Enes
@Caglayanenes
Türkçe öğretmenliği
41 okur puanı
Mart 2022 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
"Turfanda mı Yoksa Turfa mı?", yüzlerce yıl önce yazılmış olmasına rağmen bugün yaşadığımız pek çok soruna hâlâ ışık tutuyor. Adam kayırmacılık, rüşvet, yüksek makamlarda bulunan insanların acizliği ve cahilliği, halktan kopuk oluşları romanda ibretlik bir şekilde işlenmiş.
Böyle bir ortamda Mansur gibi okumuş, aydınlanmış, halkın sorunlarını gerçekten anlamaya çalışan bir karakterin ortaya çıkması ise dikkat çekici. Mansur’un her şeyin temelinde eğitimin yattığını vurgulayıp “Yine maarif, yine maarif.” diyerek çözümü eğitimde görmesi çok anlamlı.
Ne var ki bu düşünceler, etrafındaki çıkarcı ve cahil insanlar tarafından “tuhaf” karşılanıyor. Aslında burada yazarın sorduğu soru çok net: Gerçekten ileri ve yenilikçi olan düşünceler mi “turfanda”, yoksa sadece alışılmışın dışına çıktığı için “turfa” mı sanılıyor?
Romanın en çarpıcı yanı da tam burada ortaya çıkıyor. Aradan bu kadar yıl geçmiş olmasına rağmen anlatılan sorunların bugünle bu kadar benzer olması insanı ister istemez düşündürüyor.
Turfanda mı Yoksa Turfa mı ?Mizancı Mehmed Murad · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20192,325 okunma
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Yakup Kadri, Yaban’da yalnızca Ahmet Celal’in değil, bir milletin kendi içindeki kopukluğunu da anlatıyor. İstanbul’un aydın yüzünden kopup Anadolu’nun sessiz köylerine sığınan Ahmet Celal, aradığı huzuru değil, derin bir yabancılığı bulur. Köylülerle arasındaki uçurum, dilin ya da yaşamın değil, bilincin uçurumudur. Ama o, suçu köylüde değil, kendisinde ve kendi sınıfında arar:
“Bunun suçu gene sende.”
Beni en çok etkileyen kısım ise köylünün, “Biz Türk değiliz ki beyim” deyişiyle Ahmet Celal'in yüzüne çarpılan bilinçsizliğin, bir milletin uyanmamış yanını göstermesiydi. Salih Ağalar, Bekir Çavuşlar, Zeynep Kadınlar — hepsi kendi dar dünyalarında, sessizce var olurken Ahmet Celal o dünyanın dışında kalır. Onları anlamaya çalıştıkça kendinden uzaklaşır. Sonunda, belki de en insanca olanı yapar: kabuğuna çekilir ve yalnız kalır.
İşte Yaban’ın en derin mesajı da buydu: insan bazen kendi milletinde bile bir “yaban” olabilir.
