Tarihten nedenlerle ilgili olarak belki de en önemli sebeplerinden İslam dünyasının değişim gerçeğini idrak edememesi, kültürel olarak da "muhalefet" ve "eleştiri" kültürünün dumura uğramış olması gösterilebilir. Ayrıca yenilmişlik duygusunun yol açtığı "aşağılık kompleksi" ile bu kompleksin tabii sonucu olarak geçmişi yüceltme, maziye kaçış ve kendi üzerine kapanma olguları da gözden uzak tutulmamalıdır. Bunun dışında dini düşüncedeki problemler (anti-entelektüelizm, skolastisizm, literalizm, formalizm, konformizm, anakronizm vb.) de ilk sıralarda yer alabilecek sebepler arasında zikredilebilir.
Sayfa 240 - İlahiyat Profesörü Dr. Mehmet Hayri Kırbaşoğlu ile yapılan söyleşiden alıntı