Aysel Tatlıcı
@EIOC
Şu anda okuduğu kitaplar
SULTAN ABDÜLHAMİD MODERN EĞİTİMİ NEDEN BAŞLATTI?Tarih
Sultan II. Abdülhamid Hân pek çok farklı konuda olduğu gibi eğitimle de yakından ilgilenen bir padişahtır.
Yönetimde kaldığı süre içinde eğitimin her alanında yenilikler yaptığı bilinmektedir. Gerici olarak gösterilmek
istenen Sultan II. Abdülhamid Hân ülkemize modern
eğitimi getiren padişahtır. Sokrates’in “Eğitim bir kabı
doldurmak değil, bir ateşi yakmaktır”, düsturunca bir
atılım yapmak istiyordu. Tanzimat döneminden 1877 yılına kadar Osmanlı Devleti’nde sadece 9 idadi var iken Sultan II. Abdülhamid döneminden 1907 yılına kadar bu sayı 88’e çıkmıştır. Aynı şekilde 1877 yılına kadar 400 rüştiye var iken
1907 yılında bu sayı 458 olmuştur.
Reklam
PEYGAMBERİ TÜCCAR OLAN BİR ÜMMETİN TİCARETTEN UZAKLAŞMASITarih
Saltanatın kaldırıldığı tarih olan 1922 yılında Iǚstanbul’da dış ticaret ile uğraşan şirketlerin %86’sı taşımacı firmaların %87’si, toptancı mağazaların %85’i ve perakendeci mağazaların %75’i Müslüman olmayanlara aittir. Bu veriler ışığında Müslümanlar ve özellikle Türkler ticaret ile uğraşmayı kendilerine yakıştırmadığı tarımın yanında askerliği ve memuriyeti tercih ettikleri görülmektedir denilebilir. Sebepleri ne olursa olsun gayrimüslimlerin ticaretteki hem mutlak hem de nispi üstünlüğü tartışılmazdı. Türk ve Müslüman burjuvazi zayıf, dağınık, örgütsüz ve büyük ölçüde azınlıklara bağımlı durumda bulunmaktaydı. Peygamberi tüccar olan bir ümmetin kendisini düşürdüğü bu durum üzerinde uzun uzun düşünülmesi
gereken bir konudur.
Antik Çağ’da Tukidides ve Herodot anlatımlarını büyük savaşlar etrafında kurmuştu, benzer şekilde Çinli yazarlar da bunu yapmıştı. Ve bazı iyi tarihçiler bir şey fark ettiler: Savaşların sadece asker ve silahlardan ibaret olmadığını, savaşların sadece cephede geçmediğini tüm bir toplumun geçmişini ve geleceğini ilgilendirdiğini gördüler. 93 Harbi denilen 1877-1878 Osmanlı Rus Harbi de Osmanlı üzerinde çok yıkıcı bir etki yaptı. Felaketin büyüklüğü Sultan Abdülhamid’in savaşı olabildiğince
uzak tutması için yeni politikalar benimsemesi düşüncesine yöneltti.
Sultan Abdülhamid Hân, Osmanlı veraset sistemindeki Ekber ve Erşed sistemi nedeniyle padişah olması hiç beklenmeyen bir şehzade idi. Çünkü Sultan Abdülaziz’in hunharca katledilmesi ve onun ardından tahta çıkan Şehzade Murat’ın bu katliamdan dolayı ruhi dengesinin bozulması üzerine tahta oturmuştur. Elbette ki takdir-i ilahı bu şekilde cereyan etmiştir.
Sultan II. Abdülhamid Hân zamanından günümüze
ulaşan çok fazla portresi yoktur. Topkapı Sarayı’nda
bulunan ve padişahın fotoğraflarına çok benzeyen iki
portre 19. yüzyılın sonunda fotoğrafın ne denli etkili
olduğunu gösterir. Sultan II. Abdülhamid döneminde
mevcut padişah portrelerinden çekilen fotoğraflardan
hazırlanan bir albüm, imparatorluk koleksiyonunda
bulunan portreleri yorumlaması açısından ilginçtir.
Reklam