Tülay Demir
@Demirtulay
Rûpelên pirtûkan, rêyên xeyalan in.
108 okur puanı
Şubat 2020 tarihinde katıldı
Abşûran, ji aliyê nivîskarê faris Elî Eşref Dervîşiyan ve hatiye nivîsandin. Bi saya Cafer Açar ji farisî bo zimanê kurdî hatiye wergerandin. Cafer Açar zimanekî watebar,xwerû û gelek xweşik wergerandiye. Bi saya vê wergera baş , xwendineke xweş pirtûk qediya.
Çeşna pirtûkê çîrok e. Abşûran gendevek e ku di nav bajarê Kêrmanşahê ve diherike , bingeha çîrokê ye.
Di nav hemû bîranînan de ew heye: cihê lîstika zarokan, keserên malbatan , xemgînîyên dayikan û hwd.
Abşûran hemû bûyer dorpêç kirine.
Xwendina vê çîrokê gelekî bi bandor bû di nav xemgînîyan de dawî bû.
Pêşniyaz dikim
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Bir hikâyeyi yahut bir romanı okurken yazarın anlattığı yeri, olayı aklınızda canlandırırsınız. Yazar betimlemelerde ne kadar başarılı olursa olsun sizin aklınızda tezahür eden yerle anlatılan yer aynı olmaz. Fakat yazarın anlatmış olduğu yer, sizin yaşadığınız yer, betimlemelerini yaptığı mekânlar, anlattığı tatlar sizinse böyle bir öykü okumanın verdiği hazzı, mutluluğu da sizin kadar kimse hissedemez.
Yazar ilkokul öğretmenim. Kitaba isim olan Aras, köyümün güzelliklerine güzellik katan, heybetiyle gönlümde taht kurmuş, muazzam manzarası, dinlendirici sesiyle yorgun düşmüş bedenimi , kaygılı aklımı bir nebze olsun dinlendirdiğim yer olan Aras nehri.
Kitapta tasvir edilen çoğu şey: Çocukluk hatıralarımda derin duygular barındıran asma köprüsü, dağlarında yeşillenen, baharın gelişini haber veren güle oynaya topladığımız gûlik( yabani pırasa), elma bahçeleri , kuzine soba, tandır ekmeği...
Konudan bağımsız olarak gördüğüm, bildiğim yerleri bu denli hissettiğim bir kitap olduğu için tarifi imkânsız mutluluk içindeyim .
Biyanî , çima navê pirtûkê biyanî ye, gelo taybetmendê pirtûkê bajarekî biyanî ye, an di nav mirovên biyanî de dijî sedema biyanîbûnê ev in? Dema min ê dest bi pirtûkê bikira ev pirs hatin hişê min. Lê ev biyanîbûn ne li gor van pirsan bûn. Biyanî karakterê pirtûkê bi xwe bû. Jiyana Meursault bi serê xwe biyanî bû.
Pirtûk çend hevokên dijwar wiha dest pê dike: " Îro dayê mir. Belkî jî do bû ez nizanim ji mala pîran ji minre telegrafek hat Dayikê wefat kiriye, veşartin sibê ye."
Beşa yekem behsa li ser mirina dayîka wî û li hemberî mirinê helwesta Meursault berçav dike. Di beşa duyemîn de jî xuya dibe ku ew helwesta Meursault ne tenê mirina dayîka wî hemû kesên der û dora wî re bi vî şiklî ye. Mînak ; dilketiya wî dibêje tu min hez dikî ? Bersiv NA ye , cîranekî wî kûçikê xwe dixe, dengê kûçik di avahiyê de olan dide tu dibêjî Meursaultî xwe bigihîne havara kûçik lê ne wisa ye . Serê xwe tiştekî naêşîne.
Rojekê yekî dikuje li dadgehê tê darizandin. Di dema dadgehkirina wî de , dadger û kesên şahîd ne li ser kuştinê disekinin hemû behsa mirina diya wî dikin; çawa dibe mirovek cenazê diya xwe de negrî ? Çima ew ji mala pîran de hişt? Roja binaxkirinê tu çima ewqas aram bûyî? Çima çend dilop hêsir ji çavên te nehat? Te çima li ber laşê wê cixare kişandibû , tû razayî û te qehwa bi şîr vexwaribû...
Ji aliyê dadger û hemû kesên şahîd ve bi vî awayî hate tawanbarkirin.
