Nihat Yılmaztekin
@Cerezbaba
Şu anda okuduğu kitaplar
Bu fileler içinde Attika'daki şehirler, kasabalar ve hatta köylerde "demos" adını taşıyan birtakım idari birlikler meydana getirildi; hatta Atina şehri bile birtakım demos'lara bölündü. İlk zamanlar tüm Attika'da yalnız 100 demos vardı. Sonları bunların sayısı 174'e yükselmiştir. Her demos (mahalli anlamda) belirli sınırları, kasası ve kültleri bulunan başlı başına bir komün teşkil ediyor, idari işlere bakmak, siyasal haklara ve en çok seçim hakkına sahip yurttaşların listesini düzenlemekle görevlendirilmiş bir "demarhos" yani bir "demos başkanı" veya bir muhtarın idaresi altında bulunuyordu. Bir demos'un sınırları içinde oturan insanlar o demos'a ait sayılmış ve bundan böyle bunlar soyadı olarak babanın ya da sülalenin değil, fakat mensup oldukları demos'un adını taşımaya başlamışlardır. Çünkü Atina yurttaşlık hakları demos'lar içindeki yurttaşlık haklarına dayanıyor, demos'lar ise Atina devlet teşkilatının temelini meydana getiriyordu. Demos'lar içinde yaşayan yurttaşlar (demotes'ler) prensip bakımından birbiriyle eşittiler. Bununla beraber Solon'un dört sınıf teşkilatı bu dönemde de varlığını korumakta devam ediyordu. Fakat böyle bir teşkilatta artık aristokrasinin imtiyazlı bir yer almasına imkan yoktu. Bununla beraber Perikles'e kadar Atina'yı eski kültür ve formasyona sahip aristokratik çevrelerden seçilen güçlü kişiler idare etmişlerdir.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
MÖ. 508/07 yılında meydana getirilmiş olduğu anlaşılan Kleistenes'in reformları Solon veya Peisitatos'unkiler gibi mevcut düzende bazı değişiklikler yapmaktan ibaret değildi. En küçük noktasına kadar düşünülmüş bir plana göre yürütülmüş olan bu reformlar aristokratik teşkilatın nüfuzunu kökünden kaldırmak, tam anlamıyla düzenli bir hükümet şekli kurmak ve tüm yurttaşların hükümete katılmasını sağlamak amacını güdüyorlardı. Bunun için Kleistenes tüm Atina halkını 10 yeni "file"ye böldü.
MÖ. 7 nci yüzyılda Atina birçok hususlarda başka şehir devletlerinden geri kalmıştı. Solon'un reformları sayesinde Atina aradaki mesafeyi kapatmış, Peisistratos'un dirayetli iç ve dış siyaseti sayesinde ise komşu devetlerden birçoğunu geride bırakmıştır. Atina MÖ. 5 inci yüzyıldaki güç ve görkemini esas itibariyle bu tirana borçludur.
Peisistratos'un tiranlığı Atina'nın hem en parlak çağlarından biridir, hem de Attika tarihinde bir dönüm noktasıdır. Tiran Solon'un teşkilatına el sürmedi, yalnız yüksek memuriyetlere kendi adamlarını geçirdi. Fakat tiranın büyük çiftliklere el koymak, bunların topraklarını köylüye dağıtmak, aynı zamanda bazı asilleri ortadan kaldırmak suretiyle aristokratların nüfus ve gücünü bir hayli kırdığı anlaşılıyor. Bundan başka arhonların ve aeropag meclisinin eski nüfuzlarını kaybetmeye başladığı da görülüyor. İşte bütün bu nedenler yüzünden tiranlık devrildikten sonra Atina'da iktidar mevkiine gelen yeni hükümet zayıflamış ve yıpranmış bir aristokrasi üzerinde değil, fakat genç ve dinç bir demokrasi üzerinde kurulacaktı.
Peisistratos Yunan tarihinin hiç kuşkusuz en büyük kişilerinden biridir. Solon'u bir arabulucu ve kanun koyucu olarak tanımıştık. Peisistratos ise faal ve girişken bir partici, uzun görüşlü, kurnaz bir diplomat ve yetenekli bir komutan olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu adam MÖ. 561/60 yılında Attika'nın iç bölgelerinde oturan köylülere dayanarak kendisine verilmiş olan muhafız kıtasının yardımıyla Atina Akropol'ünü ele geçirdi ve böylece bir tiran oldu. Her ne kadar Solon'un böyle beklenmedik bir zamanda ortaya çıkan tirana karşı cephe aldığı ve halkı koymuş olduğu kanunlara sadık kalmaya davet ettiği anlaşılıyorsa da bu devlet adamının kısa bir süre sonra ölmesi Peisistratos'un rakipsiz olarak hüküm sürmesini mümkün kılmıştır.