Hegel'in felsefesi, görüldüğü gibi bir basamakta Fenomenizm'dir. Hegel'de bu fenomenizm, ad değiştirerek şu şekli alıyor. Asıl gerçek, maddesel olmayan, "rasyonel" (akla uy- gun olan Geist, yani Tin'dir. Ve her türlü gerçek, Tin'dir; çünkü, "ne ki akla uygundur (rasyoneldir), o gerçek'tir, ne ki gerçektir, o akla uygundur (rasyoneldir)."
Maddeye gelince onda -Tin'in tersine- birlik yoktur; ken- dini ortadan kaldırmaya bakar; kendi karşıtına dönüşerek yok olur, ve ancak Tin'e dönüşünce gerçeklik kazanır. Yani ger- çek değildir.
Burada Leibniz'in madde üstüne olan görüşüne benzer bir görüşe tanıklık ediyoruz: Bir yanda gerçek olmamak, ama asıl gerçeğe -monad'a- bağlı olmak; öbür yanda gerçek olmamak, ama biricik gerçek olan Tin'e, diyalektik yoluyla bağlı bulunmak,