Disconnectus Erectus
@Disconnectus
See each sunrise as a gift
50 okur puanı
Ekim 2019 tarihinde katıldı
"İbrahim susar - çünkü konuşmaktan acizdir, muhtaçlık ve korku da tam burada yatar. Zira ben konuşurken kendimi anlaşılır yapmazsam, gece gündüz durmadan konuşsam da bir şey demiş olmam. İbrahim'in durumu budur. Çok şey der de bir tek şey bile diyemez.."
Varoluşsal felsefenin kurucularından olmasına rağmen az bilinen bir felsefeci Kierkegaard. Görüşleri genellikle Hegel karşıtı olarak şekillendiği için önce Hegel'in evrensel ahlak yasası ve Hegelci sistemi bilmek gerek belki de..
Okuduğum ikinci kitabı korku ve titremede ise yine bireysel varoluş ön planda fakat Tevrat'tan alınan İbrahim'in oğlu İshak'ı kurban etme hadisesi ekseninde iman ve iman paradoksu ele alınmış. Rasyonel akılla izah edilemeyen kısımda da absürt olana inançtan bahsediyor. İmanın halihazırda akılla bir izahının olmayacağını ve dış dünyadan bağımsız olduğunu söylüyor. Kitapta bahsedilense bildiğimizi sandığımız iman değil, İbrahim'in öyküsü üzerinden 'ıstırabın doğası' ve onu anlamak. İkna olmak zorunda değilsiniz elbette. Fakat insanın aklına ilk gelecek soruları tartışmaya açıp cevabını vermiş olması görüşlerini inanılabilir kılıyor bana göre.
İbrahim'in verdiği sözü tutması, Tanrı için feda edebileceklerinden daha çok tam teslimiyetle aslında varoluşunu yücelttiği ve böylece biricik olma yolundaki ilerleyişi insanın anlam arayışı açısından önemli.
"Hayat insana onu mutlu edecek şeyler sunmamış olsa da, bunların kabullenebileceği şeyler olması yine bir teselli unsurudur. Fakat zamanın gideremediği, iyileştiremediği uçsuz bucaksız o keder, hayat ne yaparsa yapsın bunun bir işe yaramayacağıdır." gibi bölümlerde konunun insana, hayata ve hayatın anlamına yöneldiğini görüyoruz.
Bir yanda korku ve titreme bir yanda ümit ve teslimiyet, vazgeçerek kazanmak ve var olmak.. Hepsi ve daha fazlası için
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
İnsan var olduğu toplumda yer alan sosyal kötülüğün bir parçasıdır. Aklı yerinde olan hiç kimse sisteme katkısı olmadığını iddia edemez. Kimileri Tolstoy'un da dediği gibi yağmur geçirmeyen kaldırım taşları kadar katıdır. Sadece görevini yapar ve sevgiye izin vermezler fakat görevi hangi hakla bir insanı cezalandırmaktır.
Öte yandan insan başlı başına benliğinin bir parçasıdır ve her kötülükte ruhu biraz daha ölür, sevgisizlik acı verir, kötülüğe sessiz dili, acı çeker; kör gözleri, can yakar; gözündeki merteği göremez. Kitap toplumsal çöküşü fark eden üst sınıftan bir prens, Nehludov'un yoluyla burjuvaziyi, toprak ağalığını, dinciliği, haksız kesilen cezaları, gerçek suçu ve suçluyu, kadının toplumdaki yerini ve ötekileştirmeyi eleştirirken sarsıyor. Düşündürüyor mesela iyilik yapmak ne kadar bencilce? Düşüncesi suçlu diye insanlar neye dayanarak cezalandırılır ya da düşünce suçlu olur mu? Ekmek çalan çocuk mu suçlu yoksa onun ihtiyacını karşılamayan toplum mu?
Ahlâkî iyilikten dine, dogmalarından kiliseye, kadından aileye kadar Tolstoy'un hayatı boyunca hep anlattığı konularda daha uzun ve kapsamlı eleştiriler barındıran bu kurgu gerçek bir hikayeden esinlenilmiş ve Tolstoy'un ölümünden önce son kitabı olduğu için aslında diyemedikleri değil o güne kadar dediklerinin en samimi halidir.
Toplumsal eleştiri olmasının yanında ruhun inşa veya diriliş sürecini içten bir şekilde anlatıyor. Nehludov'un dirilişi üzerine çok güzel alıntılarım var fakat hapishaneye çocuğuyla düşmüş bir siyasi suçlunun sözleri dikkatimi çektiği için onu paylaşmak isterim. Şöyle diyor kadın:
"Anımsıyorum, beni o zaman en çok etkileyen şey sorgumu yapan jandarma subayının bana sigara ikram etmesiydi. İnsanların sigara içmeyi ne kadar sevdiklerini bildiğine göre özgürlüğü ve ışığı ne kadar
Etkili liderlikte bir dereceye kadar şarlatanlık gereklidir. Gerçekleri kasten yanlış aksettirmeksizin bir kitle hareketi oluşturmak imkânsızdır. Elle tutulur cinsten menfaatler bir taraftar grubunda ölümü göze alacak derecede bağlılık ya ratamaz. Lider, pratik ve gerçekçi olmak zorundadır, fakat buna rağmen konuşmalarında bir vizyoner ve idealistin dilini kullanmalıdır.
"Kibir.." demişti Napolyon "devrimi yapan şeydi, sadece bir bahaneydi." Bu bir..
"Almanlar olarak çok mutluyuz, özgürlükten kurtulduk." Genç bir Nazi sözü. Bu da iki..
Kitle hareketlerini doğuran nedenlerle ilgili iki temel görüş olabilir bu sözler.
İnsan için sahip olduğu ben'i barındırabilmek, benliğin özgürlüğüne ve seçimlerine katlanabilmek daha doğrusu o sorumluluğu alabilmek her zaman zor olmuştur. Bir gruba aidiyet kimsesiz ve yalnız kalmaktan güzel görünür, yenilgiye uğradığı hayatında bir heyecan tatmak ve eylem uğraşı caziptir. Üstüne vâdedilen, umut ettirilen şeylerin gücü de eklenince kesin inançlı olmaya kapı aralanmış olur. Hele kitleyi yönetecek lider bir kişilik, bir söz erbabı da varsa haydi eller havaya, birleşme zamanı. Birlikle kuvvetli oldum zannederken kendiliği eksilten insanın kitabını yazmış aslında Eric Hoffer. Sonuçta boyun eğdiği, itaat ettiği kadar kafası rahat ediyorsa ve kolektivitenin verdiği güçle iyi hissediyorsa insan sorun yok değil mi? Bu kitlenin yöneldiği alana göre değişiyor.
Sivil organizasyonlardan ordulara, dini inançlardan siyasi ideolojilere kadar tüm kitle hareketlerinin benzer gelişim safhalarının ayrıntılı şekilde anlatıldığı ve sadece analiz yapılıp hiçbir yargılama yapmadan tarafsız bir dille sizi derin sorgulamalara götüreceği bu kitap okunmaya değer..
Eric Hoffer, ailesi Yahudi göçmen, Nazi zulmünden sonra 1951de kitabı yazmış. Beslendiği kaynak ise 7 yaşında kör olup 15inde görmeye başlayarak tekrar kör olurum korkusuyla kendini okumaya vermiş olması. Liman işçiliğinden üniversite hocalığına uzanan yazarın hayatı da kitap kadar ilgi çekici.
Sağlıcakla
