Bizi tarihten sürgün etmek istiyorlar. Sayısız örnekleri var. Buna karşı koyabilmek için iki imkân var. Bir, bilim, sanat ve kültür üreterek buna karşı gelmek. İki, üçler, yediler ve kırklardan yardım isteyerek buna karşı gelmek.
Son iki yüz yıldır biz ikincisini deniyoruz. Ama ne zaman anlarsak, üçler, yediler, kırklar birincisini yapana yardım eder, çare o zaman bulunur. Aydınlarımızın da yapması gereken iki şey var; iki şeyi harekete geçirmek. Birisi sorumluluk duygusu, diğeri de merak duygusu. Bu ikisi olmazsa insan harekete geçmez. Batılılar merak duygusunu harekete geçirdiler. Çünkü sorumluluk Doğu'nun değeri. Dünyada olup biten haksızlıklardan, kötülüklerden kendisinin de sorumlu olduğunun duygusu. Bu bizim kültürümüzde var, inancımızda var, değerlerimizde var. Dünyada olup biten haksızlıktan benim de sorumluluğum var. Çözüm herkesin görevini iyi yapmasında. İşte bu da ahlak.