“Sûfî psikolojisinde ise insanoğlu, meleklerle hayvanlar arasında bir derecededir. Her ikisinin fıtratını da paylaşırız. Meleklerden daha yükseğe(a’lâ-yı illîyin) yükselmeye ya da hayvanlardan daha aşağıya (esfel-i sâfilîn) düşme potansiyeline sahibiz. Buna bâtınî cihad, içsel mücadele, nefs terbiyesi denir. Ayrıca fıtratımızın olumlu, manevî eğilimlerini su yüzüne çıkarıp aktif hale getirebilmek için, aklımızı ve irademizi güçlendirmeye ihtiyacımız vardır. Tasavvuf yolunda ilerledikçe bâtınî mücadele daha zorlu ve daha hassas hale gelecektir.”