve turancıdır!" cümleleri kötü bir hikâye, kurmaca.
Köye sonradan Danyar isimli yaralı bir asker gelir. Bu asker savaş çıkınca herkes gibi savaşa gitmiş, ve yaralandığı için geri dönmüştü. Ama Danyar hiç konuşmuyordu, bir çok kişi onunla dalga geçiyordu. Tabii bu fiilleri savaş etki ediyordu. Ve herkese sayfa 33'te dedi gibi, "Savaşın ne olduğunu bilmeseniz daha iyi..." izlenimini gösteriyordu. Danyar ise bize savaşın kötülüğünü anlatıyor.
Aslında köydeki cigitler gidince kadınların tek başlarına zorlu hayatıda savaşın kötülüğünü anlatıyor ama Danyar bu düşünceyi geliştiriyor ve daha da örneklendiriyor. Üstüne üstlük küçük Seyit'in resim yapmaya hobisi olup, savaş nedeniyle bu işe ara vermesinde, bunu destekler
Cemile ve küçük Seyit dahil pek çok kişi Danyar ile dalga geçiyor. Ve Danyar'ın sabrı taşıyor ve ayağı sakat iken koca bie çuvalı cepheye gitmesi için herkesin önünde taşıyınca anlıyoruz ki, herkesin duyguları ve sabırı vardır ve hoyrat davranmamalıyız.
Sonrasında yavaş yavaş Cemile ve Danyar birbirlerini beğeniyorlar, zaten kitabın aşk
Yıl Atatürk zamanı. Mektepte bir çocuk vardı. Okul numarası ile anılıyordu. O çocuk, 87 Oğuz idi. 87 Oğuz aşırı yaramaz, zeki ama, zekasını kulanamayan, hoyrat bir çocuktu. Kimse onun değişeceğini tahmin etmezdi. Daha sonra sınıfa 351 Selim adlı çocuk geldi. Tabii kitap bu kadar değil. Ayrıntılara giriyorum...
Nezihe hanım sürekli olarak Oğuz için der ki; senin yaramaz olmanda ki suç sende değil, seni büyütendedir. Anlarız ki çocuk yaramaz ise onu yetiştiren onu yaramaz eder.
Daha sonra 351 gelir. Çok narin ve hassas bir çocuktur. Ve muallimi onun için, bir Türk bu kadar hassas olamaz, der. Ve yazarlar bu şekilde Türk öğrencilerinin EN AZ bir konuda ustalaşmalarının lazım olduğunu söylerler. Bu bu konular görsel, müzik, sayısal, sözel, beden vbg. olabilirler.
351 Selim için bir mesaj daha var. Selim çok güzel lakin derslerinde başarısız bir çocuktur. Oğuz ise tam tersi, zor da olsalar arkadaş olurlar, ve Selim, Oğuz'a ahlâkı, Oğuz ise Selim'e dersleri öğretir. Bu sayede iki mesaj karsımıza çıkıyor. 1 İnsan her konuda muvaffakiyetli olamaz. 2 üzüm üzüme baka baka kararır.
Daha sonrasında kitabın ana karakteri Oğuz ahlâklı ve erdemli olup, kitap biter. Böylece de her insanın değişebileceği anlatılır.
Kitap bence o zamanın durumunu çok iyi anlatmış ve basımı güzel. 8/10
(Spoiler Vardır.)
Sarı-Özek isimli verimsiz bozkırda, Boranlı İstasyonunda Yedigey isimli adam kitabın ana kahramanıdır. Boranlı İstasyonunda Yedigey, arkadaşı Kazangap, aileleri ve bir kaç kişi daha vardır.
Gün gelir Kazangap ölür. Kazaklar için önemli bir yer olan Ana-Beyit mezarlığına onu gömmek için giderler. Ve giderken alayın yolda başına gelenler kitabın olay örğü ve konusunu oluşturur.
Arkadaşlar Aytmatov çok baskıcı bir yönetim altında, yani Stalinizm felsefesiyle büyütüldü. Bu nedenle benim gördüğüm üzere her ya da çoğu kitabında semboller kullanılır. Dertlerini karakterler veya olaylar üzerinden anlatır. Derhâl Gün Olur Asra Bedel kitabının sembolleriyle konuşmak isterim.
Kitabın ana karakteri Yedigey Cangeldi, gelenek ve göreneklerine bağlı bir insandır. Aynı zamanda kitanın iyi karakteridir. Yani Yedigey sayesinde geleneklerimizi unutmamamız gerektiği anlatılır.
Diğer bir karakter, Kazangap'ın oğlu Sabitcan'dır. Sabitcan ise Yedigey'in tam tersine Geleneklerini unutmuş biridir. Ve bir MANKURTtur. [Eskiden Juan-Juanlar'ın (Aparlar ya da Moğollar olarakta bilinir.) Sefer yaparken esir aldığı türklere yaptığı bir işkencedir. İşkenceyi anlatmayacağım, ama şunu bilin ki işkenceden sonra insanlar ya ölür, ya da hafızalarını kaybederlerdi. Ve bir mankurt olurlardı.]
Yani diyeceğim o ki eskiden işkence olarak yapılan mankurtluğu şu anda insanlar zevkinden yapıyorlar. Yani geleneklerimizi unutmamalıyız.
Kazangap'ın damadı ise yine bir mankurttur. İçkiyede bağımlıdır. Ama sonrasında içkiyi bırakmayı ve geleneklerini öğrenmeyi kendine misyon koyar. Bu şekilde Aytmatov kötü bir alışkanlığa sahip olan insanların gelişebileceğini anlatır.
Pek iyi, kitapta mekân yalnızca bozkırmıdır, Hayır! Aynı zamanda Parite uzay istasyonunda Sovyet Sosyalist
