ÇİĞDEM ARAS
@CARAS81
Yüzbaşının Kızı, akıcı ve keyifle okunan bir hikâye. Kitabı severek okudum, ancak açıkçası okurken "Bu eser neden dünya klasiği olarak kabul ediliyor?" sorusunu da kendime sık sık sordum. Aslında tabi klasik eserleri değerlendirirken onları bugünün gözüyle okumamak gerekiyor. Yazıldığı dönemde edebiyata kattıkları ve sonraki yazarlara açtıkları yol, onları klasik yapan en önemli nedenlerden biri olabilir. Benim için güzel bir okumaydı ama "unutulmaz bir eser" hissi bırakmadı. Buna rağmen özellikle Rus edebiyatına ilgi duyanların rahatlıkla okuyabileceği, sade ve akıcı bir roman olduğunu düşünüyorum.
Kitaba başlarken açıkçası Osmanlı'nın son dönemine, devlet yapısına, ordusuna ve siyasi olaylarına dair daha yoğun bir içerik bekliyordum. Ancak kitapta beklediğimden çok daha fazla coğrafi gözlem ve seyahat notu ile karşılaştım. Moltke'nin Anadolu'nun büyük bölümünü dolaşmış olması ilginç olsa da, uzun coğrafi tasvirler benim ilgimi tarihî ve siyasi bölümler kadar çekmedi.
Buna rağmen özellikle Kavalalı Mehmet Ali Paşa ile yaşanan savaşları anlattığı bölümler ve II. Mahmut dönemi hakkındaki değerlendirmeleri dikkatimi çekti. Osmanlı ordusunun eksikleri, devlet yapısındaki sorunlar ve dönemin yönetim anlayışına dair gözlemleri oldukça ilginçti. Ancak bazı bölümlerde sanki bütün doğruları önceden kendisi görmüş, söyledikleri yapılmadığı için olaylar bu şekilde sonuçlanmış gibi bir anlatım hissi de aldım. Ne kadar haklı olduğu kadar, o dönemin şartlarında bu önerilerin ne kadar uygulanabilir olduğu da ayrı bir tartışma konusu.
Genel olarak kötü bir kitap olduğunu söyleyemem. Özellikle Osmanlı'nın o dönemine ilgi duyanlar için değerli bilgiler içeriyor. Ancak benim için çok etkileyici bir okuma da olmadı. Bazı bölümlerini ilgiyle okurken, bazı bölümlerde ise ilerlemekte zorlandım. Yine de farklı bir gözden Osmanlı'yı görmek açısından okunmaya değer bir eserdi.
Atatürk'ün hayatı ile ilgili ayrıntıları okumak benim için oldukça keyifliydi. Kitap akıcı bir şekilde ilerliyor ve özellikle Mustafa Kemal'in çocukluk, gençlik ve eğitim yıllarına dair birçok detayı bir arada görmek hoşuma gitti. Ancak aynı yazarın Latife Hanım kitabını daha etkileyici bulduğumu söylemeliyim. Bunun bir nedeni muhtemelen Mustafa Kemal hakkında zaten belirli bir bilgi birikimine sahip olmam; Latife Hanım'ın hikâyesi ise benim için çok daha fazla yeni bilgi ve keşif içeriyordu.
Kitap, Mustafa Kemal'i sadece asker ve devlet adamı kimliğiyle değil, insani yönleri, özel hayatı, dostlukları ve ilişkileriyle de anlatmaya çalışıyor. Bu yönünü değerli buldum. Ancak bazı bölümlerde yazarın bakış açısını fazlasıyla hissettiğim için zaman zaman daha mesafeli ve dengeli bir anlatım beklediğimi de söylemeliyim.
Buna rağmen sıkılmadan okuduğum, Mustafa Kemal'in hayatına farklı açılardan bakmamı sağlayan, akıcı ve keyifli bir biyografi oldu. Özellikle Atatürk'ü sadece tarih kitaplarındaki bir lider olarak değil, bir insan olarak da tanımak isteyenlere rahatlıkla tavsiye edebilirim
Mustafa Kemal Atatürk Mücadelesi ve Özel Hayatıİpek Çalışlar · Yapı Kredi Yayınları · 2018419 okunma
Açıkçası bu kitaba başlarken, Esir Şehrin İnsanları ve Esir Şehrin Mahpusu'ndaki hikâyenin devamını, Kurtuluş Savaşı mücadelesinin ve sevdiğim karakterlerin serüvenlerinin sürdüğünü görmeyi bekliyordum. Bu nedenle kitap ilk başta beni biraz şaşırttı.
Ancak zamanla fark ettim ki Kemal Tahir bu kez hikâyeden çok fikirlerle ilgileniyor. Olaylardan ziyade karakterlerin düşünceleri, Cumhuriyet ve Osmanlı üzerine yapılan tartışmalar, farklı bakış açıları kitabın merkezine yerleşiyor. Özellikle Nermin'in Kamil Bey hakkındaki değerlendirmeleri ve Dr. Mahir Bey'in döneme ilişkin görüşleri beni uzun süre düşündürdü.
Kitap boyunca kendime sık sık şu soruyu sordum: İnsan gerçekten idealleri için mi mücadele eder, yoksa bazen kişisel sorumluluklarından kaçtığı için mi büyük davaların arkasına sığınır?
Olay örgüsü açısından serinin ilk kitabı kadar etkileyici bulmasam da, karakterleri ve düşündürdükleri açısından çok değerli bir okuma oldu. Bence bu kitap okunduktan sonra değil, bittikten sonra etkisini göstermeye başlıyor.
Son zamanlarda okuduğum en iyi kitaplardan biri oldu. Kemal Tahir, işgal altındaki İstanbul’u ve dönemin insan psikolojisini karakterler üzerinden inanılmaz gerçekçi şekilde anlatmış. Kitaptaki hiçbir karakter tamamen iyi ya da kötü değil; herkes korkuları, çıkarları ve vicdanı arasında sıkışmış durumda. Bu da romanı çok gerçek kılıyor.
Belki o döneme duyduğum kişisel ilgiden dolayı da kitap beni ayrıca etkiledi ama sadece tarihsel yönüyle değil, alt metinleriyle de düşündüren bir romandı. Özellikle okurken insan ister istemez kendini sorguluyor: Bugün bizler de birçok konuda konuşuyoruz ama gerçekten elimizi taşın altına koymamız gerektiğinde ne kadar sorumluluk alıyoruz?
Hem dönem anlatımı hem karakter derinliği açısından çok güçlü bulduğum bir kitap oldu. Seri üç kitaptan oluşuyor ve ben hiç ara vermeden ikinci kitaba geçeceğim.
