İbrahim paşa olayı 1909
15 Mart 1909'da, Müşir İbrahim Paşa", Dördüncü Ordu kumandanlığına tayin edildi ve Dêrsim'in imha projesi de kendisine verildi.
Kürtler uyumuyorlardı, Düşmanın hilelerini sezmişlerdi, bu nedenle gelebilecek askeri hareketlerde Türk ordusuna üs oluş- turması amacıyla muhtemel yörelerde bu gibi üstlerin yerleşme- lerini önlemek amacıyla, Dêrsim'in Ovacık aşiretleri, Kamax ve Erzincan mintikalarına, daha önceden hücüm ederek bu minti- kalardaki Türk köylerini ortadan kaldırmağa başladılar.
Bu aşiretlerin yukarıda işaret ettiğimiz savunma tedbirleri çok büyük bir önemle karşılandığından İbrahim Paşa'nın fik ri, Osmanlı Genelkurmayı tarafından da onaylanmıştı.
Sayfa 102
Reklam
1908 Askeri HareketleriTarih
Batı Dêrsim'in bütün aşiretleri and içerek Osmanlı ordus na karşı son nefeslerine kadar savaşmağa karar verdiler, aile lerini dağlara kaldırdılar ve kendileri düşmana karşı cephe a dılar. Osmanlı ordusuna karşı ilk önce Ferhat, Karabal ve Q çan aşiretleri şiddetli bir direnç gösterdi. Bargini, Surpyan ve Cevizlik mintikalarıyla Pertek, Xozat boyunca şiddetli çatış malar başladı. Bu çatışmalarda aşiret kuvvetleri kumandan Kahraman Ağa oğullarından Keko Ağa idi. Keko Ağa, akılla ra durgunluk veren bir yiğitlik, yüreklilik ve kahramanlık gös terdi. Düşman ordusu, dört gün süren bir savaştan sonra Kün arslanlarının dirençlerini kıramadı ve hedefi olan Xozat'a so- kulmayı başaramadı.
Osmanlı'nın bütün saldırıları, Kürt yiğitlerinin çelik göğsü üzerinde parçalanmış ve Osmanlı ordusu Kürdün eğilmez b şı önünde başeğerek yenildiğini itiraf etmeye mecbur kalmış u, Osmanlı askerleri bölük bölük teslim olmaya başlamıştı. Artık taburlar dağılmış, teslim olmayan askerler perişan halde Elaziz istikametinden geri çekiliyordu. Keko Ağa, ko yun sürüsü gibi teslim olmakta olan perişan Osmanlı askerle bir rinin silahlarını alırken teslim olan askerlerden birisi Keko Ağaya "Al ağa" diye teslim olmak üzere silahını uzatmış v silahı ateşleyerek Keko Ağa'yı şehit etmiştir. Bu emsalsiz Kürt Milli kahramanı Kürt milletinin kalbine gömülmüştür.
Sayfa 96
BextKurdî
Dersim yöresi asırlardan beri, mazlum ve mağdur siyasi kişilere bir sığınak yeri olmuş ve Dersim halkı baht hakkını kendisine sığınanlara karşı mertçe kullanmıştır. Türk hükümeti, Dersim'e sığınanları almak için her yola başvurmuş fakat bu aslanlar yurdundan ne tek bir fert verilmiş, ne de buraya zorla girip herhangi bir kimse alabilmiştir.
Sayfa 85
Okullar
Dêrsim'de il ve İlçe merkezlerinde üç dersaneli birer ilko kul ve Xozat merkezinde üç sınıflık bir Ortaokul vardır.
Öğretmenler Türktür. Türkçe okutmak istemedikleri için aşiretler'den hiçbir kimse çocuğunu bu okullara gönderme- mekte, çocuklarını Kürtçe okutturmak istemektedirler. Buna da Türk Hükümeti izin vermemektedir.
Ovacık, Nazmiye, Çarsancak ve Pax merkezlerinde ilko- kul bile yoktur. Mevcut okulların gayesi, Türkçe konuştur- mak, Türkçe öğretmek ve Kürtlere karşı asimile politikası uy- gulayıp Türk zihniyet ve kültürünü yaymaktır.
Halbuki, Dêrsimliler Türk okullarında Türkçe'yle tahsil görmelerine ve hükümetin olumsuz gayretlerine rağmen, Kürt kültüründen kopmadıkları gibi, birer Kürt milliyetçisi olarak yetişmiş, hatta Kürt milli fikir ve gayelerini yayanlar en çok onlar olmuşlardır.
Dersim
Arapgir ilçesine bağlı Arguvan yöresi tamamen Alevi-Kürt olup Dersim'e bağlıdır. Aynı yörenin Şêxhesen köyünden Tes- lim Bey adlı bir gencin Kürtler'e hakaret eden Malatya mebu- su Mehmed'i tabancayla vurarak öldürdüğü bilinen bir olay- dir. Bu genç, her ne kadar Malatya Ağır Ceza Mahkemesi'nce ağır hapse mahkum edilmişse de, bu mahkumiyeti Dêrsimli- ler'in protesto ederek, Kürtlüğe hakarette bulunan bir kimse- yi öldüren kişiye ceza verilmesinin haksızlık olduğunu iddia etmeleri üzerine, Mustafa Kemal, af çıkararak bu şerefli Kürt gencini serbest bıraktınmaya mecbur kalmıştır.
Sayfa 48
Reklam