Daraza dadgehê biryara îdamê dan.
Meursault ne matmayî ma ne ji gotineke dawî li ser vê rewşê kir. Ji ber ku li gorî wî mirin jî jiyan jî wekîhev bûn. Tu cudahîyek di navbera wan de nemabû. Bi xwe jî digot: " mirin her mirin bû , çi ez aniha bimirama çi piştî bîst salên din."
Çend meh pêşiyê dapîra min Li ber mirinê bû keç kur hemû zarûzêçên wê li ber kom bûbûn lê ne xema yekî bû hemû kes ketûn tatêla
Ivan Aleksandroviç GONÇAROV'un yazdığı OBLOMOV kitabı sonrasında "oblomovluk" diye bir kavram, deyim Rus diline girmiştir.
Oblomovluk, bilinçli bir tembellik/ atalet halidir. Kendini gercekleştirememe, topluma uyum sağlayamama, sosyal yaşamdan kopuş, bir vazgeçiştir.
Ilya Ilyiç Oblomov aristokrat bir ailede doğmuş, ayakkabısının giyimine kadar tüm işlerinin hizmetliler tarafından görüldüğü zengin, toprak sahibi bir ailenin çocuğudur. Çocukluk, gençlik yılları boyunca hiçbir zorluk yaşamamış, ekonomik sıkıntılar çekmemiş, tabiri caizse yediği önünde yemediği arkasında bir hayat yaşamaktadır.
Rahat yaşama alışkanlıkları, bir gün çiftliğin yönetimini ele almada zorlukları da beraberinde getirir.
Artık aristokratların dönemi bitmiştir. Eski alışkanlıkların terk edilmesi, yeni hayat düzenine uyum sağlaması gerekmektedir. Fakat Oblomov eski ile yeni arasında sıkışıp kalır. Eskiyi sürekli rüyalarında görür, yeni hayatın acımasızlığını da kötüye giden çiftliğinden gelen mektuplarla fark eder . Hatta mektupları bile kötüye işaret diye aylarca okumayı erteler. Oblomov ismiyle müsemma, tembel bugünün işini yarına bırakan ama yarın da yapmayan birisidir Kisaca işleri bıraktığı yarınlar hiç gelmez.
Hal böyle olunca en zor zamanlarında sürekli yardımına koşan kurtarıcısı çocukluk arkadaşı Ştolts'dur. Oblomov'un karakter olarak tam zıttıdır . Çalışkan, azimli ,işleri günü gününe yapan biridir.
Oblomov'u bulunduğu cendereden kurtarmak için çok çabalar. Fakat Oblomov, Ştolts'un uzattığı eli tutmaya bir türlü cesaret edemez. Ştolts'un elini tutmak onun için bulunduğu hayat tarzını terk edip ,rekabet, hırs, koşuşturmacanın olduğu bir hayata adım atmak demektir. Bu Oblomovluğa terstir.
Oblomov'u aşık olduğunu düşündüğü Olga bile kurtaramamıştır. Aşk demişken, âşık olunanı olduğu gibi
Birîna Reş, wekî pîyesekê hatiye nivîsîn,nivîskarê pirtûkê Musa Anter di sala 1965 de, li Stenbolê li Harbiyê hucreya 38'an, di girtîgehê de bi zimanekî xwerû û spehî ev pirtûk nivîsîye.
Musa Anter di pêşgotinê de dibêje:"Li rojhilatê birînên reş pir in. Wek bîrova çavan, êşa zirav, kotîbûn û ya ji wan gişa dijwartir û diya wan, jarîtî û nezanî..."
Di vê pîyesê de naverok li ser Kurdbûnî ye , bi gelemperî li ser nexweşiyê bisekine jî bi metaforan ve zêdetirîn li ser rewşa aboriya kurdan û herî girîng behsa nezantiya di nav gel dike.
Çareseriya nezantiyê xwendin e , xwendin bi xwe re, xwe nasîn û xwe zanînê ava dike. Hiş û mejiyê ku hişyar dibe ne kêrî xwe tenê kêrî gelê xwe jî tê ew gel ji wê/wî sûd werdigrê. Jixwe di pirtûkê de jî li ser vê mijarê Gotineke pêşiyan xweş heye: "her teyrekî bi refê xwe re"
Hêvîya me teyrên me yên kêrhatî zêdetirîn bin û refên xwe bi zana û hişmend biparêzin.
